VPN met justitiële objecten

Is het gebruik van een VPN legaal?

Laatst bijgewerkt: 30 oktober 2019
Leestijd: 7 minuten, 47 seconden

Vrouwe JustitiaAls je op deze pagina terecht bent gekomen, vraag je je waarschijnlijk af of het wettelijk gezien wel toegestaan is om een VPN te gebruiken. In één woord: Ja. Het is echter natuurlijk niet legaal om een VPN te gebruiken voor illegale activiteiten. Als je een VPN-dienst gebruikt om op anonieme wijze online drugs te verkopen, ben je uiteraard niet legaal bezig.

Het gebruik van een VPN (Virtual Private Network) komt met veel mogelijkheden. Zo kun je met een VPN bijvoorbeeld geografische beperkingen omzeilen en zo informatie inzien die eigenlijk niet beschikbaar is in jouw land. Een simpel voorbeeld is BBC iPlayer. Deze service is eigenlijk alleen bedoeld voor het Britse publiek. Zodra je echter met een VPN-server in Groot-Brittannië verbindt, heb je ineens ook vanuit Nederland toegang tot de media op deze website. Veel mensen vragen zich daarom af of het gebruik van een VPN-verbinding wel legaal is.

In Nederland, net als in de meeste andere landen, is een VPN-verbinding volkomen legaal. Je hoeft je dus geen zorgen te maken dat je opgepakt wordt omdat je een VPN gebruikt. Toch zijn er ook enkele landen waar overheden niet blij zijn met VPN-gebruik. Dit is meestal in landen met dictatoriale regimes of zeer autoritaire overheden, zoals China, Rusland en Iran. Waarom is dat zo? En hoe komt het dat VPN’s zo’n slechte naam hebben? Wij leggen het aan je uit.

Waarom is een VPN-verbinding in sommige landen illegaal?

VPN-gebruik is vooral verboden in landen met autoritaire wet- en regelgeving zoals China, Noord-Korea en Turkmenistan. De regeringen van deze landen hebben de internet- en persvrijheid aan banden gelegd. Zo zijn sociale media en kritische nieuwswebsites niet altijd vrij toegankelijk. Om toch toegang te krijgen tot geblokkeerde websites en online diensten zie je dat burgers, expats, toeristen, journalisten en klokkenluiders een VPN of proxyserver gebruiken. In onderstaand overzicht zie je een opsomming van landen die op grote schaal internetcensuur toepassen en waarom ze dit doen.

Internetcensuur Wereldwijd Diagram

Door VPN’s te verbannen hopen overheden de controle te houden over de informatie waar mensen toegang tot hebben. Ook willen deze regeringen het internetgedrag van hun burgers kunnen monitoren en registeren. Met een VPN omzeilen burgers, toeristen, expats, journalisten en klokkenluiders eventuele overheidscensuur en worden alle internethandelingen geanonimiseerd. Dit is een doorn in het oog van de regeringen, die een stukje controle verliezen. Vandaar dat VPN’s op dit soort plaatsen vaak verbannen worden. In sommige landen staan er dan ook serieuze straffen op het gebruik van VPN’s, zoals in de Verenigde Arabische Emiraten.

In sommige gevallen zijn VPN’s verboden vanwege veiligheidsredenen. Zo heeft Irak een verbod op de verbinding gezet om de strijd tegen ISIS beter aan te kunnen gaan. Helaas betekent dit vrijwel altijd dat de gewone bevolking onder de regels moet lijden. Zij wisselen als het ware een stukje van hun privacy in voor extra veiligheid.

In welke landen is het gebruik van een VPN-verbinding illegaal?

We hebben al een aantal landen genoemd waar het gebruik van een VPN verboden is. Om je het beste overzicht te bieden, bespreken we hier kort alle landen waarvan bekend is dat ze een ban op VPN’s hebben ingesteld. In veel gevallen is er geen volledige duidelijkheid of VPN-verbindingen nu echt illegaal zijn en wat voor straf erop staat. Wel loop je met een VPN in deze landen een risico.

Land Toelichting
China VPN-gebruik in China is een grijs gebied. De Chinese overheid heeft enkele VPN-diensten goedgekeurd, die jouw internetgebruik waarschijnlijk loggen en doorspelen aan de autoriteiten. Hoewel China heeft gedreigd alle buitenlandse VPN’s vanaf 2018 te blokkeren, is het nog steeds mogelijk deze te gebruiken. Sommige kwalitatieve VPN-providers zoals NordVPN bieden zelfs ‘obfuscated servers’ aan, die er specifiek op gericht zijn Chinese blokkades te omzeilen.
Egypte De regering van Egypte gebruikt sinds 2017 “Deep Packet Inspection” (DPI) om verschillende VPN-protocollen (PPTP, L2TP en OpenVPN) te blokkeren. Al tijden blokkeert Egypte talloze websites en services. Hoewel VPN’s niet officieel illegaal zijn in dit land, is het dus wel erg lastig om een VPN te gebruiken en vrij te internetten.
Irak Sinds 2014 heeft Irak een volledige ban op VPN-verbindingen en social media om zo ISIS te bestrijden. Ook nu zijn deze regels nog van kracht, ondanks het feit dat IS het land niet langer in zijn greep heeft.
Iran Iran heeft het gebruik van specifieke VPN’s sinds maart 2013 verboden. Ook het promoten en aanbieden van deze VPN’s is verboden en kan resulteren in gevangenisstraf. VPN’s met goedkeuring van de overheid staan bepaalde services en websites zoals YouTube alsnog niet toe.
Noord-Korea Noord-Korea staat bekend om zijn hevige censuur. Bewoners kunnen nauwelijks gebruikmaken van het reguliere internet. VPN’s zijn verboden, maar doordat Noord Korea zo sterk is afgesloten van de rest van de wereld, weten we niet wat de consequenties van VPN-gebruik in dit land zijn.
Oeganda Sinds 2018 heeft Oeganda een belasting op sociale media geïntroduceerd. Om dit tegen te gaan, zijn de inwoners massaal VPN’s gaan gebruiken. De overheid wil dit voorkomen, dus blokkeren ze veel VPN’s en raden ze het gebruik sterk af. Het gebruik van een VPN is echter (nog) niet volkomen illegaal.
Oman Gebruik van VPN’s is illegaal voor alle burgers, maar instanties kunnen met een licentie legaal gebruik van een VPN maken. Alleen VPN-verbindingen die door de overheid goedgekeurd zijn, mogen dan worden gebruikt.
Rusland Sinds juli 2017 mogen VPN-providers hun services alleen aan de Russische bevolking aanbieden wanneer zij de gegevens van hun gebruikers met de overheid delen. In Rusland worden veel websites geblokkeerd. In 2019 gaf de Roskomnadzor (die de controle heeft over de nationale media in Rusland) bekende VPN-providers dertig dagen om hen toegang te verschaffen tot al hun Russische servers en websiteblokkades op te zetten. Verschillende VPN-aanbieders reageerden hierop door afstand te nemen van hun Russische servers.
Syrië VPN-gebruik in Syrië is in principe legaal. Sinds 2011 worden VPN-verbindingen echter geblokkeerd door VPN-protocollen aan te vallen. Hoe succesvol deze pogingen zijn, is niet geheel duidelijk.
Turkije Om toegang tot geblokkeerde websites te voorkomen, heeft de Turkse overheid het gebruik van VPN’s aan banden gelegd.  Als je als inwoner van Turkije gebruikmaakt van een VPN-verbinding, werkt dit niet altijd en kan het zijn dat de regering je beter in de gaten gaat houden. Door middel van een DPI wordt een poging gedaan om VPN-verbindingen te detecteren en blokkeren.
Turkmenistan Turkmenistan blokkeert alle buitenlandse media. Er is maar één internet service provider, en die is eigendom van de overheid. Ook het gebruik van VPN’s is in Turkmenistan verboden.
Verenigde Arabische Emiraten Het gebruik van een VPN is in de VAE toegestaan voor organisaties. Daarnaast is het voor burgers alleen illegaal als je iets crimineels doet. Hieronder valt echter ook het bezoeken van datingsites en de Amerikaanse Netflix. Ook VoIP-services, zoals Skype, zijn niet toegestaan. Hoge geldboetes of gevangenisstraffen zijn in dit geval normaal.
Wit-Rusland Met het oog op Rusland heeft Wit-Rusland in 2015 een verbod gelegd op het gebruik van VPN-verbindingen én de Tor-browser. In het land mag je nu helemaal geen gebruik meer maken van anonimiserende netwerken of verbindingen.

Waarom hebben VPN’s een slechte reputatie?

Een VPN kan je helpen anoniem het internet op te gaan. Het zorgt voor vrijheid en veiligheid op het internet. Bijna alle grote bedrijven maken tegenwoordig dan ook gebruik van een corporate VPN. Alsnog denken veel mensen dat VPN’s niet volledig legaal zijn. In Nederland is dit dus wél het geval: je mag gewoon gebruikmaken van een VPN en zo je online privacy beschermen. Een VPN is een middel om het internet op een veilige manier mee te betreden, wat betekent dat het op zichzelf niet per se slecht, gevaarlijk, of verboden is.

Wél is het verboden om illegale praktijken uit te voeren terwijl je een VPN gebruikt. Drugs verkopen, hacken, of auteursrechtelijk materiaal zonder toestemming online plaatsen en delen is volgens de wet niet toegestaan. Criminelen die zich alsnog bezighouden met dit soort zaken, kunnen het de overheid flink lastig maken door een VPN te gebruiken. Hun privacy wordt dan beschermd, waardoor ze minder goed gevonden en gestraft kunnen worden. Dit neemt niet weg dat dat soort praktijken illegaal zijn en blijven. Als ze gepakt worden, zitten ze in de problemen. Niet omdat ze een VPN gebruiken, maar omdat ze daarmee illegale activiteiten ondernemen.

Net zoals bij de Tor-browser, denken veel mensen dat een VPN-verbinding illegaal is omdat het criminaliteit kan vergemakkelijken. Dit is lang niet altijd het geval: een VPN is alleen een middel en kan voor veel verschillende doeleinden gebruikt worden.

Legaal gebruik van een VPN

Er zijn een hoop goede en legale redenen waarom je wellicht een VPN zou willen gebruiken. Privacy speelt vaak een grote rol, net als extra bescherming bij het gebruikmaken van een openbare wifi-verbinding. Ook online programma’s kijken kan gemakkelijker worden met een VPN-verbinding. Voor meer informatie over de verschillende redenen waarom mensen een VPN gebruik, verwijzen wij je naar dit artikel over verschillende soorten VPN-gebruik.

Om even kort samen te vatten: VPN’s zijn in Nederland volkomen legaal. Sommige landen hebben wél restricties op het gebruik van VPN’s gezet of ze zelfs volledig verbannen. Zo willen ze hun eigen autoriteit opschroeven of de nationale veiligheid waarborgen. Zolang je je niet in een van deze landen bevindt, en geen illegale praktijken uitvoert, hoef je nergens bang voor te zijn en kun je gewoon een VPN-verbinding gebruiken.

Hoofdauteur:

Meer artikelen uit het ‘VPN info’ dossier

Reacties
Plaats een reactie
2
Reacties
  1. Vandaag kwam ik erachter dat een bepaalde site sancties oplegt vanwege het gebruik van VPN. Deze sancties zijn niet opgenomen in de voorwaarden. Het betreft hier GamePoint die de chat functie uitschakelt als men VPN gebruikt. Is dit legitiem? Zo nee wat zijn de opties?

    • Diensten en websites mogen zelf bepalen hoe zij omgaan met VPN-gebruikers. GamePoint geeft op zijn website aan dat ze de functies van gebruikers die verbinden via een ‘verdacht’ IP-adres kunnen beperken. Helaas betekent dit ook dat veel VPN-verbindingen als verdacht gezien worden en dat de chatfunctie vervolgens geblokkeerd wordt. Dit is legaal, al blijft het natuurlijk vervelend.

Een reactie plaatsen