Is Tor legaal? Het belang van Tor voor online privacy of criminaliteit

TOR Legaliteit Ui op Weegschaal met Wetboek

TOR voor anoniem internetten

De Tor-browser is een effectieve manier om anoniem het internet op te gaan en zelfs toegang tot het dark web te krijgen. Het netwerk is echter ook een broedplaats voor criminaliteit. Er ontstaan daarom vaak discussies over het belang en de wenselijkheid van de Tor-browser.

Aan de ene kant is het een ideale manier voor criminelen om illegale content uit te wisselen zonder dat hun identiteit achterhaald wordt. Aan de andere kant helpt het Tor-netwerk miljoenen mensen onder dictatoriale regimes om de internetcensuur in hun land te omzeilen en zo op een vrije manier hun mening te kunnen uiten. In dit artikel zullen enkele gebeurtenissen tegen elkaar worden afgewogen om de voor- en nadelen van de Tor-browser uit te lichten.

Is Tor legaal?

De naam ‘Tor’ is een afkorting van The Onion Router. Dit is de oorspronkelijke projectnaam van het Tor-netwerk. De naam verwijst naar de verschillende lagen van een ui (Engels: onion). De Tor-browser stuurt berichten via verschillende servers naar hun bestemming. Iedere server ontcijfert een versleutelde laag van het bericht tot het ‘kaal’ op zijn bestemming aankomt; vergelijkbaar met de lagen van een ui.

In principe is het gebruik van de Tor-browser volkomen legaal. Dit geldt zowel binnen Nederland als in de meeste andere landen. Wél is het altijd verstandig eerst te checken of dit echt het geval is voor het land waarin je je bevindt.

Tor wordt met enige regelmaat in verband gebracht met criminele praktijken. Dit is omdat veel criminelen Tor daarvoor gebruiken. De browser maakt gebruikers immers veel anoniem(er) op het internet. De definitie van wat crimineel of illegaal is kan per land flink verschillen – en dit geldt ook voor online criminaliteit. Zo is bijvoorbeeld het online verkopen van harddrugs en wapens vrijwel overal illegaal, maar is in sommige landen ook het uiten van kritiek op een dictatoriaal regime of het lekken van staatsgeheimen een misdrijf.

Over het algemeen hoef je je dus geen zorgen te maken dat je opgepakt wordt omdat je via Tor een video op YouTube kijkt of wat dingen op Google opzoekt. Als je de Tor-browser echter gebruikt voor illegale activiteiten – vanwege de hogere mate van anonimiteit die de browser biedt – ben je natuurlijk nog steeds strafbaar. Kortom: het gebruik van de Tor-browser is legaal; illegale activiteiten via het netwerk blijven illegaal.

Recht op privacy

De Tor-browser en het dark web zijn middelen om je recht tot privacy te behartigen. Dit is een mensenrecht vastgesteld door de Verenigde Naties (VN) onder de volgende artikelen:

  • United Nations Declaration of Human Rights (UDHR) 1948, Article 12
  • International Covenant on Civil and Political Rights (ICCPR) 1966, Article 17
  • American Convention on Human Rights, Article 11
  • American Declaration of the Rights and Duties of Man, Article 5
  • European Convention on Human Rights, Article 8

Meer dan 130 landen die onderdeel uitmaken van de VN hebben grondwettelijke declaraties betreffende de bescherming van privacy van hun burgers. Dit geldt dus ook voor Nederland.

Edward Snowden

Het recht op privacy was een belangrijke reden voor Edward Snowden om in 2013 geheime documenten over de afluisterpraktijken van de NSA naar buiten te brengen. Hierom wordt de klokkenluider in de Verenigde Staten gezocht voor spionage. Vrouwe Justitia Wet over online criminaliteitWat Edward Snowden heeft gedaan (het openbaar maken van Amerikaanse staatsgeheimen), is volgens de Amerikaanse wetgeving strafbaar. Sommige mensen zullen echter beargumenteren dat Snowden het moreel gezien juist bij het rechte eind had. Mensen hebben immers het recht om te weten wanneer iemand, wie dit ook is, ze in de gaten houdt.

Edward Snowden roept anderen ook op om de Tor-browser te gebruiken als ze online gaan. Dit is, volgens hem, één van de weinige manieren om online anoniem te blijven en je publicatierecht in volledige vrijheid te gebruiken. Overheden en overheidsinstanties, zoals bijvoorbeeld de NSA in Amerika, kunnen je daar immers niet volgen. Hoewel Snowden de browser gebruikte voor activiteiten die tegen de wet waren, was zijn oproep niet crimineel. Hij gaf enkel een suggestie voor mensen om hun privacy beter te kunnen beschermen. Nu is het natuurlijk altijd de vraag hoe veilig de Tor-browser eigenlijk is, maar feit is dat de Tor-browser het moeilijker maakt voor overheden, websites en andere instanties om iemand online te bespioneren.

Criminaliteit via de Tor-browser

De Tor-browser wordt veel gebruikt voor illegale zaken. Een voorbeeld is Silk Road. Silk Road was een online marktplaats voor onder andere illegale wapens en drugs. Inmiddels is de site opgerold en offline gehaald, maar er zijn vast soortgelijke marktplaatsen op het dark web te vinden. Het feit blijft dat Tor zijn gebruikers de mogelijkheid geeft om anoniem toegang tot dit soort platformen te verkrijgen. In zekere zin helpt Tor de criminaliteit dus een handje en zorgt het ervoor dat men niet of nauwelijks te identificeren is.

Mede door Silk Road wordt Tor regelmatig geassocieerd met illegale activiteiten op het dark web. Het feit dat je met Tor zelf websites kunt hosten die alleen toegankelijk zijn voor andere Tor-gebruikers, helpt niet mee aan dit oordeel. Illegale marktplaatsen en fora zijn snel opgezet en gelijk toegankelijk voor het ‘juiste’ publiek. Tor faciliteert deze praktijken, zelfs als ze daar zelf niet voor staan.

Vaak ontstaan er na groot nieuws zoals dat over Silk Road heftige discussies over het belang en de wenselijkheid van de Tor-browser en online anonimiteit in het algemeen. De vraag is daarbij altijd: waar hechten we meer waarde aan: het tegengaan van criminaliteit of onze online privacy? Een lastige overweging, hoewel dit vaak niet zozeer een wettelijke, als wel een ethische kwestie is.

Wel blijkt dat minder dan 1,5 procent van de Tor-gebruikers het dark web bezoekt. De meeste mensen gebruiken de Tor-browser voor meer anonimiteit op het ‘normale’ web.

Tor en privacy

Computerscherm met VergrootglasDat Tor regelmatig wordt gebruikt door criminelen, betekent echter niet dat de browser zelf per definitie slecht is. Integendeel: het creëert een internetomgeving die draait om vrijheid en privacy. Met Tor kun je internetten zonder dat er mensen (bijvoorbeeld hackers, overheden of werkgevers) over je schouder meekijken. Het versterkt de vrijheid van meningsuiting en je publicatierecht. Als we het hebben over internetveiligheid en anonimiteit, is de Tor-browser dus een fantastische uitvinding.

Toch zijn er in het verleden een aantal veiligheidsproblemen met Tor geweest. Verschillende officiële instanties, zoals de CIA en de FBI, zijn in staat geweest de beveiliging van Tor te omzeilen en zelfs te kraken. Zo konden ze alsnog achterhalen welke individuen verbonden waren met zekere online illegale praktijken. Ook kwamen er in 2017 onderzoeken naar buiten waaruit bleek dat een zwakke plek in Tors systeem ervoor zorgde dat de echte IP-adressen van Linux en MacOS-gebruikers alsnog te achterhalen waren.

Houd er dus altijd rekening mee dat je, zelfs met de Tor-browser, mogelijk geïdentificeerd kunt worden. Echter, zolang je je aan de (lokale) wet houdt, zou dit geen problemen op moeten leveren. Het gebruik van de Tor-browser op zich is namelijk, zoals we al aangaven, in de meeste landen volkomen legaal. Alsnog kun je voor de zekerheid zowel Tor als een VPN-verbinding gebruiken. Hierdoor is je dataverkeer op twee manieren beveiligd en heb je een extra laag encryptie om je privacy en online anonimiteit te waarborgen.

Conclusie

Het gebruik van Tor is niet illegaal. De Tor-browser geeft je toegang tot een (zo goed als) vrij en anoniem internet. Zoals met bijna alles, kan dit gebruikt worden voor zowel goede als slechte dingen. Tor maakt het namelijk mogelijk om anoniem criminele webpagina’s en marktplaatsen op het dark web te bezoeken. Desondanks is het een belangrijk en geschikt middel om belangrijke informatie anoniem te verspreiden, zoals Edward Snowden liet blijken.

Cybersecurity analist
David is cybersecurity analist en een van de oprichters van VPNgids.nl. Sinds 2014 heeft hij internationale ervaring opgedaan in het werken met overheden, NGO's en de private sector als cybersecurity- en VPN-expert en adviseur. Meer over David.
Plaats een reactie
Een reactie plaatsen