Censuur in Saoedi-Arabië: het allesbepalende Huis van Saoed

Saoedi-arabie met vlag en ipad met slot

Klik hier voor een samenvatting
Een korte uitleg van de Saudische censuur

Saoedi-Arabië is een nationalistische, diep religieuze staat. Hoewel de levenskwaliteit en de mensenrechten van de burgers van Saudi-Arabië de laatste jaren zijn verbeterd, is internetcensuur nog steeds een harde realiteit. Het Koninkrijk controleert inhoud en websites door:

  • VoIP-bellen te verbieden
  • De politieke oppositie het zwijgen op te leggen
  • Inhoud die kritisch is over de islam te verwijderen
  • Naaktheid en pornografie te verbieden
  • Homoseksualiteit en andere LHBTIQ+-uitingen te verbieden
  • Goksites te blokkeren

Voor de overheid is het mogelijk om te censureren, doordat ze wetten met vage formuleringen gebruikt, en doordat belangrijke internetproviders in handen van de staat zijn.

Toeristen en burgers van Saudi-Arabië kunnen de door het Koninkrijk opgelegde verboden omzeilen met behulp van een VPN. Wij raden hiervoor CyberGhost aan.

Lees het volledige artikel voor meer informatie over de internetcensuur in Saoedi-Arabië.


In 2014 noemde Verslaggevers zonder Grenzen de regering van Saoedi-Arabië (ook wel Saudi-Arabië) “meedogenloos in haar censuur van de Saoedische media en het internet.” Sinds die tijd heeft het land, onder leiding van de Saudische kroonprins Mohammed bin Salman al-Saoed belangrijke stappen gezet om de mensenrechten te vergroten. Voogdijwetten voor mannen werden versoepeld, waardoor vrouwen mogen reizen zonder mannelijke voogd. Bovendien mogen vrouwen voortaan autorijden.

De situatie op het internet kan echter nog wat versoepelingen gebruiken. Internetgebruikers ervaren nog steeds beperkingen in hun vrijheid van meningsuiting.

Saudi-Arabië staat op plaats 170 van de 180 in de wereld persvrijheid index van Verslaggevers Zonder Grenzen. Freedom House geeft het land een score van 24 van de 100 op basis van de internetvrijheid.

In dit artikel leggen we uit waarom en hoe de regering van Saoedi-Arabië het internet censureert. We bespreken welke inhoud verboden is en hoe je de beperkingen kunt omzeilen.

Vision 2030

In 2016 stelde Saoedi-Arabië het ´Vision 2030´-plan op. Het doel hiervan is onder andere om het concurrentievermogen te verbeteren. Het plan draait om het opbouwen van een levendige samenleving, een bloeiende economie waarin ook vrouwen onderdeel zijn van de beroepsbevolking, en een ambitieus land dat niet afhankelijk is van olie import en export. Deze doelen zijn in het ideale geval tegen 2030 bereikt.

Onderdeel van het plan is om de verbindingen in het land te verbeteren; onder andere om vaste en draadloze breedband te vergroten.

Ondanks de toezeggingen en plannen lijkt internetvrijheid in Saudi-Arabië ver weg te zijn. De regering heeft juist maatregelen genomen om de online vrijheid van meningsuiting te beperken. Tienduizenden websites zijn geblokkeerd en mensen die het leiderschap bekritiseren, kregen strenge straffen opgelegd.

Na de moord op journalist Jamal Khashoggi van The Washington Post in het Saoedische consulaat in Istanboel, is het aantal gecensureerde websites in Saoedi-Arabië bijna verdubbeld. Buitenlandse media zoals Fox News en The Times werden plotseling geblokkeerd, net als lokale Engelstalige nieuwsdiensten zoals arabnews.com.

Ook individuele personen hebben te maken gekregen met straffen. Mensenrechtenactivisten Issa al-Hamid en Abdulaziz al-Shubaily en de liberale blogger Raif Badawi kregen jarenlange gevangenisstraffen en een meerjarig verbod op het gebruik van social media vanwege online activisme. In april 2021 kreeg hulpverlener Abdulrahman al-Sadhan een gevangenisstraf van 20 jaar en een daaropvolgend reisverbod van 20 jaar opgelegd. Hij zou naar verluidt een satirisch Twitter-account gebruiken om de regering te bespotten.

Waarom censureert Saoedi-Arabië het internet?

Laptopscherm met oog met streep eromheen. Icoon voor online censuurDe internetcensuur is deel van een meer omvattend geheel van censuur en beperkingen van de vrije meningsuiting. Dit alles is bedoeld om de macht van de huidige koninklijke familie, het Huis van Saoed, te versterken.

Het Koninkrijk Saudi-Arabië heeft geen grondwet. Het functioneert als een totalitaire monarchie. De koning combineert de wetgevende, uitvoerende en rechterlijke macht. De wetgeving in het land wordt gevormd door koninklijke decreten.

Het Huis van Saoed bezet de posten van de belangrijkste ministeries en regionale besturen. Daarnaast heeft de oelama, een orgaan van islamitisch religieuze leiders en rechtsgeleerden, een directe rol in de regering. De belangrijkste religieuze familie van het land, de Al ash-Sheikh, leidt de oelama. Deze familie werkt samen met het Huis van Saoed.

Over het algemeen gebruiken de oelama en de Saoedische regering internetcensuur als middel om politieke en religieuze controle te houden. Op deze manier onderdrukt de regering activisten voor burger- en genderrechten, en probeert ze invloeden van buitenaf die als bedreiging worden beschouwd, tegen te gaan.

Wat censureert Saoedi-Arabië?

De Saudische autoriteiten censureren kritiek op de islam. Berichtgeving over de radicale tak van de islam en afbeeldingen hiervan zijn aan banden gelegd. Het land gebruikt censuur om de politieke oppositie het zwijgen op te leggen, en beperkt de toegang tot software die gebruikt kan worden om demonstraties te organiseren, zoals VoIP-bellen.

Het Comité ter bevordering van deugd en voorkoming van kwaad (CPVPV) is een overheidsorgaan dat de taak heeft de sharia (zoals die in het land wordt geïnterpreteerd) te handhaven. Dit comité heeft de bevoegdheid om mensen te arresteren en op te sluiten als zij de traditionele leer van de islam schenden.

VoIP (Voice over Internet Protocol)-bellen

Smartphone met OorSaoedische telecommunicatiebedrijven leggen strenge beperkingen op aan VoIP-diensten (Voice over Internet Protocol). Dit zijn diensten waarmee je via het internet kunt bellen. De Saudische autoriteiten zijn van mening dat VoIP-bellen het aantal standaard mobiele gesprekken vermindert. Ook zou het de regelgeving en de surveillancesystemen van de staat omzeilen.

Sinds 2013 blokkeren alle internetproviders in Saoedi-Arabië VoIP via Viber, WhatsApp en Facebook Messenger. Apple stemde ermee in de FaceTime-app te verwijderen. Zo kon het bedrijf alsnog iPhones verkopen in het land. De VoIP-functie van de berichtenapps Signal en Telegram werkt nog, maar de apps zelf zijn vaak onbruikbaar door ernstige storingen met verbindingen.

Politieke uiting

De Saudische autoriteiten vervolgen politieke activisten die online hun mening plaatsen. Hierbij maken ze gebruik van wetten die erg vaag geformuleerd zijn, bijvoorbeeld artikel 39 van de Basic Law. In dit artikel staat het volgende: “Massamedia en alle andere middelen van meningsuiting moeten beschaafd en beleefd taalgebruik hanteren, bijdragen aan de opvoeding van de natie en de eenheid versterken.”

Momenteel zijn de websites en sociale mediapagina’s van de mensenrechtenorganisaties Arabic Network for Human Rights Information (ANHRI) en Saudi Civil and Political Rights Organization (ACPRA) geblokkeerd.

Kritiek op de islam

Saoedi-Arabië censureert bovendien bepaalde religieuze inhoud. Door de grote invloed van de oelama op de regering beperkt het land de toegang tot alle inhoud die het atheïsme lijkt te bevorderen, of kritiek levert op de islam.

Het land censureert actief berichtgeving over de radicale tak van de islam. Zo blokkeert de regering regelmatig zowel westerse als lokale nieuwswebsites die berichten over terreuraanslagen of de Islamitische Staat (IS).

Naaktheid en pornografie

Saudi-Arabië is een conservatief islamitisch land. Dit heeft als gevolg dat er strenge wetten zijn op het afbeelden van naaktheid of seksualiteit. Openbare uitingen van genegenheid, zoals omhelzingen of kussen, worden vaak verwijderd uit gedrukte en online media.

Zelfs het tonen van onbedekte armen en benen van vrouwen en mannen is controversieel. De regering verbiedt de publicatie van alles wat “seksuele immoraliteit” bevordert, omdat dit de islamitische moraal zou tegenspreken.

LHBTIQ+

Het CPVPV houdt toezicht op de handhaving van de sharia. Het is in Saoedi-Arabië niet toegestaan de traditionele leer van de islam te schenden. Homoseksualiteit, travestie, het gebruik van alcohol en “het uitoefenen van magie” zijn om deze reden verboden in het koninkrijk.

Gokken en alcoholgebruik

Ook gokken en alcoholgebruik zijn illegaal volgens de sharia, die de basis vormt voor een groot deel van de wetten in Saudi-Arabië. De regering blokkeert de toegang tot online goksites, en censureert inhoud die alcoholgebruik laat zien. Dit gaat zelfs zo ver dat drankscènes uit films worden verwijderd.

Hoe censureert Saoedi-Arabië het internet?

Saoedi-Arabië censureert het internet onder andere door websites te blokkeren en internetverbindingen te beperken. De regering kan deze beperkingen gemakkelijk invoeren, omdat ze de eigenaar is van de meeste internetproviders die in het land actief zijn.

Inhoud blokkeren en filteren

De Communications and Information Technology Commission (CITC), een afdeling van het Saoedische ministerie van Buitenlandse Zaken, filtert het internet en maakt een zwarte lijst van websites. Hierop staan sites die de overheid als “schadelijk”, “illegaal”, “anti-islamitisch” of “aanstootgevend” beschouwt.

Internetproviders moeten verplicht alle door het CITC verboden websites blokkeren. Als ze dit niet doen, riskeren ze een boete tot wel 1,15 miljoen euro.

Saudi-Arabië monitort en reguleert bovendien sociale media. Zogenaamde gatekeepers verwijderen regelmatig berichten, terwijl de overheid Facebook, Twitter en Google takedown-verzoeken stuurt.

In 2017 circuleerde er op grote schaal een bericht in Saoedische WhatsApp-groepen. Dit bericht waarschuwde ervoor dat iedereen die de regering op het platform bekritiseert, een gevangenisstraf van een jaar opgelegd krijgt, evenals een boete van 115.000 euro. Het bericht verscheen ook in staatskranten, tegelijk met citaten van advocaten die de wettelijke basis hiervan bevestigden.

Regelgeving

Vrouwe JustitiaDoor vaag geformuleerde wetten te gebruiken en harde straffen op te leggen, kan de Saoedische regering effectief veel politieke, religieuze en sociale inhoud censureren en strafbaar stellen.

Zo voerde de regering in 2007 een wet tegen cybercriminaliteit in, die “het produceren van iets dat de publieke orde, religieuze waarden, publieke moraal of de heiligheid van het privéleven schaadt, of het maken, verzenden of opslaan daarvan via een informatienetwerk” strafbaar stelt. Wie deze wet overtreedt, riskeert vijf jaar gevangenisstraf en een boete van 700.000 euro.

Een antiterrorismewet uit 2014 definieert terroristische activiteiten als “belediging van de reputatie van de staat”, “aantasting van de openbare orde” of “het aan het wankelen brengen van de veiligheid van de staat”. Ook “het oproepen tot atheïstisch gedachtegoed in welke vorm dan ook” geldt als terrorisme.

Internetproviders van de staat

Telecomgebouw met zendmastSaudi-Arabië is met het internet verbonden via twee providers: Integrated Telecom en Bayanat al-Oula for Network Services. De servers die zij gebruiken, zijn verdeeld over het internetnetwerk dat eigendom is van de staat, en de wereldwijde servers. Alle verzoeken van gebruikers die via Saoedische internetproviders binnenkomen, gaan via deze servers. Zo krijgen zij hoe dan ook op een bepaald punt met censuur te maken.

Vaste breedband en mobiele diensten worden geleverd door drie gevestigde providers: Saudi Telecom Company (STC), Mobily en Zain. De STC is voor het grootste deel in handen van de staat. Toen het bedrijf werd opgericht, was het volledig eigendom van de regering. Mobily en Zain zijn deels eigendom van de overheden van respectievelijk de Verenigde Arabische Emiraten en Koeweit. Beide landen passen soortgelijke censuurprogramma’s toe als de Saoedische regering.

Door aanzienlijke controle uit te oefenen over de bedrijven die toegang tot het internet aanbieden, is het voor de Saoedische regering dus mogelijk om alle online inhoud te censureren die bewoners van het land kunnen raadplegen.

Hoe omzeil je internetcensuur in Saoedi-Arabië?

Toeristen en inwoners van Saoedi-Arabië kunnen de hierboven genoemde beperkingen omzeilen. Een IP-adres (Internet Protocol-adres) is een uniek adres op het internet dat bij jouw internetverbinding hoort. Het is een code waarmee jouw apparaat geïdentificeerd kan worden en die aan de website laat weten waar je je bevindt.

Met een VPN (Virtual Private Network) verander je je IP-adres. Nu kan de website niet zien vanuit welke locatie je daadwerkelijk het internet opgaat, waardoor je online anoniem bent.

CyberGhost

CyberGhost is een goede en betrouwbare VPN om in Saudi-Arabië te gebruiken. De gebruiksvriendelijk VPN-software kan op maximaal zeven apparaten worden geïnstalleerd. Zo kun je anoniem surfen op welk apparaat je ook gebruikt. Je hoeft voor het downloaden van CyberGhost enkel een geldig e-mailadres en je betaalgegevens op te geven.

De CyberGhost-software is compatibel met Windows, macOS, iOS, Android en Linux. Je hoeft dus niet te kiezen tussen je iPad en je Android-telefoon. CyberGhost heeft bovendien een 45 dagen geld-terug-garantie. Als je niet geheel tevreden bent met de dienst, kun je de kosten van je abonnement terugvorderen zonder daarbij uit te hoeven leggen waarom.

Een groot voordeel van CyberGhost is dat het servers dicht bij Saoedi-Arabië heeft. Zo kun je vanuit het land verbinden met een server dichtbij, waardoor je goede snelheden behoudt en toch kunt genieten van meer vrijheid op het internet.

CyberGhost
Actie:
Probeer CyberGhost voor slechts €1.83 per maand!
Vanaf
€1.83
8.8
  • Hoge mate van gebruiksgemak
  • Hoge kwaliteit voor een scherpe prijs
  • Torrents en Netflix mogelijk
Bezoek CyberGhost

Is het gebruik van een VPN legaal in Saoedi-Arabië?

Saoedi-Arabië heeft geen volledig vastgelegd wetboek. Het huidige rechtsstelsel is gebaseerd op de sharia en aangevuld met koninklijke decreten.

Het gebruik van een VPN is niet expliciet legaal. Saudi-Arabië heeft echter veel wetten die gebruikt worden om online activiteiten te criminaliseren. Door de vage formuleringen in deze wetten kunnen zij op bijna alles worden toegepast.

Smartphone met een donker VPN schild icoonDe overheid blokkeert websites van grote VPN-aanbieders, en Tor. Er is nog geen geval bekend waarin een individu een straf opgelegd kreeg vanwege het gebruik van een VPN.

De dreiging van vervolging heeft de Saoedische bevolking er niet van weerhouden om gebruik te maken van VPN-diensten, Tor en andere methoden om de online beperkingen te omzeilen. Deblokkeerdiensten blijven veel verkeer te  ontvangen vanuit Saudi-Arabië.

Conclusie

Het Koninkrijk Saoedi-Arabië, en met name kroonprins Mohammed bin Salman al-Saoed, heeft de afgelopen jaren een aantal belangrijk stappen gezet om de rechten van haar burgers te vergroten, met name wat betreft vrouwenrechten. Toch legt het land nog steeds strenge censuur en beperkingen van de vrijheid van meningsuiting op aan de bevolking.

De regering van het land kan vrije meningsuiting op het internet criminaliseren en de toegang tot ‘verboden inhoud’ beperken. Dit doet ze door een combinatie van vaag geformuleerde wetten, door de staat gecontroleerde internetproviders en hardhandige vervolgingen voor misdrijven zoals “belediging van de reputatie van de staat.” De seculiere en religieuze autoriteiten bepalen over het algemeen tot welke inhoud burgers toegang hebben.

Ondanks deze beperkingen maken veel Saoediërs gebruik van diensten die helpen om de censuur te omzeilen. Met bijvoorbeeld een VPN kunnen zij de inhoudsbeperkingen omzeilen en onbevreesd het internet opgaan.

Meer censuur

Wil je meer weten over censuur in andere landen? Lees dan ook onze volgende artikelen:

Veelgestelde vragen over de Saudische censuur

Hieronder zie je de veelgestelde vragen over de censuur in Saoedi-Arabië. Klik op een van deze vragen om ons antwoord erop te lezen.

Als autoritaire en diep religieuze staat censureert Saudi-Arabië het internet om een heersende elite, het Huis van Saoed, in stand te houden. Over het algemeen gebruiken de autoriteiten in het land dus internetcensuur om politieke en religieuze controle te behouden.

Saudi-Arabië censureert onder andere:

  • VoIP-bellen
  • Politieke uiting
  • Kritiek op de islam
  • Naaktheid en pornografie
  • LHBTIQ+-inhoud of -uitingen
  • Gokwebsites

Het belangrijkste instrument voor internetcensuur in Saoedi-Arabië is het blokkeren en filteren van inhoud. Daarnaast kan de overheid censuur uitoefenen, doordat:

  • Ze internetproviders dwingt om verbindingen te beperken.
  • Een aantal actieve internetproviders staatseigendom zijn.
  • Ze vage regelgeving aanneemt om de censuur af te dwingen.

Toeristen en burgers kunnen de internetcensuur omzeilen door middel van een VPN. Een VPN helpt je om je IP-adres te maskeren en anoniem op het internet te surfen. Zo lijkt het alsof je het internet opgaat vanuit een ander land, waar de beperkingen niet gelden. Op deze manier heb je meer internetvrijheid! Lees het volledige artikel voor meer informatie.

Techredacteur
Emi heeft een achtergrond in internationale betrekkingen en veiligheid en is met name geïnteresseerd in overheidscensuur en internetvrijheid. Vraagstukken over online privacy en vrijheden worden door de digitalisering namelijk steeds vaker een politieke kwestie.
Plaats een reactie
Een reactie plaatsen