Censuur in Venezuela: machtsvertoon in crisistijd

Venezuela met vlag en mobiel met slotje

Klik hier voor een samenvatting van het artikel
Censuur in Venezuela: een samenvatting

Venezuela heeft het de afgelopen jaren zwaar te verduren gehad. Economische neergang en een repressieve overheid hebben het land drastisch veranderd. Ook het internet is hier niet onderuit gekomen. Om de macht van de president te garanderen, censureert de regering van Venezuela allerlei soorten inhoud en websites, zoals:

  • Politieke oppositie
  • Sociale mediaplatforms
  • Websites voor het wisselen van valuta

Met een VPN kunnen burgers en toeristen in Venezuela de blokkades omzeilen. Een VPN geeft je toegang tot het internet via een server in een ander land. Zo heb je online meer vrijheid. Surfshark is een goede VPN-provider om te gebruiken in Venezuela.

Lees meer over censuur in Venezuela in het onderstaande artikel.


Venezuela verkeert in meerdere crises. Allereerst heeft het land te maken met een economische crisis, die volgens economen zelfs erger is dan de Great Depression. In 2010 verklaarde toenmalig president Hugo Chávez een “economische oorlog” aan de hogere klassen in Venezuela vanwege de tekorten in het land. Onder meer vanwege de lage olieprijzen in 2015 verergerde de crisis onder het leiderschap van president Maduro.

Daarnaast kent Venezuela een presidentiële crisis sinds begin 2019. Het proces en de resultaten van de verkiezingen van 2018 werden op grote schaal betwist. Hoewel Nicolás Maduro werd geïnaugureerd, riep Juan Guaidó zichzelf ook tot president uit.

Zowel de socio-economische als de presidentiële crisis in het land hebben geleid tot toenemende censuur. Sinds 2015 geldt in Venezuela, officieel de Bolivariaanse Republiek Venezuela, continu de noodtoestand. President Maduro verlengt deze iedere keer met 60 dagen, waardoor hij gebruik kan maken van noodbevoegdheden. Zo kan hij onder andere wetten aannemen zonder goedkeuring van het Congres.

De president neemt steeds meer maatregelen om het internet te censureren en het online toezicht op de Venezolaanse burgers te verhogen. Als reactie op anti-regeringsprotesten heeft de regerende Verenigde Socialistische Partij van Venezuela ruimten voor openbare debatten gesloten, de vrije meningsuiting aan banden gelegd, online journalisten aangevallen en gevangengezet, de toegang tot websites geblokkeerd en wetten aangenomen die de bevoegdheden van de regering om het internet te censureren hebben uitgebreid.

In dit artikel wordt de censuur in Venezuela uitgebreid besproken. We leggen uit waarom en hoe de regering het internet in het land censureert. Ook bespreken we welke inhoud er precies verboden is.

De weg naar autoritarisme

Op papier is Venezuela een democratisch land. De regering is echter steeds autoritairder geworden. Hierdoor zijn de democratische vrijheden verslechterd. Transparantie is ver te zoeken; ook tijdens de verkiezingen was hier geen sprake van. Bovendien is er in het land een systematische toename van schendingen van mensenrechten.

Venezuela gaat gebukt onder een constante economische neergang met ernstige hyperinflatie. Hierdoor kreeg het land te maken met stroomuitval, tekorten aan gas en water, beperkte toegang tot openbare diensten, crises met transport en een huisvestingscrisis.

Toen burgers gingen protesteren uit onvrede over de regering en de economische crisis, reageerde de regering met geweld. Dit heeft al geleid tot honderden doden tijdens gewelddadige confrontaties met de politie.

Inwoners van Venezuela hebben dus te maken met een toename van autoritarisme, schendingen van mensenrechten en democratische rechten, en pogingen tot censuur. Dit heeft ertoe geleid dat organisaties zoals Freedom House, Verslaggevers Zonder Grenzen en zelfs het Hoog Commissariaat voor de Mensenrechten van de Verenigde Naties, de “censuur en het blokkeren van informatie, zowel in de traditionele media als op het internet” door de regering in het land veroordelen.

Waarom censureert Venezuela het internet?

Laptop met een oog met een kruis daar doorheen om censuur te symboliserenOp dit moment zijn de internetcensuur en de journalistieke censuur in Venezuela politiek gemotiveerd. De censuur helpt de regering en president Maduro aan de macht te blijven, ondanks politieke oppositie, kritische kranten en opstanden onder de bevolking.

Mensenrechtenactiviste Mariengracia Chirinos deed onderzoek naar het overheidsbeleid met betrekking tot internettoegang tussen 2007 en 2017. Zij concludeerde dat de politieke en sociale controle op internettoegang door middel van online censuur en toezicht duidelijk in het voordeel van de Verenigde Socialistische Partij van Venezuela zijn verschoven.

Wat censureert de regering van Venezuela?

De internetcensuur is gericht op kritische journalisten en politieke oppositie. De regering probeert de toegang te blokkeren tot websites of sociale media die berichten over ongewenste inhoud. Het gaat hier om protesten tegen de regering, meningen over de aanhoudende corruptie van de regering en de verslechterende economische omstandigheden in het land, of kritiek op president Maduro.

Om de president aan de macht te houden, heeft de regering diensten en inhoud geblokkeerd. Er geldt bijvoorbeeld een verbod op het gebruik van Zello, dat demonstranten kan helpen coördineren.

Onafhankelijke online media

Nieuwsmedia in Venezuela hebben niet de vrijheid om te schrijven waarover zij willen. Op basis van hun berichtgeving zijn in het land al ten minste drie online nieuws- en informatieplatforms geblokkeerd. Het gaat om VPI TV, Vivo Play en Capitolio TV. Venezolaanse internetproviders hebben de platforms geblokkeerd op bevel van de nationale telecommunicatiecommissie (CONATEL). De getroffen platforms schreven over anti-regeringsprotesten, het doden van demonstranten door de politie, en vermeende overheidscorruptie.

Meerdere nieuwswebsites kregen te maken met censuur. Sinds 2018 zijn drie van de domeinen van El Pitazo geblokkeerd. Dit is een onafhankelijk nieuwsmedium gerund door Venezolanen. Ook de onafhankelijke nieuwszenders La Patilla en El Nacional, en de onderzoeksjournalistieksite armando.info zijn sinds die tijd met tussenpozen geblokkeerd door internetproviders.

Politieke kritiek

Alle vier de grote Venezolaanse internetproviders blokkeren de toegang tot verschillende persoonlijke blogs die kritisch schrijven over de politiek en het beleid van het land. Het gaat om blogs die rechtstreeks kritiek uiten op de regering, maar ook om blogs die de wreedheden en corruptie van de overheid aan de kaak stellen, of die opkomen voor de mensenrechten, politieke rechten en burgerrechten van de Venezolanen.

Zello

Zello LogoTijdens de protesten in Venezuela in 2014 blokkeerden Venezolaanse internetproviders de toegang tot de Zello-app. Zello maakt gebruik van telefoonnetwerken om mobiele telefoons te laten fungeren als walkietalkies. De app bleek populair tijdens politieke protesten in onder andere Venezuela, Oekraïne en Rusland. De reden voor de blokkade in Venezuela was dat de app “terroristische daden” mogelijk zou maken.

Sociale media platforms

Internetgebruikers uit verschillende steden meldden op 28 juni 2018 dat zij een uur lang geen toegang hadden tot verschillende belangrijke sociale mediaplatforms. Onder meer Facebook, Twitter, Periscope en YouTube bleken te zijn geblokkeerd. Tests door het Open Observatory of Network Interference (OONI) bevestigden dat de (staats-)internetproviders CANTV en Movistar gebruikmaakten van DNS-blokkering (Domain Name System) om toegang tot de platforms te voorkomen.

Valutawissel

De economie van Venezuela is sterk afhankelijk van de olie-export om haar sociale programma’s en voedselsubsidies te ondersteunen. Momenteel maakt het land de ergste economische crisis in de geschiedenis door. Dit is onder andere een gevolg van de daling van de wereldwijde olieprijs.

Om de bolivar, de munteenheid van Venezuela, te ondersteunen, is er een intern wisselkoerssysteem ingevoerd. De regering bepaalt de prijs van basisgoederen om de onbeheerste hyperinflatie van de bolivar onder controle te houden.

Om deze nieuwe systemen af te dwingen, beperkt de regering de toegang tot Amerikaanse dollars. Ook verbiedt ze sinds 2013 de toegang tot meer dan 100 wisselkoerswebsites.

Het Tor-netwerk

Het Tor-netwerk is populair bij mensen die censuur willen omzeilen. Door communicatie over een wereldwijd netwerk van relays te sturen, kan het Tor-netwerk de IP-adressen van zijn gebruikers verbergen. Zo zijn deze niet te zien bij surveillance van de overheid. Ook kunnen Tor-gebruikers toegang krijgen tot inhoud die normaal gesproken door hun lokale internetprovider zou worden geblokkeerd. Dit is mogelijk doordat Tor haar gebruikers IP-adressen laat gebruiken die aan andere landen zijn toegewezen.

TOR The Onion Router Logo KleinVerschillende landen over de hele wereld, zoals Iran en Turkije, nemen actieve stappen om deze Tor-relays, en andere omzeilingstechnieken en -platformen, te blokkeren. Zo maken de landen het hun burgers lastiger om de censuur te omzeilen. Ook Venezuela doet hier actief aan mee en probeert ervoor te zorgen dat haar burgers blootgesteld worden aan de online surveillancemethoden van de regering.

Sinds 2018 blokkeert de internetprovider CANTV (deze is in handen van de staat) de toegang tot het Tor-netwerk. Zo probeert ze te voorkomen dat Venezolaanse burgers de censuur van nieuwsmedia en valutawisselsites omzeilen.

Hoe censureert Venezuela het internet?

De meeste censuurpogingen worden uitgevoerd met behulp van internetproviders die eigendom zijn van de staat. Naast deze samenwerking steunt de Venezolaanse censuur ook op het manipuleren van DNS, regelgeving om censuuracties op te leggen, en manipulatie van inhoud.

Blokkeren en filteren

Zoals gezegd blokkeren Venezolaanse internetproviders de toegang tot veel websites over valutahandel, onafhankelijke nieuwszenders, en blogs die corruptie door de overheid bespreken, politieke kritiek uiten of schendingen van de mensenrechten aan de kaak stellen.

Dit doen zij voornamelijk door te sjoemelen met het domain name system (DNS). Hierdoor worden internetgebruikers door providers omgeleid van hun beoogde bestemming. Recente tests van OONI brachten bovendien bewijzen van HTTP-filteringen aan het licht. Dit zou kunnen wijzen op een grondigere aanpak van de internetcensuur, of op het feit dat verschillende Venezolaanse internetproviders verschillende vormen van websiteblokkering toepassen.

Regelgeving

Hoewel de Venezolaanse grondwet vrijheid van meningsuiting garandeert, heeft de huidige regering een toenemend aantal wetten en regels aangenomen die de online vrijheid van meningsuiting aan banden legt.

De sleutel hiertoe is het feit dat het land nog steeds in een noodtoestand verkeert, waardoor de president per decreet wetten kan aannemen zonder goedkeuring van het Congres.

President Maduro heeft verschillende decreten uitgevaardigd met daarin vage verbodsbepalingen tegen online activiteiten. Deze decreten verlenen de autoriteiten verregaande bevoegdheden; onder andere om zware sancties op te leggen aan personen die schuldig worden bevonden aan onduidelijke misdrijven. Voorbeelden hiervan zijn het bevorderen van onrust onder de bevolking, het verstoren van de openbare orde, het negeren van wettelijke autoriteiten en het bevorderen van de schending van bestaande wetten.

Manipulatie van inhoud

Om te voorkomen dat mensen online hun onvrede uiten over de regering, heeft de Venezolaanse overheid haar digitale invloed uitgebreid. Ze maakt gebruik van media die de staat zelf controleert, en regeringsgezinde trollen, om gebruikers van sociale media lastig te vallen met tegengestelde meningen.

Telecomgebouw met zendmastIn maart 2017 kondigde president Maduro aan dat de regering van plan was om de “oorlog” op sociale medianetwerken te winnen. Dit wil ze bereiken met tactieken zoals het produceren van pro-regeringsinhoud, het ontwikkelen van communicatiestrategieën en het opleiden van zogenaamde “digitale milities” om tegeninformatie te vergroten en pro-regeringsboodschappen te verspreiden.

Uit een uitgelekte presentatie van het ministerie van Binnenlandse Zaken, Justitie en Vrede, bleek in mei 2017 dat de regering strategieën aan het creëren was om Venezolaanse gebruikers ervan te weerhouden op sociale netwerken te debatteren. Sindsdien zijn de Venezolaanse trollenfabrieken steeds groter geworden. Er zijn zelfs vertakkingen naar het buitenland, waar ze het sociale debat in de Verenigde Staten beïnvloeden.

In 2019 maakte Twitter bekend 1.196 accounts te hebben gesloten die ze op betrouwbare wijze kon toeschrijven aan de regering van Venezuela. Deze accounts tweetten voornamelijk ter verdediging van president Maduro.

Een apart netwerk van 764 trollen uit Venezuela was gericht op Amerikanen; eerst voor de verkiezingen van 2016 en vervolgens opnieuw in aanloop naar de tussentijdse verkiezingen van 2018. De accounts waren gericht op het verspreiden van desinformatie. Bovendien vertoonden ze een “hogere mate van automatisering” dan andere trolling-campagnes, wat betekent dat er zowel bots als mensen achter de accounts zaten.

Internetstoringen

In heel Venezuela komen internetstoringen vaak voor. Deze kunnen meerdere uren aanhouden voordat ze worden hersteld. Door middel van internetstoringen probeert president Maduro onder andere te voorkomen dat nieuwsberichten over de politieke oppositie naar buiten komen. Hoewel internetstoringen ook vaak worden veroorzaakt door de slechte infrastructuur in het land, schaden ze volgens de Press and Society Institute of Venezuela (IPYS Venezuela) het recht van burgers op toegang tot informatie en hun vrijheid van meningsuiting.

Technische aanvallen

Mensenrechtenorganisaties in Venezuela melden dat technische aanvallen steeds vaker voorkomen. Vooral digitale mediakanalen die beelden hebben gedeeld van recente protesten zijn doelwit van de cyberaanvallen. Het gaat om El Cambur, Caraota Digital, Aporrea, El Pitazo en de krant Correo del Caroní. Ook mensenrechtenorganisaties zoals Provea en Acción Solidaria waren het doelwit.

Uit een diagnose van El Pitazo’s digitale beveiligingsteam bleek dat de aanval op haar website een dure infrastructuur vereiste; eentje die ver buiten het vermogen van een gewone hacker lag.

Hoe omzeil je de internetcensuur in Venezuela?

Als je in Venezuela woont, of van plan bent om erheen te reizen, kun je nog steeds gebruikmaken van vrij internet. Een VPN (Virtual Private Network) verbergt je IP-adres. Hiermee krijg je toegang tot geblokkeerde inhoud en kun je anoniem op het web surfen.

Surfshark is een uitstekende keuze om te gebruiken in Venezuela. De provider heeft servers dicht bij Venezuela, waardoor je een snelle verbinding blijft behouden in het land. Bovendien heeft Surfshark speciale functies voor in gebieden met strikte censuur, zoals de NoBorders Mode.

Daarnaast is Surfshark redelijk goedkoop en biedt het een 30-dagen geld-terug-garantie aan.

Surfshark
Actie:
Veilig en anoniem online voor maar €2,14 per maand
Vanaf
€2.14
9.0
  • Zeer gebruiksvriendelijk met Netflix en torrents werkend
  • 30 dagen geld-terug-garantie. No questions asked!
  • Goedkoop en veel extra opties
Bezoek Surfshark

Is het gebruik van een VPN legaal in Venezuela?

VPN op schildNee, ondanks de inperkingen van de online vrijheid en het recht op vrije meningsuiting, is er geen specifieke wet die het gebruik van een VPN in Venezuela verbiedt. Dit kan in de toekomst veranderen; vooral omdat de regering eigenaar is van de meeste internetproviders in het land. Voor nu is het gebruik van een VPN echter legaal in Venezuela.

Conclusie

De regering van president Maduro heeft de vrijheid van meningsuiting, zowel online als offline, aan banden gelegd. Dit is grotendeels een reactie op de onrust die is ontstaan door Venezuela’s economische en presidentiële crises.

Maduro en de regerende Verenigde Socialistische Partij van Venezuela hebben door de noodtoestand, waarin het land zich al sinds 2015 bevindt, speciale bevoegdheden. Hier maken zij graag gebruik van. Zo zijn er al verschillende decreten uitgevaardigd die het aanzienlijk gemakkelijker hebben gemaakt om online mediakanalen te blokkeren of aan te vallen. Het gaat met name om kanalen die als kritisch op de regering worden bevonden.

Naast het blokkeren en filteren hebben groepen en diensten die de lijn van de regering niet volgen te maken gekregen met technische aanvallen en pesterijen van ‘digitale milities’, opgericht door de regering.

Met het blokkeren van het Tor-netwerk en de blokkering van sociale mediaplatformen, heeft de Venezolaanse regering strenge beperkingen op het vrije gebruik van het internet opgelegd. Burgers en toeristen kunnen in Venezuela nog steeds gebruikmaken van VPN’s om de censuur in het land te omzeilen.

Meer censuur

Wil je benieuwd naar de internetcensuur in andere landen? Bekijk dan onze artikelen over censuur in:

Censuur in Venezuela: veelgestelde vragen

Bekijk hier de veelgestelde vragen over de censuur in Venezuela. Klik op een vraag om ons antwoord erop te lezen.

Het doel van de censuur in Venezuela is om president Maduro aan de macht te houden. De autoritaire regering heeft een sterke greep op het publieke debat nodig om aan de macht te blijven. Daarom censureert ze het internet. Op deze manier kan onder andere de politieke oppositie niet worden gehoord.

De censuur in Venezuela richt zich op onafhankelijke online media, de politieke oppositie, sociale mediaplatformen en valutawissel. Ook Zello en het Tor-netwerk hebben last van blokkades in het land. Lees voor meer informatie het volledige artikel.

Vage termen in de wetgeving maken de censuur in het land mogelijk. Daarnaast blokkeert de regering websites, manipuleert ze inhoud en maakt ze gebruik van internetstoringen om de toegang tot het internet voor burgers te beperken.

Regionale beperkingen en censuur kunnen in Venezuela, net als in ieder ander land, omzeild worden met behulp van een VPN. Een VPN (Virtual Private Network) leidt je internetverkeer via een server in een ander land, waardoor je online anoniem blijft. Lees voor meer informatie het volledige artikel over censuur in Venezuela.

Techredacteur
Emi heeft een achtergrond in internationale betrekkingen en veiligheid en is met name geïnteresseerd in overheidscensuur en internetvrijheid. Vraagstukken over online privacy en vrijheden worden door de digitalisering namelijk steeds vaker een politieke kwestie.
Plaats een reactie
Een reactie plaatsen