Social media spelen een steeds belangrijkere sociale rol in het leven van kinderen, en de social media-platforms zijn constant in ontwikkeling. We willen ouders helpen om op de hoogte te blijven van deze platforms.
In dit artikel kom je meer te weten over:
- De aanbevolen leeftijd voor kinderen om sociale media te gebruiken
- Informatie die elke ouder zou moeten hebben over de populairste apps onder de jeugd van tegenwoordig:
- WhatsApp: chat-app waarmee je gemakkelijk berichten kunt versturen.
- Snapchat: app waarmee je foto’s, video’s en berichten kunt delen die tijdelijk zichtbaar zijn.
- TikTok: social media-platform waarmee gebruikers korte video’s kunnen maken, bewerken en delen.
- Instagram: het medium dat draait om het delen van foto’s.
- YouTube: platform voor het bekijken en uploaden van video’s.
- Reddit: social media-platform waar foto’s, video’s, berichten en links worden gepost.
- X (voorheen Twitter): social media-platform waar gebruikers nieuws, meningen en gedachten kunnen delen met volgers.
- Discord: populaire app onder gamers voor het delen van tekst, video en audio.
- Twitch: livestreaming-platform dat populair is onder gamers.
- Deskundige social media-tips voor ouders
Het veelvuldige gebruik van social media door kinderen brengt voor veel ouders allerlei angsten met zich mee. Zeker puberende kinderen lijken soms niet van de schermen weg te slaan, en als ouder heb je vaak geen flauw idee wat er allemaal op dat scherm gebeurt.
Hoewel je als ouder gerust wat vertrouwen in je kinderen mag hebben, is het wel fijn om te weten hoe die verschillende social media precies in elkaar steken. We sommen de meest populaire social media dan ook graag voor je op. Voor elk van deze platformen geven we wat handige tips om de risico’s zo klein mogelijk te houden.
Vanaf welke leeftijd mag mijn kind op social media?
Het Europees Parlement heeft in 2018 bepaald dat kinderen jonger dan 16 jaar officieel ouderlijke toestemming nodig hebben om social media te gebruiken. Daarnaast hanteren social media vaak ook een eigen minimale leeftijd. Dit is alleen niet altijd in overeenstemming met de regels van het Europees parlement.
Onderstaande sociale media hanteren een minimale leeftijd van 13 jaar:
- Snapchat
- YouTube
- Discord
- Twitch
Met toestemming van de ouders mogen kinderen vanaf 13 jaar een account openen. Is je kind jonger dan 16 en ben je het er toch mee eens dat ze een account op een sociaal platform aanmaken? Dan kun je ze het beste via jouw account op het platform laten. Dit zorgt voor voordelen:
- Het is in overeenstemming met de wet. Jij bent juridisch verantwoordelijk voor wat je kind op social media doet.
- Als ze alleen via jouw account online kunnen, heb je dit beter in de hand. Bovendien kun je ze zo beter beschermen.
- Als je zorgt dat alle privacy-instellingen goed ingesteld zijn en de juiste veiligheidsmaatregelen voor jouw account genomen zijn, is je kind ook veiliger. Geef dus het goede voorbeeld en maak samen onder jouw naam een account aan op social media waar je kind zich mee uit kan leven.
Wereldwijd is er een discussie gaande over de gevaren van social media voor jongeren. Australië is het eerste land dat een verbod op social media voor kinderen tot 16 jaar heeft opgenomen. Ook in Nederland wordt volop gediscussieerd over dit onderwerp.
De politieke partij D66 wil dat er een wettelijke minimumleeftijd voor social media komt van 15 jaar. De partij wil dat deze leeftijd voor sociale media zoals Instagram en TikTok in een wet wordt vastgelegd. Het kabinet wil geen harde leeftijdsgrens voor gebruikers van social media omdat de schadelijkheid niet onomstotelijk kan worden aangetoond. Het kabinet wil wel inzetten op meer voorlichting aan ouders en kinderen.
Populaire apps onder de jeugd
Uit het Nationale Social Media onderzoek 2024 van Newcom blijkt dat WhatsApp dagelijks het meest wordt gebruikt door jongeren in de leeftijdscategorie 15-19 jaar. Snapchat wordt daarna het meest gebruikt door tieners, gevolgd door TikTok, Instagram en YouTube.
Voorgaande jaren was Instagram erg populair onder jongeren. Het social media-platform is in 2024 ingehaald door TikTok. Dit komt mogelijk doordat steeds meer ouderen actief zijn op Instagram. Dit maakt het minder aantrekkelijk voor de jeugd.
Ook kinderen in de leeftijdsgroep 6 t/m 14 jaar maken al gebruik van social media. Vooral WhatsApp, YouTube, Snapchat en TikTok zijn populair onder deze leeftijdsgroep.
Het Nationale Social Media Onderzoek is in januari 2024 uitgevoerd door Newcom onder Nederlanders van 15 jaar en ouder. Het onderzoek heeft ook gekeken naar de tijd die de verschillende leeftijdsgroepen doorbrengen op social media.
Social media-gebruik naar leeftijd
Het social media-onderzoek van Newcom heeft ook gekeken hoeveel tijd de verschillende generaties op social media doorbrengen.
De jongste leeftijdsgroep (15-19 jaar) is maar liefst 168 minuten per dag bezig met social media. Dit is een kleine stijging ten opzichte van het jaar ervoor. Gen Z was in 2023 161 minuten per dag actief op social media.
Dit gebruik daalt iets onder de leeftijdsgroep 20-39-jarigen. De Millennials besteden 154 minuten per dag aan social media. De leeftijdsgroep 20-39 jaar is dagelijks nog actiever geworden op social media. Deze groep gaat van gemiddeld 5,6 platforms in 2023 naar 6,0 platforms in 2024.
De leeftijdsgroep 40-64 jaar brengt met 95 minuten een stuk minder tijd door op social media dan de jongere leeftijdsgroepen. De 65+’ers zijn met 83 minuten per dag het minst actief op de socials.
WhatsApp is een populaire app waarmee je snel en gemakkelijk tekstberichten, foto’s, video’s, stemberichten en documenten kunt versturen. Je kunt via WhatsApp ook gratis bellen en videobellen via internet.
WhatsApp is te gebruiken op smartphones en computers. De chat-app wordt wereldwijd door miljoenen mensen gebruikt om met elkaar te communiceren.
Hoe werkt WhatsApp?
WhatsApp werkt via internet en maakt gebruik van je telefoonnummer om verbinding te maken met andere gebruikers. Je maakt een account aan en kunt vervolgens contacten toevoegen en beginnen met chatten of videobellen. Je hebt alleen internet nodig om gebruik te maken van de app.
WhatsApp is eenvoudig te installeren en het sturen van berichten is snel en gemakkelijk. Dit maakt het ook voor jongeren een populaire app om te gebruiken.
Belangrijk om te weten over WhatsApp
Ondanks de opkomst van social media-platforms zoals TikTok en Instagram blijft WhatsApp een populaire app onder de jeugd. Hieronder vind je wat feitjes over de populaire chat-app:
Feitjes
- Leeftijd: WhatsApp heeft in 2024 de minimumleeftijd voor het gebruik van WhatsApp verlaagd van zestien naar dertien jaar. Ondanks de minimumleeftijd controleert de chatdienst geen leeftijd bij het aanmaken van een nieuw account.
- Populair bij: WhatsApp wordt gebruikt door mensen van alle leeftijden, maar is vooral populair onder tieners. Onder de leeftijdsgroep 15-19 jaar is WhatsApp het meest gebruikte sociale medium.
Risico’s
WhatsApp is over het algemeen een veilige app. WhatsApp biedt sterke beveiliging met end-to-end versleuteling. Deze versleuteling zorgt ervoor dat alleen jij en de persoon met wie je chat het bericht kunnen lezen. Toch zijn er altijd risico’s waar je alert op moet zijn:
- Phishing: cybercriminelen proberen via valse berichten toegang te krijgen tot persoonlijke gegevens zoals wachtwoorden.
- WhatsApp-fraude: oplichters doen zich voor als een familielid of vriend in geldnood en vragen je via WhatsApp om geld over te maken.
- Cyberpesten: kinderen uit schoolklassen zitten vaak met elkaar in een WhatsApp-groep. In deze groepen wordt vaak gepest.
- Sexting: het versturen van seksueel getinte berichtjes en foto’s kan voor kinderen vergaande gevolgen hebben die ze zelf niet kunnen overzien. Het kan leiden tot schaamte, pesten en psychologische gevolgen.
- Pas Whatsapp-privacyinstellingen aan om de informatie te beperken die die andere WhatsApp-gebruikers over jouw kind zien.
- Praat met je kind over cyberpesten en houd de dialoog open. Moedig je kinderen aan om naar jou toe te komen als ze twijfelen over een bericht.
- Leg je kind uit dat het gevaarlijk kan zijn om op een onbekende link of bijlage te klikken.
- Adviseer je kind om geen persoonlijke informatie zoals wachtwoorden te geven via WhatsApp.
- Leg uit wat de gevaren zijn van sexting via WhatsApp. Het is belangrijk dat kinderen de risico’s kennen van het sturen van een seksueel getinte foto.
Snapchat
Snapchat is een populaire app onder jongeren. Met deze social media-app kun je foto’s, video’s en berichten delen die tijdelijk zichtbaar zijn. Snapchat heeft allerlei leuke filters.
Hoe werkt Snapchat?
Zodra je de Snapchat-app opent, kun je een foto of video van jezelf maken. Deze kun je vervolgens bewerken met tekst, stickers en door zelf te tekenen. Er zijn ook Snapchat-filters die je toe kunt passen.
De foto’s op Snapchat kunnen openbaar gedeeld worden óf in een privébericht naar één of meerdere contactpersonen verzonden worden. De ‘Snap’ blijft vervolgens voor een bepaalde tijd zichtbaar – meestal een paar seconden.
Zodra je vrienden je update hebben gezien, kunnen ze deze niet (altijd) meer terugkijken, tenzij de Snap onderdeel is van je ‘Story’. Daar blijft de update 24 uur lang zichtbaar. Ook kun je de posts en stories van vrienden bekijken. Je hebt daarnaast toegang tot openbare Snaps die door gebruikers over de hele wereld zijn gemaakt.
Belangrijk om te weten over Snapchat
Snapchat is vooral een positieve app. De filters zijn leuk, vragen wat creativiteit van de gebruikers en werken regelmatig met thema’s zoals kerst of Halloween. Snapchat is een leuk medium voor kinderen en jongeren om met elkaar in contact te blijven.
Feitjes
- Leeftijd: Snapchat mag officieel pas vanaf 13 jaar gebruikt worden, indien er toestemming is van de ouders. Je kind kan deze leeftijdsgrens echter gemakkelijk omzeilen door een hogere leeftijd in te voeren bij het aanmaken van het account.
- Populair bij: Snapchat is populair onder tieners en wordt vaak al gebruikt door kinderen in groep acht of de eerste klas van de middelbare school. De korte beschikbaarheid van Snaps is voor veel jongeren erg aantrekkelijk.
Risico’s
Hoewel Snapchat over het algemeen een heel positieve app is, zitten er ook negatieve kanten aan dit platform.
- Sexting: de tijdelijke aard van de Snaps zorgt ervoor dat Snapchat veel wordt gebruikt voor sexting en het delen van intieme foto’s. Deze foto’s kunnen alsnog worden opgeslagen of gedeeld.
- Vreemden met verkeerde bedoelingen: vreemden kunnen berichten met ongepaste content naar je kind sturen.
- Negatief zelfbeeld: jonge kinderen zijn dagelijks bezig met het ‘verbeteren’ van hun eigen foto’s. Dat kan een negatieve impact hebben op het zelfbeeld van je kind.
- Verslavend: Snapchat kan erg verslavend werken. Stories op de app verdwijnen na 24 uur. Om niets te missen moet je kind minimaal één keer per dag op de app zijn.
- Praat met je kind over gevaren van het delen van (expliciete) foto’s en gevaren van sexting.
- Pas de privacy-instellingen van Snapchat aan en stel in dat alleen vrienden je Snaps kunnen zien. Zo voorkom je dat onbekenden toegang hebben tot het account van je kind.
- Leg je kind uit dat een screenshot zo is gemaakt. Hoewel een Snap na 24 uur automatisch ‘verdwijnt’, betekent dit dus niet altijd dat die foto of dat filmpje compleet van het internet verdwenen is.
- Bekijk ook ons artikel over het beschermen van je kind op Snapchat.
TikTok
TikTok is een populair social media-platform waarmee gebruikers korte video’s kunnen maken, bewerken en delen. Op TikTok staat muziek centraal. Het geeft gebruikers de kans om leuke, korte muziekvideo’s te maken met zichzelf in de hoofdrol.
Sinds zijn lancering is de app ontzettend populair onder jongeren geworden en heeft het maken en kijken van dit soort video’s zich massaal over de wereld verspreid. Kinderen en jongeren zijn er dol op, hoewel TikTok niet zonder risico is.
Het algoritme van TikTok zorgt ervoor dat je snel nieuwe video’s ontdekt die passen bij je interesses. De eindeloze toestroom van video’s die gepersonaliseerd zijn op basis van je gedrag en voorkeuren maakt de app erg verslavend.
Hoe werkt TikTok?
De gebruiker kiest een liedje en maakt een korte video waarin dit liedje op de achtergrond afgespeeld wordt. De video kan vervolgens bewerkt worden met allerlei filters en effecten. Is de video helemaal af? Dan kun je hem met de wereld delen.
Hoe origineler de video (denk aan dansen, playbacken en handbewegingen), hoe meer waardering je uiteindelijk ontvangt. Zo kunnen video’s van een paar seconden gemakkelijk viraal gaan. Op TikTok ontstaan veel memes.
De app is gemakkelijk in gebruik en heeft een bibliotheek met fragmenten uit de nieuwste populaire liedjes. Ook geeft het je de mogelijkheid om vrienden en beroemdheden te volgen en speciale uitdagingen aan te gaan.
Belangrijk om te weten over TikTok
De directe populariteit van TikTok is verbazingwekkend: in no-time maakten jongeren van over de hele wereld iedere dag de meest originele korte videoclips.
Feitjes
- Leeftijd: TikTok mag pas vanaf 13 jaar gebruikt worden, mits er toestemming van de ouders is. Toch is deze app vooral op jongere leeftijd erg aantrekkelijk en is het mogelijk om deze leeftijdsrestricties te omzeilen.
- Populair bij: TikTok is populair onder tieners. Zelfs jonge kinderen (30% van de 6- tot 8-jarigen) weten hun weg al te vinden naar deze populaire app. TikTok is ook populair onder de doelgroep 20 t/m 29 jaar.
Risico’s
TikTok is wereldwijd enorm populair onder jongeren. Het platform is echter erg verslavend en komt daarnaast ook met privacyriciso’s en risico’s voor de mentale gezondheid van kinderen:
- Privacyrisico’s TikTok: TikTok is erg gevaarlijk voor je privacy, omdat het Chinese bedrijf zeer veel informatie van je kan inzien, bijhouden en opslaan. Dit is voor veel mensen een reden om TikTok te verwijderen.
- Verslavend: de constante stroom van nieuwe, boeiende video’s maakt TikTok extreem verslavend. Het algoritme blijft je video’s aanraden op basis van je gedrag, waardoor het makkelijk is om urenlang door te scrollen zonder het te merken.
- Onzekerheid: op TikTok kun je reacties achterlaten en video’s van anderen liken of delen. Een gebrek aan likes of een nare reactie onder een filmpje kan kinderen een onzeker gevoel geven.
- Sociale druk: het streven naar likes, volgers, en aandacht kan jongeren onder druk zetten om onrealistische beelden van zichzelf te creëren, wat kan leiden tot mentale gezondheidsproblemen zoals angst, depressie, of eetstoornissen.
- Contact met vreemden: op TikTok kan iedereen vriendschapsverzoeken ontvangen. Op deze manier zou je kind in contact kunnen komen met vreemden die slechte bedoelingen hebben.
- Ga met je kind het gesprek aan over de gevaren op TikTok en beheer samen het account van je kind.
- Stel samen met je kind privacy-instellingen in en zet het account van je kind op ‘privé’. De video’s zijn dan alleen zichtbaar voor de volgers van je kind.
- Maak afspraken over schermtijd. Vooral bij dit soort extreem verslavende apps is het verstandig om een tijdslimiet in te stellen.
Instagram is een van de meest populaire social media-platformen van dit moment. Het social media-platform draait om het delen van foto’s. Voor veel jongeren is Instagram hét medium waar je moet zijn. Grote kans dat jouw kind hier dus ook gebruik van maakt.
Hoe werkt Instagram?
Je maakt een foto en kunt deze vervolgens met allerlei filters bewerken en mooier maken. Wanneer je deze deelt, kun je hashtags gebruiken om de foto makkelijker vindbaar te maken. Met de hashtag #beach of #bestfriends vind je bijvoorbeeld direct alle foto’s die in deze categorieën vallen. Anderen kunnen je foto ‘liken’ of er een opmerking bij achterlaten.
Tegenwoordig is Instagram zo populair dat veel influencers – online persoonlijkheden die op wat voor manier dan ook invloed uitoefenen op hun publiek – het gebruiken om een specifieke doelgroep te bereiken.
Met Instagram Stories kunnen gebruikers 24 uur lang bepaalde filmpjes, foto’s of teksten delen met hun volgers. Vaak wordt deze optie gebruikt om te laten zien waar je op dat moment bent of om updates te geven over je dag.
Belangrijk om te weten over Instagram
Instagram is razend populair. Kinderen willen steeds vroeger onderdeel zijn van deze online community. Als ouder heb je lang niet altijd zicht op wat er binnen de virtuele muren van deze app gebeurt. Daarom geven we je hier een aantal pointers. Bekijk ook ons artikel: ‘Is Instagram veilig voor jongeren?‘.
Feitjes
- Leeftijd: Hoewel Instagram en andere sociale media pas vanaf 13 jaar gebruikt mogen worden (en tot 16 jaar alleen met toestemming van de ouders), is het voor kinderen steeds gemakkelijker om een e-mailadres aan te maken waar ze een andere leeftijd op aangeven. Dit e-mailadres kan vervolgens gebruikt worden om profielen op onder andere Instagram aan te maken.
- Populair bij: brede leeftijdsgroep 15-40 jaar. Kinderen willen steeds jonger onderdeel zijn van de community en de app wordt al gebruikt vanaf groep 8.
Risico’s
Hoewel Instagram over het algemeen een heel positieve app is, zitten er ook negatieve kanten aan dit platform.
- Contact met vreemden: Instagram kan gebruikt worden om berichten mee te versturen. Ook vreemden kunnen connectieverzoeken sturen en vervolgens met kinderen in contact komen.
- Instagram-scams: op Instagram zijn cybercriminelen actief die valse of gecompromitteerde accounts gebruiken om persoonlijke of financiële informatie van slachtoffers te ontfutselen.
- Verslavend: het scrollen, liken, delen en geliked worden op Instagram kan verslavend werken.
- Laag zelfbeeld: het gevaar van Instagram is natuurlijk dat mensen hun leven vaak mooier afbeelden dan het in werkelijkheid is. Dat kan voor onmogelijke streefbeelden en onzekerheid bij kinderen zorgen.
- Gevaarlijke hashtags: er zijn een aantal gevaarlijke hashtags waar kinderen en volwassenen nare berichten delen. Vaak gaat dit over mentale gezondheid. Voorbeelden zijn #depressed en #lifesucks. De berichten die onder deze tags gevonden worden, kunnen erg verdrietig zijn en een slechte invloed hebben op je kind.
- Gestolen foto’s: openbaar gedeelde foto’s kunnen ‘gestolen’ en gebruikt worden voor allerlei doeleinden. Het kan daarbij gaan om identiteitsfraude, cyberpesten of andere gevaarlijke activiteiten. Ook worden foto’s nog wel eens misbruikt voor reclamedoeleinden.
- Bekijk samen het Instagram-account van je kind en praat erover. Als je weet wat er speelt, kun je jouw kinderen beter beschermen..
- Leer je kind voorzichtig te zijn met wat hij of zij online zet. Bespreek de risico’s van het delen van foto’s online.
- Kijk samen naar de privacy-instellingen van Instagram.
YouTube
Je zou het misschien niet direct als ‘social media’ zien, maar toch valt YouTube ook onder deze noemer. Het is namelijk niet alleen een platform om video’s te bekijken; iedereen met een account kan zijn eigen video’s uploaden en openbaar maken.
Ook is er de mogelijkheid om op video’s te reageren, waardoor mensen het gesprek met elkaar aan kunnen gaan.
Er is ook een kindvriendelijke versie van YouTube genaamd YouTube Kids. Deze versie van YouTube is speciaal gericht op kinderen tussen 2 en 12 jaar. YouTube Kids biedt leuke en educatieve content die geschikt is voor jonge kijkers.
Hoe werkt YouTube?
YouTube is in eerste instantie een videoplatform: je kunt er miljoenen filmpjes bekijken. Van grappige vlogs tot how-to-video’s en muziekvideo’s. YouTube wordt ook regelmatig door scholen gebruikt; je vindt er allerlei informatieve en leerzame content.
Daarnaast is YouTube leuk als hobby. Zo leer je in een paar minuten hoe je je eigen ijs maakt of hoe je dat ene level van je favoriete game uitspeelt. Het feit dat je enkel passief hoeft te luisteren en kijken, maakt YouTube ontzettend interessant voor kinderen en jongeren. Het is gemakkelijk, heeft een oneindige hoeveelheid content en vergt weinig energie.
Belangrijk om te weten over YouTube
YouTube is al jaren ontzettend populair onder zowel kinderen en jongeren als volwassenen. Het enorme aanbod aan video’s heeft voor ieder wat wils.
Feitjes
- Leeftijd: de minimumleeftijd voor het gebruik van YouTube is 13 jaar.
- Populair bij: YouTube is in een brede leeftijdsgroep populair. Zowel jongeren als ouderen zijn fan van het medium. YouTube wordt vooral door jongeren tussen de 15 en 24 jaar veel gebruikt. Ook meer dan 50% van de 6- tot 14-jarigen gebruikt YouTube blijkt uit onderzoek van Newcom.
Risico’s
YouTube Kids is speciaal ontworpen om een veilige en kindvriendelijke omgeving te bieden. Toch zijn er nog steeds risico’s verbonden aan het gebruik van YouTube en YouTube Kids door kinderen. Zorg dat je je bewust bent van de risico’s zodat je maatregelen kunt nemen om je kinderen te beschermen:
- Influencer-marketing: een groot aantal video’s en vlogs is in scène gezet. Een influencer kan YouTube bijvoorbeeld gebruiken om een nieuwe serie make-up-producten te promoten onder jonge meisjes. In de ogen van kinderen is alles wat op YouTube gebeurt echt, en dus zien zij ook de geacteerde video’s als de oprechte mening van hun favoriete influencers.
- Ongepaste content: YouTube Kids filtert video’s op basis van leeftijd. Toch kunnen er nog steeds ongeschikte video’s door filters glippen.
- Onzekerheid: YouTube kan kinderen onzeker maken. Er komen erg veel ‘ideaalbeelden’ voorbij in de talloze video’s. Die lijken allemaal perfect. Dit kan het zelfbeeld van je kind aantasten.
- Gevaarlijke online challenges: op YouTube zijn constant nieuwe online challenges te vinden die zich razendsnel onder jongeren verspreiden. Waar sommige challenges onschuldig en zelfs heel leuk zijn, hebben andere uitdagingen gevaarlijke gevolgen, zoals bij de choking game.
- Haatcomments: de reacties onder video’s kunnen ontzettend gemeen en harteloos zijn. De ‘comments’ vormen dé plek voor interactie op YouTube. Vaak is dit echter negatief. Video’s worden compleet afgekraakt en mensen worden lelijk genoemd. Ook komen er vaak discussies en ruzies voor in de reacties. Dit kan gevaarlijk zijn wanneer je kind zelf comments plaatst of video’s online plaatst.
- Gebruik YouTube Kids en beperk de toegang tot ongepaste video’s met de ingebouwde opties voor ouderlijke controle.
- Wanneer jouw kind de reguliere YouTube-app gebruikt, is het aan te raden om Safe Search en Restriced Mode aan te zetten zodat er minder ongepaste inhoud zichtbaar is.
- Het is verstandig om ook af en toe mee te kijken met je kinderen op YouTube, want Safe Search en YouTube Kids kunnen niet volledig garanderen dat alle content geschikt is voor kinderen.
- Informeer je kinderen over het werk van influencers en leg uit dat deze Youtubers geld krijgen om producten te promoten.
- Pas samen met je kind de privacy-instellingen op YouTube aan.
- Zet de commentaarsectie uit voor het account van je kind, zodat je kind geen (haat)reacties van anderen kan lezen.
Reddit is een populair sociale media-platform en online forum waar gebruikers tekst, links, afbeeldingen en video’s kunnen delen. Gebruikers kunnen vervolgens stemmen op die bijdragen om de zichtbaarheid ervan te bepalen.
Het is een soort online gemeenschap die is opgebouwd uit duizenden kleinere, thematische subreddits (secties). Elke subreddit is gewijd aan een specifiek onderwerp.
Hoe werkt Reddit?
Om actief deel te nemen aan Reddit moet je een account aanmaken. Je kunt dan berichten plaatsen en reageren op berichten van andere gebruikers. Redditors kunnen links, foto’s, video’s en tekst plaatsen op het platform. Deze posts kunnen andere gebruikers ‘upvoten’ of ‘downvoten’.
Belangrijk om te weten over Reddit
Reddit heeft een deal met Google gesloten om de inhoud ervan te gebruiken voor het trainen van AI-modellen. Reddit was al populair, maar is sinds de deal met Google nog prominenter in zoekresultaten te vinden. Jongeren zullen er zeker mee in aanraking komen.
Dit zijn een aantal populaire subreddits onder jongeren:
- r/movies: alles over films.
- r/gaming: alles over videogames.
- r/aww: schattige foto’s en video’s van dieren.
Feitjes
- Leeftijd: officieel mag Reddit gebruikt worden door kinderen vanaf 13 jaar. Reddit gebruikt geen leeftijdsverificatiesysteem, dus kinderen kunnen zonder account berichten lezen op Reddit.
- Populair bij: Reddit is vooral populair in de leeftijdsgroep 12-40 jaar.
Risico’s
Hoewel Reddit een veelzijdig platform is, zijn er ook risico’s verbonden aan het gebruik van het platform:
- Contact met vreemden: Reddit heeft ook een chatfunctie en vreemden met verkeerde bedoelingen kunnen eenvoudig in contact komen met je kind.
- Ongepaste content: op Reddit is veel 18+-content en andere ongeschikte content te vinden waarmee kinderen eenvoudig in aanraking kunnen komen.
- Cyberpesten: op Reddit kunnen anoniem berichten geplaatst worden. Dit maakt het ook een aantrekkelijk platform voor cyberpesten.
- Fake news: op Reddit staat veel nepnieuws dat soms lastig te onderscheiden is van echt nieuws.
- Maak samen een account voor je kind aan en help met het instellen van de privacy- en veiligheidsinstellingen.
- Leer je kind hoe het gebruikers kan blokkeren op Reddit.
- Infomeer je kind over de mogelijke risico’s van het gebruik van Reddit.
- Zorg dat je kind alleen subreddits volgt die passen bij de leeftijd van het kind en voorkom dat je kinderen in aanraking komen met schokkende content.
- Lees voor meer informatie ons artikel over je kinderen veilig houden op Reddit.
X (voorheen Twitter)
X (voorheen Twitter) is een platform dat vaak pas op oudere leeftijd wordt gebruikt. De interesse van kinderen en jongeren in dit social medium is over het algemeen vrij laag. Vaak komt dat pas in de latere fasen van de puberteit.
Hoe werkt X (Twitter)?
Twitter is een soort mini-blog. Elke ’tweet’ (een bericht op Twitter) mag een maximaal aantal karakters lang zijn. Dit zorgt ervoor dat je alles erg kort en bondig moet formuleren. Naast tekst kunnen gebruikers ook afbeeldingen, video’s, GIF’s en emoji’s plaatsen.
Twitter draait om het plaatsen van interessante berichten, het genereren van likes en volgers en het op de hoogte blijven van de personen of organisaties waar jij interesse in hebt. De korte tweets passen perfect in het snelle ‘internetcultuurtje’ dat zo veel mogelijk informatie in zo weinig mogelijk tijd over probeert te brengen.
Tweets kunnen gedeeld (geretweet) en geliked worden. Daarnaast kan er een reactie achter worden gelaten. Op Twitter zijn deze reacties vaak een stuk scherper en/of intellectueler dan op een medium als Facebook.
Alternatief voor X:
Na de overname van Twitter door Elon Musk in 2022, zijn er verschillende veranderingen doorgevoerd waar sommige gebruikers niet blij mee zijn. Zo zijn er veranderingen in het moderatiebeleid ingevoerd. Ook wordt X steeds onveiliger en haatdragender. Steeds meer mensen kiezen ervoor om X te verwijderen en zoeken een alternatief. De relatief nieuwe social media-platformen Threads en Bluesky zijn vergelijkbaar met X.
Belangrijk om te weten over Twitter
Belangrijke nieuwsitems staan vaak al op Twitter voor je ze op de radio of tv voorbij hoort komen. Je krijgt alle laatste nieuwtjes van personen en organisaties direct te zien.
Twitter wordt niet alleen door ‘de gemiddelde burger’ gebruikt. Je komt er ook veel beroemdheden en belangrijke bedrijven tegen. Twitter brengt mensen in die zin dichter bij elkaar: je kunt nu je telefoon pakken en direct een tweet naar een beroemdheid sturen. Juist dit maakt Twitter zo interessant voor de oudere doelgroep en wellicht ook minder prikkelend voor jongere generaties.
Feitjes
- Leeftijd: X vereist een minimumleeftijd van 13 jaar voor het aanmaken van een account.
- Populair bij: X is populair onder personen tussen de 20 en 40 jaar. Ook tieners zijn actief op Twitter.
Risico’s
Het gebruik van Twitter kan risico’s met zich meebrengen, vooral voor jongeren:
- Cyberpesten: via X kun je anoniem reageren, dit kan leiden tot cyberpesten. Het ontvangen van negatieve opmerkingen of kritiek kan leiden tot mentale problemen.
- Schadelijke content: er zijn accounts die schadelijke content verspreiden, zoals gewelddadige beelden.
- Misleiding: nepaccounts kunnen zorgen voor misleidende informatie en jongeren beïnvloeden.
- Digitale voetafdruk: Tweets blijven vaak online, zelfs nadat ze verwijderd zijn. Dit zorgt voor een blijvende digitale voetafdruk. Dit kan jongeren later achtervolgen, bijvoorbeeld bij sollicitaties.
- Zet het account van je kind op ‘privé’, zodat alleen goedgekeurde volgers de berichten van je kind kunnen lezen.
- Geef je kind uitleg over de digitale voetafdruk. Leg uit dat berichten voor altijd online blijven rondzwerven. Dit kan problemen geven in de toekomst.
- Pas de privacy-instellingen van je kind op Twitter aan zodat je kind veilig kan twitteren.
- Blijf in gesprek met je kind over zaken als online veiligheid, cyberpesten en fake news. Door dit soort zaken bespreekbaar te maken is de kans groter dat je kind veilig online blijft.
Discord
Discord is een relatief nieuwe manier van online communiceren. Het is een gratis applicatie waarop gebruikers door middel van tekst, audio of video met elkaar kunnen praten.
Discord wordt hoofdzakelijk gebruikt tijdens het gamen: spelers houden via Discord contact met elkaar en kunnen zo praten terwijl ze een spel aan het spelen zijn. Dit maakt het gemakkelijker om in teams te werken en maakt het gamen nóg leuker.
Hoe werkt Discord?
Discord is als het ware een soort Skype. Je maakt heel gemakkelijk een account aan en creëert je eigen ‘channels’. Discord heeft tekstkanalen en spraakkanalen. Zodra je in een spraakkanaal bent, kun je je microfoon activeren en live praten met alle andere leden die op dat moment op hetzelfde kanaal zitten. Je kunt vrienden uitnodigen en aan de chat toevoegen om je team zo compleet te krijgen.
Discord is beschikbaar voor Windows, macOS, Android, iOS en Linux, maar werkt ook gewoon in je browser. Je hoeft dus geen programma of app te downloaden om Discord te gebruiken.
Belangrijk om te weten over Discord
Er zitten meer dan 250 miljoen gebruikers op Discord, maar je kunt niet direct met al die mensen praten. Discord is dus niet echt een traditionele vorm van social media. Toch wordt het platform door veel kinderen en jongeren gebruikt.
Feitjes
- Leeftijd: kinderen onder de 13 jaar zijn niet toegestaan op Discord. Als Discord erachter komt dat je kind jonger is dan 13, wordt zijn of haar account automatisch uitgeschakeld. Tussen de 13 en 16 jaar hebben kinderen toestemming van hun ouders nodig.
- Populair bij: Discord is onder de gamegemeenschap erg populair.
Risico’s
Via Discord kan je kind eenvoudig in contact komen met vreemden. Je kunt bijvoorbeeld via de Discord-community eenvoudig publieke servers binnenstappen. Discord lijkt daardoor misschien een vreemde en gevaarlijke omgeving. Hieronder bespreken we een aantal risico’s van Discord:
- Contact met vreemden: kinderen kunnen eenvoudig in contact komen met vreemde mensen die mogelijk verkeerde intenties hebben.
- Ongepaste servers: de servers worden door gebruikers beheerd en ondanks regels van Discord kunnen deze servers toch expliciete content bevatten zoals gewelddadige beelden.
- Pas de privacy-instellingen van je kind aan in Discord.
- Adviseer je kind om alleen betrouwbare en gecontroleerde servers te bezoeken.
- Bespreek gevaren van Discord met je kind en moedig je kind aan om ongepaste content te melden.
- Raad je kind af om op onbekende links te klikken.
- Lees meer in ons artikel over het veilighouden van je kind op Discord.
Twitch
Net als Discord wordt ook Twitch veel gebruikt door gamers. Het verschil tussen Discord en Twitch is dat Discord draait om communicatie die van twee kanten afkomt, terwijl Twitch vooral een live streaming-platform is.
Je kind zal snel met deze site in contact komen als hij of zij graag gamet of video’s kijkt van mensen die gamen. Ze kunnen bijvoorbeeld via YouTube terechtkomen bij het Twitch-kanaal van iemand die ze al een tijdje online volgen.
Hoe werkt Twitch?
Zodra je naar twitch.tv surft, kun je naar hartenlust andermans streams bekijken. Hier heb je geen inloggegevens of account voor nodig. Het voordeel hiervan is dat je dit enigszins anoniem kunt doen.
Je kunt door middel van de zoekbalk en het gebruiken van categorietags zoeken naar een stream die je wilt zien. Met een simpele muisklik ben je zo kijker van een stream. Voor alle andere functies, inclusief het chatten in de streamchat, moet je een account aanmaken.
Belangrijk om te weten over Twitch
Twitch is leuke plek waar kinderen kunnen genieten van hun favoriete spelletjes. Bovendien leren ze als ze zelf streamen ook nog eens slim omgaan met technologie.
Feitjes
- Leeftijd: officieel is Twitch voor kinderen van 13 jaar en ouder. Twitch raadt ouders aan om kinderen tussen de 13 en 18 jaar alleen onder toezicht gebruik te laten maken van de dienst, maar ze erkennen ook dat het niet altijd even realistisch is om deze regels na te leven.
- Populair bij: Twitch is vooral populair bij tieners.
Risico’s
Een kanaal zoals Twitch heeft veel mogelijkheden, maar komt ook met veel mogelijke gevaren voor je kind.
- Ongepaste content: de streams op Twitch zijn vrijwel allemaal live en de content kan niet vooraf worden gecontroleerd. Streamers en gebruikers in de chat kunnen zeggen wat ze willen. Ook kunnen er ongeschikte beelden voorbijkomen. Momenteel zijn er veel OnlyFans-modellen en webcam-girls actief op Twitch die een beetje de grens opzoeken wat er mag.
- Leeftijdsrestricties: de spellen die op Twitch gespeeld worden, hebben allemaal hun eigen leeftijdsrestricties. Als je jonge kind naar een stream van een spel voor 18+ kijkt, kan dit slechte effecten hebben.
- Verslaving: Twitch biedt continu streams aan. Dit kan ervoor zorgen dat jongeren overmatig willen kijken.
- Privacy: als je kind in zijn of haar slaapkamer live aan het streamen is, krijgen kijkers alles mee. Is er een raam met uitzicht in beeld of ligt er ergens een envelop met jullie thuisadres? Dan kunnen vreemden vervelende dingen doen met die informatie.
- Let op leeftijdsrestricties en voorkom dat jonge kinderen toegang krijgen tot streams van een spel voor 18+.
- Praat met je kind over wat ze op Twitch doen en kijk af en toe mee. Door interesse te tonen krijg je inzicht in wat je kind te zien krijgt en kun je mogelijke risico’s aanpakken.
- Maak afspraken over tijdslimieten.
Niet meer populair
Social media-platforms veranderen continu en zijn erg onderhevig aan trends. Er zijn verschillende social media-platforms die de afgelopen jaren minder populair zijn geworden onder jongeren.
- Facebook: het platform heeft zijn populariteit verloren onder jongeren. Veel jongeren zien Facebook als een platform voor oudere generaties en geven voorkeur aan meer interactieve en visuele platforms zoals Instagram en TikTok.
- BeReal: het platform waarbij je als gebruiker dagelijks twee minuten hebt om jezelf en je omgeving te posten werd in 2023 opgericht, maar liet in 2024 een daling van een kwart van het aantal gebruikers onder deze doelgroep zien.
Tips voor ouders
Als ouder wil je je kind natuurlijk graag beschermen op social media, maar dit kan een uitdaging zijn. Je kunt natuurlijk niet alles controleren wat je kind online doet. Hieronder geven we een aantal tips waarmee je kunt zorgen dat je kind veilig en verantwoord omgaat met social media.
- Praat met je kinderen over online veiligheid en bespreek de risico’s van het internet.
- Maak afspraken over tijdslimieten en stel eventueel in overleg ouderlijk toezicht in.
- Blijf op de hoogte van de social media-platformen die je kind gebruikt en blijf een open gesprek voeren over het gebruik hiervan.
- Pas de privacy-instellingen aan samen met je kind.
- Leer je kind om goed na te denken voordat hij of zij iets deelt online.
- Stel belangrijke regels op voor online gedrag (bijvoorbeeld geen foto’s sturen naar vreemden en alleen vriendschapsverzoeken van bekenden accepteren).
- Benadruk het belang van privacy en leg uit dat het belangrijk is om geen persoonlijke informatie met vreemden te delen.
- Maak cyberpesten bespreekbaar en laat je kind weten dat het naar jou toe kan komen als iemand gemeen doet online.
- Leer je kind kritisch te kijken naar informatie online. Niets is wat het lijkt online. Er staat veel fake nieuws online en ook mensen kunnen zich online voordoen als iemand anders.
Social media en kinderen: houd het veilig en leuk
Kinderen komen op steeds jongere leeftijd in aanraking met social media. Vaak kunnen zij op deze jonge leeftijd de online gevaren nog niet overzien. Het is belangrijk om als ouder het gesprek aan te gaan met je kind over online veiligheid.
Zorg dat je weet op welke social media je kind actief is en maak samen duidelijke afspraken. Probeer op een leuke manier betrokken te blijven bij het online leven van je kind. Zo kun je de veiligheid op social media beter waarborgen. Het is belangrijk om te zoeken naar een goede balans tussen toezicht houden en je kind loslaten en het vertrouwen geven om zichzelf online te ontwikkelen.
Laat je kind weten dat het met problemen of vragen altijd naar jou kan komen. Wanneer je kind toch een keer een fout maakt online, kun je het proberen samen oplossen.
Heb je een vraag over populaire social media? Bekijk dan het overzicht met veelgestelde vragen hieronder. Klik op de vraag om het antwoord te bekijken.
Vooral WhatsApp, Snapchat, TikTok, Instagram en YouTube zijn erg populair onder de jeugd.
De 15-19 jarigen brengen dagelijks het meeste tijd door op social media. Ze zijn maar liefst 168 minuten per dag actief op de socials.
Kinderen jonger dan 16 jaar hebben officieel ouderlijke toestemming nodig om social media te gebruiken. Social media-platforms hanteren vaak ook een eigen minimumleeftijd.
Als ouder kun je een aantal stappen nemen om de veiligheid van je kinderen te waarborgen op social media:
- Praat met je kinderen over online veiligheid.
- Maak afspraken over tijdslimieten.
- Blijf op de hoogte van de social media-platformen die je kind gebruikt.
- Pas de privacy-instellingen aan.
- Leer je kind om goed na te denken voordat hij of zij iets deelt online.
- Stel belangrijke regels op voor online gedrag.
- Benadruk het belang van privacy.
- Maak cyberpesten bespreekbaar.
- Leer je kind kritisch kijken naar informatie online.
Twitter is nog steeds populair en is tussen 2022 en 2023 gestegen met 240.000 dagelijkse gebruikers. Het is opvallend dat het dagelijks gebruik van X, ondanks alle negativiteit, toch is toegenomen. In 2022 nam het gebruik van X juist af met 13%. Dit had waarschijnlijk te maken met de overname van Twitter door Elon Musk.
