Cyberpesten: wat is het en wat doe je eraan?

Meisje wordt gepest door twee andere meisjes via de computer
Klik hier voor een samenvatting van het artikel
Cyberpesten stoppen: een samenvatting

Cyberpesten doet zich voor wanneer iemand herhaaldelijk opzettelijk schadelijke inhoud naar of over een slachtoffer verstuurt of deelt. Dit kan gebeuren vanaf een computer, mobiele telefoon of een ander apparaat. De interacties kunnen bestaan uit berichten, video’s, foto’s of online gedeelde inhoud.

Merk je dat je kind drastische veranderingen vertoont in zijn stemming, eetlust of slaapgewoonten? Verbergt je kind zijn apparaat of trekt hij zich terug uit activiteiten die hij vroeger leuk vond? Dit kunnen allemaal tekenen zijn dat je kind doelwit is van online pesten. Hier zijn enkele stappen die je kunt nemen om het probleem aan te pakken:

  1. Blijf kalm en praat met je kind op een ondersteunende manier.
  2. Registreer de bewijzen van cyberpesten.
  3. Negeer en blokkeer de pester.
  4. Stel privacy-instellingen en ouderlijk toezicht in voor meer veiligheid.
  5. Help je kind om vrienden te vinden die steun bieden.
  6. Leer je kind om te gaan met stress.
  7. Meld cyberpesten aan de school van je kind en aan andere ouders.

Het belangrijkste is dat je een positief voorbeeld geeft aan je kind. Leer hem veerkrachtig te zijn en zichzelf in een positief licht te zien. Je kind heeft veel om trots op te zijn. Niemand verdient het om het doelwit te zijn van online pesterijen.

Wil je meer weten over hoe je cyberpesten kunt voorkomen en tips om jouw kind online veiliger te houden? Lees het volledige artikel hieronder!

Pesten buitenshuis kan voor zowel kinderen als volwassenen ontzettend heftig en naar zijn. In een samenleving waar communicatie steeds vaker online plaatsvindt, komen er echter nieuwe gevaren om de hoek kijken. Online pesten is er daar één van. Ruim 8% van alle jongeren in Nederland is al eens slachtoffer geweest van cyberpesten. Dit kan erg ingrijpend zijn. Als ouder wil je er voor je kind zijn in moeilijke tijden. Maar hoe doe je dat op een goede manier, als je kind online gepest wordt?

Cyberpesters verschuilen zich vaak achter schermen en gebruikersnamen. Toch kunnen ouders cyberpesten aanpakken en zelfs helpen voorkomen voordat het gebeurt. De eerste stap voor ouders is zich wapenen met informatie. Begrijp wat cyberpesten is en onderneem vervolgens stappen om in te grijpen, te rapporteren en online pestgedrag te voorkomen.

Wat is cyberpesten?

Verdrietige Emoji op Laptopscherm KleinHet Cyberbullying Research Center definieert cyberpesten als “opzettelijke en herhaaldelijke schade die wordt toegebracht door het gebruik van computers, mobiele telefoons en andere elektronische apparaten.” Deze interacties resulteren vaak in vernedering voor het slachtoffer. Ze zijn opzettelijk en meedogenloos. Slachtoffers hebben het gevoel dat ze nergens veilig zijn voor een cyberpester.

Kenmerken van cyberpesten

Er zijn een paar belangrijke kenmerken die ouders kunnen helpen beslissen of hun kind te maken heeft met online pesten. Om een online interactie als cyberpesten te kunnen beschouwen, moeten onderstaande zaken van toepassing zijn:

  • Doelgericht: het cyberpesten wordt gedaan met de bedoeling schade toe te brengen.
  • Herhaaldelijk: bij digitaal pesten is er altijd sprake van herhaaldelijk pestgedrag.
  • Schadelijk: het slachtoffer ondervindt schade die door de pester wordt toegebracht.
  • Gebeurt op een apparaat: cyberpesten gebeurt op mobiele telefoons, computers, game-apparaten of andere elektronische apparaten.

Waar komt cyberpesten het meest voor?

Omdat cyberpesten online gebeurt via elektronische apparaten, kan het voor het slachtoffer onontkoombaar aanvoelen. Telkens wanneer hij zijn telefoon ontgrendelt of inlogt op zijn social media-account, kan hij met een aanval worden geconfronteerd. Digitaal pesten gebeurt vaak:

  • Op social media sites
  • Via sms-berichten
  • Op online messaging-apps
  • In forums en chatrooms
  • Via e-mail
  • Tijdens online gaming
  • Tijdens video live streams

Digitaal pesten kan, net als elke andere vorm van pesten, ontzettend veel verdriet losmaken bij het slachtoffer. Sterker nog, het heeft vaak een nóg grotere impact dan ‘regulier pesten’.

Cyberpesters kunnen hun slachtoffers stalken of treiteren via elektronische kanalen die in de vorige decennia niet bestonden. Bij online pesten wordt geen fysiek geweld gebruikt. Maar dat zijn niet de enige verschillen tussen het traditionele pesten en het cyberpesten van deze tijd.

Het verschil tussen online pesten en ‘regulier’ pesten

Uit een studie van het PEW Research Center blijkt dat 45% van de tieners bijna constant online zijn. Dit geeft online pestkoppen meer mogelijkheden om zich op hun slachtoffers te richten. Bij cyberpesten zijn sommige beperkingen van het traditionele pesten opgeheven. Hierdoor kan digitaal pesten meedogenloos zijn en moeilijker te voorkomen.

Cyberpesten verschilt op een aantal manieren van het traditionele pesten:

  • Er is geen face-to-face contact voor nodig – het kan op afstand gebeuren.
  • Het kan altijd en overal gebeuren (ook bij een kind thuis, op zijn persoonlijke apparaat).
  • Het contact met de pester vindt vaak anoniem plaats, zodat het moeilijker op te merken of aan te pakken is.
  • Het bereik kan enorm zijn: video’s of foto’s kunnen viraal gaan op het internet.
  • Content die door cyberpesters wordt gedeeld, zal altijd online blijven.
  • Het schaadt alle betrokkenen, ook de reputatie van de cyberpesters.

Daar komt nog bij dat digitaal pesten iedereen kan overkomen. Als je de beperkingen van de fysieke ruimte wegneemt, kan iedereen een doelwit worden.

Hoe herken je cyberpesten?

Van het buitensluiten van andere kinderen in een groepschat tot het delen van persoonlijke foto’s met gemene opmerkingen op social media; je komt cyberpesten in alle vormen en maten tegen. Het lastige is dat alles op dat kleine schermpje van die laptop of telefoon gebeurt. Kinderen komen niet altijd meer huilend thuis van school, maar verstoppen zich op hun kamer en klikken het scherm verdrietig weg.

Kinderen die slachtoffer zijn van online pesterijen vinden het vaak moeilijk om tegen volwassenen te vertellen wat er aan de hand is.  Ze voelen zich vernederd of zijn bang dat hun telefoon- of internetprivileges zullen worden afgenomen.

Hoe kun jij als ouder dan toch herkennen dat jouw kind online pest of gepest wordt? Hieronder volgen een aantal veelvoorkomende tekenen die op cyberpesten kunnen wijzen.

Tekenen van cyberpesten

Infographic waarin opgesomd wordt waar je aan kunt herkennen dat je kind gecyberpest wordt

Een aantal tekenen van cyberpesten:

  • Veranderingen in eetlust.
  • Veranderingen in online gedrag (meer of minder tijd online doorbrengen, zich stil of geheimzinnig gedragen over activiteiten, apparaten sluiten of verbergen voor ouders).
  • Veranderingen in het slaappatroon als gevolg van stress en angst.
  • Stemmingswisselingen met onder meer verdriet en depressie.
  • Met tegenzin naar school gaan uit angst voor de pestkop of om schaamte voor wat anderen online hebben gezien.
  • Minder tijd doorbrengen met vrienden en familie.
  • Slechtere cijfers of minder deelname aan activiteiten, meestal als gevolg van stress, angst of depressie.
  • Klagen over kwaaltjes als hoofdpijn of buikpijn en zich vaak ziek voelen (veroorkzaakt door stress).

Veranderingen in gedrag kunnen ouders er op wijzen dat er iets mis is. Hoe sneller een ouder de signalen opmerkt, hoe sneller hij kan ingrijpen en verdere schade kan voorkomen.

Veel van deze punten, zoals de teruggetrokken houding en de veranderingen in gedrag, kunnen ook wijzen op andere problemen. Het is belangrijk om hier rekening mee te houden. Misschien wordt je kind niet gepest, maar heeft hij of zij last van andere problemen, zoals bijvoorbeeld grooming.

Is het plagen of pesten?

Het herkennen van cyberpesten kan lastig zijn. Interacties tussen twee kinderen kunnen beginnen als plagen en vervolgens uitgroeien tot cyberpesten. Plagen is meestal speels. Het helpt kinderen zelfs een band te krijgen of te leren omgaan met opbouwende kritiek.

Wanneer iemand echter plaagt om iemand anders herhaaldelijk te kwetsen, wordt het pesten. Je kunt je kind een aantal specifieke vragen stellen om te bepalen of hij/zij te maken heeft met plagen of (cyber)pesten:

  • Zijn de kinderen die je pesten je vrienden?
  • Vind je het leuk als ze je plagen?
  • Plaag jij hen terug?
  • Als je hen zou zeggen dat ze moeten stoppen met plagen, zouden ze dat dan ook doen?
  • Als je hen zou zeggen dat ze je gevoelens kwetsen, zouden ze dan sorry zeggen?

Als je kind “nee” antwoordt of niet zeker is over de antwoorden op de vragen, is het handig om door te vragen. Je kunt je kind vragen om de incidenten verder toe te lichten. Dan kun je beslissen of het om sociaal gepast plagen gaat of om het schadelijkere alternatief, pesten.

Obstakels voor ouders bij het omgaan met cyberpesten

De eerste hindernis bij de aanpak van cyberpesten is weten wanneer je kind wordt gepest. De tweede hindernis is het aanpakken ervan. De technische aard van digitaal pesten maakt het voor goedwillende ouders lastig om er iets aan te doen.

Ten eerste kan het moeilijk zijn om de pester aan te pakken. De pesters zijn online vaak onzichtbaar of anoniem. Ten tweede kan het soms lastig zijn wie verantwoordelijk is voor het oplossen van het probleem. Bijvoorbeel wanneer leerlingen betrokken zijn bij cyberpesten. Bovendien kan het onduidelijk zijn wie de verantwoordelijkheid neemt voor het omgaan met ongepast gebruik van technologie.

  • Ouders hebben vaak het gevoel dat ze geen inzicht hebben in de technologie.
  • Leraren weten niet wanneer ze moeten ingrijpen in situaties die zich buiten de school afspelen maar waarbij leerlingen betrokken zijn.
  • De politie komt alleen in actie als er concreet bewijs is van een misdrijf.

Deze uitdagingen kunnen ontmoedigend zijn. Maar stap voor stap kunnen ouders samen met hun kind of tiener oplossingen uitwerken om het pesten te stoppen en verdere aanvallen te voorkomen. Dit kunnen ze indien nodig doen met hulp van andere ouders, leerkrachten of schoolleiding.

Wat doe je als je kind online gepest wordt?

Wanneer je hoort of ziet dat je kind gepest wordt, breekt je hart in duizend stukken. Hoe durven ze mijn kind pijn te doen? Tientallen emoties en gedachten schieten door je heen… En juist dan moet je eerst even rustig ademhalen. Jouw kind heeft namelijk niets aan jouw pijn of woede. Wat ze nodig hebben, is steun, advies en positieve affirmatie.

Neem de volgende stappen als jouw kind te maken heeft met cyberpesten:

Infographic met daarin tips over hoe je om kunt gaan met cyberpesten

Al deze stappen bespreken we hieronder in meer detail.

1. Praat met je kind

De eerste stap bij het aanpakken van cyberpesten is rustig met je kind praten, zonder oordeel of hoogoplopende emoties. Als je overstuur bent, wacht dan met praten met je kind. Wacht tot je bent gekalmeerd en de situatie objectief kunt bekijken. Begin dan een ondersteunend en geruststellend gesprek met je tiener of kind.

Hier zijn enkele tips voor het gesprek met een kind dat te maken heeft met cyberpesten:

  • Laat je kind weten dat het pesten niet zijn of haar schuld is. Je kind heeft veel positieve eigenschappen en veel om trots op te zijn.
  • Betrek je kind bij het oplossingsproces. Praat met hem of haar over de stappen die jij als ouder gaat nemen en wat hij of zij kan doen. Op die manier zal je kind zich niet geïsoleerd voelen, of het gevoel hebben dat hij of zij iets verkeerd heeft gedaan. Als ze het proces met jou doorlopen, kunnen ze zelfs leren hoe ze in de toekomst met cyberpesten moeten omgaan. Ze leren met wie ze moeten praten, van welke sites ze weg moeten blijven en hoe ze hun privacy moeten instellen.
  • Benadruk dat wraak nemen op een pester geen goed idee is. Het kan de situatie voor alle betrokkenen alleen maar erger maken.

2. Leg bewijs van cyberpesten vast

Voordat jij of je tiener de inhoud van het cyberpesten verwijdert, is het verstanding om bewijsmateriaal te bewaren. Dit kan in een later stadium van pas komen – vooral als het pesten niet ophoudt. Maak screenshots en zorg ervoor dat je berichten, afbeeldingen en video’s downloadt als dat mogelijk is. Bewaar ze vervolgens, druk ze af of voeg ze toe aan een privébestand op je computer. Dit is belangrijk voor het geval het pesten escaleert en andere partijen, zoals de politie, moeten worden ingeschakeld.

Zorg ervoor dat deze bestanden op een veilige manier worden opgeslagen. Je wilt ze niet kwijtraken omdat je vergeten bent een back-up te maken. Je wilt ook zeker weten dat niemand anders toegang heeft tot deze bestanden zonder jouw toestemming. Dit kan namelijk zeer schadelijk zijn voor je kind. Lees ook onze artikelen over het maken van back-ups van je gegevens op verschillende apparaten.

3. Negeer en blokkeer de pester

Laat je gebrek aan ervaring met technologie je er niet van weerhouden actie te ondernemen tegen cyberpesten. Het is relatief eenvoudig om onmiddellijk veranderingen aan te brengen op de apparaten van jouw kind.

Begin met het blokkeren van alle contacten die betrokken zijn bij cyberpesten, zodat ze je kind niet online kunnen bereiken. Zelfs als de cyberpester anoniem is, kun je nog steeds zorgen dat de gebruiker geen contact meer op kan nemen met je kind. Dit kan met behulp van in-app veiligheidsfuncties.

Nadat de content is opgeslagen of opgenomen voor bewijs (indien nodig), kun je overwegen schadelijke informatie te verwijderen van de apps en apparaten van je kind. Als de cyberpester een klasgenoot is, kun je het gedrag aan de school melden nadat je de pester hebt geblokkeerd. Deze stap bespreken we hieronder in meer detail.

4. Stel de juiste privacy-instellingen en ouderlijk toezicht in

Naast het blokkeren van een pester, kun je ook kritisch kijken naar de privacy-instellingen van de online accounts van jouw kind. Deze instellingen kunnen, samen met software voor ouderlijk toezicht en gezinsbeveiliging, de privacy en online veiligheid van je kind vergroten.

Je kunt ook het gebruik van software voor ouderlijk toezicht overwegen. De manier waarop je ouderlijk toezicht gebruikt, hangt af van de leeftijd van je kind. Voor tieners is een periodieke controle ter plaatse misschien voldoende. Hiervoor is geen extra software nodig. Als je strengere regels voor ouderlijk toezicht wilt instellen en je kind online goed in de gaten wilt houden, kan een familiebeveiligingsapp handig zijn.

Software voor ouderlijk toezicht, zoals de app Bark, kan je helpen sites te blokkeren. Met deze app kun je inhoud filteren en alle online activiteiten van je jongere kind in de gaten houden. Op die manier kun je ervoor zorgen dat pesters geen contact met je kind opnemen. Dit kan vooral voor jongere kinderen en tieners een goede oplossing zijn.

Welke veiligheids- en privacymaatregelen je ook neemt, ze mogen niet worden gezien als een straf. Zorg ervoor dat je kind weet dat ze er zijn om een omgeving te bieden waarin je kind zich veilig kan voelen. Wees bovendien eerlijk tegen je kind: laat ze precies weten wat je van hun internetgedrag kunt zien. Zorg ervoor dat ze zich beschermd voelen, in plaats van bespioneerd.

5. Help je kind om vrienden te vinden

Uit statistieken over cyberpesten blijkt dat meer dan de helft (57%) van de pesterijen ophield zodra een leeftijdsgenoot ingreep. Pesters worden vaak afgeschrikt als een groep vrienden zich achter het doelwit schaart. Vrienden kunnen ook helpen bij het vastleggen van bewijs en het melden van wangedrag. Ze kunnen ervoor zorgen dat een slachtoffer zich minder geïsoleerd voelt.

Om dat stadium te bereiken, moet je kind het gevoel hebben dat het zijn vrienden kan vertrouwen. Je kind moet de mogelijkheid hebben om naar leeftijdsgenoten uit te reiken. Afhankelijk van de leeftijd van je kind kun je hem actief helpen door contact op te nemen met de ouders van zijn vrienden. Je kunt leuke activiteiten regelen of je kind aanmoedigen contact te zoeken en openlijk over zijn vriendschappen te praten.

6. Leer je kind omgaan met stress

Het slachtoffer zijn van online pesten kan ongelooflijk stressvol zijn. Moedig je kind of tiener aan om tijd vrij te maken voor dingen die hij of zij leuk vindt. Denk aan omgaan met vrienden die hem of haar steunen, naar een park gaan, fietsen, yoga oefenen of sporten. Deze activiteiten maken endorfine vrij en bouwen het gevoel van eigenwaarde op. Ze verminderen het risico op depressie en herinneren kinderen eraan dat er meer in het leven is dan wat er online gebeurt.

7. Cyberpesten melden

Afhankelijk van de ernst van de situatie, moet je misschien aangifte doen. Er zijn verschillende instanties die van cyberpesten op de hoogte moeten zijn. Dit is afhankelijk van waar het pesten plaatsvindt en wie de pester is (een klasgenoot of een onbekende online).

Mogelijk moet je online pesten melden bij een van de volgende instanties:

  • De school van je kind: Als je kind wordt gecyberpest door bekende klasgenoten, meld dit dan aan de school van je kind. Op die manier kunnen zij helpen het probleem aan te pakken en ondersteuning te bieden. De IT-directeur kan extra beveiligingsinstellingen op schoolapparatuur instellen. Schoolbeheerders kunnen uitleggen wat de gevolgen zijn van pesten op school.
  • Andere ouders: Als je weet wie de pester is, kun je samenwerken met andere ouders om een plan op te stellen. Samen kun je het probleem oplossen en onderling checken hoe het gaat.
  • Social media app: Ouders kunnen gebruikers rapporteren met behulp van in-app functies op de social media-sites waar het online pesten heeft plaatsgevonden. Dit kan ook wanneer de cyberpester volledig anoniem is. Met de nieuwe veiligheidsmodusfuncties van Twitter kunnen gebruikers bijvoorbeeld schadelijke inhoud melden. Twitter zal dan de situatie onderzoeken en de gebruiker eventueel blokkeren.
  • Politie: Als er een bedreiging is voor de persoonlijke veiligheid van je kind, is het verstandig om contact op te nemen met de politie.

8. Zoek hulp voor je kind

Heeft het pesten een heftige indruk achtergelaten op je kind? Schakel dan de hulp in van een vertrouwenspersoon, zoals een jeugd- of schoolarts. Als de rechten van je kind zijn geschonden, bijvoorbeeld doordat er een naaktfoto is gepubliceerd of rondgestuurd, dan kun je contact opnemen met de Kinderombudsman.

Zoek eventueel naar meer informatie of hulp op websites als stoppestennu.nl, pestweb.nl of oudersonderwijs.nl.

Wat doe je als jouw kind anderen online pest?

Hoewel het ontzettend pijnlijk kan zijn wanneer je kind gepest wordt, is het ook heftig om te ontdekken dat jouw kind juist de pester is. In dit geval is het net zo belangrijk om het gesprek aan te gaan. Hieronder lees je wat je kunt doen als jouw kind een cyberpester is:

Infographic met tips over wat je kunt doen als je kind gepest wordt

 1. Blijf kalm

Probeer je kind niet te veroordelen. Als je kind zich veroordeeld voelt, kan het zich afreageren of minder behulpzaam zijn bij het oplossen van de problemen. Zorg ervoor dat je in de juiste gemoedstoestand bent voordat je een gesprek met je kind voert. Het is beter om even te kalmeren en niet overhaast een verhit en onproductief gesprek aan te gaan. Het doel van het gesprek moet zijn: begrip kweken en samen een oplossing vinden.

2. Onderzoek de situatie

Geef je kind of tiener de kans om het probleem met jou te bespreken. Probeer het vanuit het perspectief van je kind te zien. Misschien is hij of zij door iemand anders gekwetst of heeft je kind zelf last van spanningen. Dit zou een reden kunnen zijn om woede en angst op anderen te projecteren. Misschien heeft je kind te maken met groepsdruk of begrijpt hij of zij niet wanneer het genoeg is. Als je de onderliggende oorzaak begrijpt, heb je meer kans dat je het pestgedrag kunt stoppen.

Je kunt de situatie verder onderzoeken door onderstaande vragen te stellen:

  • Wat was de oorzaak van het cyberpesten?
  • Hoe lang is het al aan de gang?
  • Wie wordt er gecyberpest en wie pesten er nog meer?
  • Wat is er met het slachtoffer gebeurd en kun je me de content laten zien?

Waarschijnlijk krijg je in eerste instantie geen duidelijke antwoorden. Misschien krijgt je zelfs helemaal geen antwoorden. Het is belangrijk dat je doorvraagt en samen op zoek gaat naar mogelijke redenen waarom jouw kind anderen pest. Misschien voelt je kind zich erg onzeker en is hij of zij daarom anderen gaan pesten. Zodra jullie beiden begrijpen wat de achterliggende reden is, kun je daadwerkelijke stappen ondernemen. Verzin dan bijvoorbeeld samen stappen om het pesten te doen stoppen en spreek eventueel af met de ouders van het slachtoffer.

3. Stop het online pesten

Hoe je het pesten stopt, hangt af van de mate van cyberpesten en wie er werd gepest.

Er zijn vijf belangrijke stappen die je kunt nemen om het cyberpesten door jouw kind te stoppen:

  1. Praat met je kind over cyberpesten. Leg uit dat hij of zij niet per se een pestkop is, maar dat zijn of haar gedrag problematisch is. Ze kunnen hun acties veranderen en in de toekomst betere keuzes maken. Laat hen voorbeelden zien van de gevolgen van cyberpesten. Je kunt nieuwsberichten googelen of praten over een persoonlijke ervaring. Dit kan ook empathie kweken. We gaan hier later dieper op in.
  2. Stel strengere privacy-instellingen en controles in op apparaten. Zorg ervoor dat je op de hoogte bent van wat je kind online doet, zodat je kunt zorgen dat het pesten stopt. Je kunt dit doen door de wachtwoorden van je kind te noteren en regelmatig hun accounts te controleren. Je kunt ook een familiebeveiligingsapp installeren om de activiteiten van je kind of tiener te volgen. Helaas zijn kinderen vaak technischer dan ouders en kunnen ze instellingen snel uitschakelen. Software voor ouderlijk toezicht is vaak doeltreffender om hun activiteiten in de gaten te houden.
  3. Bepaal de consequenties. Bepaal welke consequenties geschikt zijn voor de ernst van hun gedrag. Denk bijvoorbeeld aan strengere controles van hun social media en online leven in het algemeen en kortere tijdslimieten. Je kunt ook apparaten afnemen of de toegang tot bepaalde apps verbieden. Zodra je kind bewijst dat het zich weer respectvol kan gedragen, kun je hierop terugkomen.
  4. Meld het. Als bij het pesten een klasgenoot betrokken is, dan is het verstandig om dit aan school te melden. Het gedrag kan dan ook op school worden gecontroleerd. Meld en verwijder ook alle foto’s en berichten op social media-sites die als cyberpesten kunnen worden beschouwd. Op die manier kunnen de websites zelf reageren in overeenstemming met hun beleid. Als je dit meldt, bescherm je ook andere kinderen tegen pesten. Je laat je kind zien dat ook hun favoriete websites, zoals Instagram, pesten zeer serieus nemen.
  5. Blijf de activiteiten in de gaten houden en controleer ze. Elk kind is anders. Als je de oorzaken van het pesten kunt aanpakken, is het mogelijk dat het gedrag volledig stopt. In moeilijkere gevallen kan het nodig zijn om verdere actie te ondernemen. Je kunt overwegen om het gebruik van apparaten aan banden te leggen. Indien nodig kun je ook de hulp inroepen van professionals zoals therapeuten en schoolleiders.

4. Probeer meer empathie te kweken om verdere schade te voorkomen

Kinderen maken fouten. Toch moet je kind begrijpen hoe ernstig pesten is. Beperking van online activiteiten of van de toegang tot social media-sites zal het gedrag niet altijd stoppen. Soms moeten kinderen het zelf uitzoeken. Een goede manier om dit te doen is om ze in een nieuwe situatie te plaatsen die empathie opwekt.

Hier zijn een paar tips om je kind aan te moedigen meer empathie te tonen:

  • Laat ze voorbeelden zien van hoe cyberpesten mensen heeft gekwetst. Zoals eerder gezegd, kunnen nieuwsberichten helpen.
  • Breng je kind of tiener in nieuwe situaties die hem of haar kunnen helpen meer empathie te ontwikkelen. Dit kunnen projecten zijn voor de buurt, vrijwilligerswerk, of andere activiteiten die nieuwe perspectieven laten zien. Dit zal je kind laten zien dat iedereen zijn eigen bagage en problemen heeft.
  • Huur een gezins- of kindertherapeut in die een professionele blik van buitenaf kan bieden op het pestgedrag van jouw kind.

Hoe kun je cyberpesten voorkomen?

Met de hedendaagse hoeveelheid aan social media, apps en andere online netwerken is het onmogelijk om als ouder overal de vinger aan de pols te houden. Wél kun je jouw kind preventief een aantal belangrijke lessen meegeven om cyberpesten hopelijk te voorkomen.

Infographic met daarin tips over hoe je cyberpesten kunt voorkomen

1. Help je kind veerkracht op te bouwen, zowel on- als offline

Iedereen krijgt in zijn leven te maken met onbeleefd of kwetsend gedrag. Als je kind weet wat hij of zij waard is, zullen pestkoppen je kind moeilijker kunnen raken met opmerkingen. Daarom is het belangrijk om weerbaarheid op te bouwen. Hier zijn een paar manieren waarop je dat kunt stimuleren:

  • Geef een positief voorbeeld. Als je zelf een negatieve opmerking te horen krijgt, laat je kind dan zien hoe je die negeert. Laat zien dat je respectvol met die opmerkingen omgaat en met anderen praat over je gevoelens. Laat je kind zien dat onbeschofte dingen die mensen zeggen of doen je misschien verdrietig maken, maar dat ze geen afbreuk doen aan wie je bent. Stel je ook kwetsbaar op. Geef het toe als je een fout maakt en laat zien dat je fout zat in plaats van je te verstoppen.
  • Zoek film- of boekpersonages waar je kind zich in herkent. Vooral voor jongere kinderen laat fictie zien hoe je met allerlei problemen kunt omgaan. Je kunt de favoriete verhalen van je kind gebruiken om te laten zien hoe hoofdpersonen pijnlijke obstakels overwinnen. Help je kind een positieve mantra over zichzelf te verzinnen en zeg die elke dag samen in de badkamerspiegel. Je zou iets kunnen kiezen als: “Ik ben sterk. Ik ben aardig. Ik ben slim en ik kom op voor anderen!”
  • Doe samen aan yoga of meditatie. Deze vaardigheden kunnen helpen om angst te verminderen. Ze kunnen tegelijkertijd het gevoel van eigenwaarde en de veerkracht van je kind vergroten.

2. Laat voorbeelden uit de echte wereld zien van cyberpesten

Het creëren van empathie kan cyberpesters helpen hun gedrag te veranderen. Het kan ook voorkomen dat het pesten begint. Cyberpesten is een onderwerpen dat we in het nieuws vaak voorbij zien komen. Je kunt zo’n verhaal uit het nieuws aangrijpen om met je kind over de gevolgen van cyberpesten te praten.

3. Blijf in contact en wees betrokken bij hun online activiteiten

Communicatie is de sleutel. Praat regelmatig met je kind over wat er in hun leven gebeurt. Je kunt vragen welke apps ze online gebruiken, met wie ze praten en met wie ze gamen. Je kunt zelfs hun favoriete online spel met hen spelen. Op die manier kun je een glimp opvangen van de hobby van je kind en de manier waarop het werkt.

Het is aan te raden om op een niet-oordelende manier belangstelling te tonen voor de activiteiten van je kind. Je kind zal zich hierdoor veilig en op zijn gemak voelen en eerder naar je toe komen met eventuele problemen. Als ze door een situatie op school of thuis het risico lopen om gepest te worden kunnen ze hun zorgen met jou delen.

Maak social media en andere vormen van online communicatie open en bespreekbaar. Privacy is belangrijk, maar er is zelden een goede reden om nare dingen die je kind online overkomen te verstoppen of verzwijgen. Voor meer informatie over hoe je het gesprek het best kunt aangaan met je kind, verwijzen we je naar het artikel ‘Hoe praat je met je kind over de risico’s van het internet?‘.

Laat je kind van tevoren al weten waar ze terechtkunnen als ze in de problemen zitten. Natuurlijk kunnen ze bij jou aankloppen, maar als ze weten van websites zoals Meldknop.nl, zijn ze waarschijnlijk eerder geneigd om actie te ondernemen.

Cyberpesten: hoe help je je kind?

Cyberpesten is een veelvoorkomend probleem dat verschrikkelijke gevolgen kan hebben. Kinderen en jongeren kunnen uit angst voor eenzaamheid nare dingen tegen elkaar zeggen. Ze willen bij de groep horen en sluiten anderen daarom buiten. Let op als je kind zich terugtrekt uit het gezinsleven en niet meer naar school wil. Ook klagen over buikpijn zonder duidelijke reden kan erop wijzen dat je kind problemen heeft met cyberpesten.

De beste manier om je kind in zo’n situatie te helpen, is door goed met ze te praten. Geef ze de middelen die ze nodig hebben en neem eventueel contact op met de school of de ouders van andere kinderen. Dit geldt ook als je kind juist de pester blijkt te zijn.

Cyberpesten: Veelgestelde vragen

Heb jij een vraag over cyberpesten? Lees onze veelgestelde vragen hieronder om meer te weten te komen over online pesten.

De oorzaken van cyberpesten zijn voor iedereen verschillend. Sommige pesters zijn zelf het slachtoffer en gebruiken cyberpesten als een manier om macht of controle te krijgen. Bij anderen is het een gevolg van groepsdruk. Het kan ook liggen aan het onvermogen om sociale signalen te herkennen die aangeven wanneer het genoeg is.

De gevolgen van cyberpesten kunnen langdurig zijn en resulteren in fysieke, emotionele en psychologische stress, waaronder:

  • slechtere cijfers
  • lichamelijke ziekten, zoals hoofdpijn
  • stemmingswisselingen zoals angst of depressie
  • meer of minder eten dan normaal
  • veranderingen in slaappatronen

Het is belangrijk om te stoppen met online pesten zodra je het merkt. Vraag een vriend of volwassene die je vertrouwt om hulp.

Het Cyberbullying Research Center definieert cyberpesten als “opzettelijke en herhaalde schade die wordt toegebracht door het gebruik van computers, mobiele telefoons en andere elektronische apparaten”. Het leidt vaak tot vernedering van het slachtoffer en kan langdurige gevolgen hebben.

Ouders en kinderen kunnen stappen ondernemen om cyberpesten te stoppen en verdere schade te voorkomen.

  • Praat erover. Als je te maken hebt met online pesten, vertel het dan aan een vriend of volwassene die je vertrouwt.
  • Bescherm je apparaten. Blokkeer contacten, verwijder apps en stel veiligheidsfuncties in om schadelijke interactie buiten te sluiten.
  • Meld het cyberpesten. Meld cyberpesters met behulp van in-app-functies, indien beschikbaar. Als de pester een klasgenoot is, meld dit dan aan de school. Als cyberpesten een bedreiging voor de persoonlijke veiligheid inhoudt, meld dit dan bij de politie.
  • Neem een pauze. Overweeg een pauze in te lassen van social media-websites of zoek andere manieren om met stress om te gaan.
Cybersecurity analist
David is een cybersecurity-analist en een van de oprichters van VPNgids.nl. Sinds 2014 heeft hij internationale ervaring opgedaan in het werken met overheden, NGO's en de private sector als cybersecurity- en VPN-expert en adviseur. Meer over David.
Plaats een reactie
Een reactie plaatsen