Man-in-the-middle-aanval: wat is het en hoe voorkom je het?

Virus icoon tussen twee smartphones in als symbool voor een "Man-in-the-Middle aanval"
Klik hier voor een samenvatting van het artikel
Man-in-the-middle-aanval: een samenvatting

Een man-in-the-middle-aanval is een vorm van internetoplichting waarbij een hacker de communicatie tussen twee partijen onderschept. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren tijdens een e-mailwisseling of wanneer jij een website bezoekt. Tijdens zo’n cyberaanval kan een hacker inzicht krijgen in jouw persoonlijke informatie en soms zelfs toegang krijgen tot jouw financiële gegevens. Het is vrijwel onmogelijk om man-in-the-middle-aanvallen te detecteren. Gelukkig zijn er wel een aantal maatregelen die je kunt nemen om jezelf beter te beschermen tegen MITM-aanvallen:

  1. Gebruik een VPN voor openbare wifi-netwerken om jouw gegevens veilig te houden. We raden NordVPN aan vanwege de ijzersterke beveiliging en de gratis proefperiode.
  2. Gebruik altijd het HTTPS-protocol.
  3. Zorg dat de software op jouw apparaten altijd up-to-date is.

Lees hieronder verder voor meer informatie over man-in-the-middle-aanvallen.

Cybersecurity en datalekken zijn tegenwoordig populaire thema’s. Toch nemen veel mensen niet de nodige voorzorgsmaatregelen om hun online activiteiten veilig te stellen. Dit maakt hen kwetsbaar voor cyberaanvallen, zoals man-in-the-middle-aanvallen (of MITM’s). Maar wat is een MITM-aanval precies en hoe kun je zo’n aanval voorkomen? Lees verder voor meer informatie over dit soort cyberaanvallen. Ook geven we tips om man-in-the-middle-aanvallen te voorkomen.

Wat is een man-in-the-middle-aanval?

Een man-in-the-middle-aanval is een cyberaanval waarbij een hacker de communicatie tussen twee partijen onderschept. Deze aanvallen kunnen gericht zijn op elk type online communicatie. Denk aan e-mailuitwisselingen, berichtenverkeer via social media of zelfs websitebezoeken. De hacker kan jouw persoonlijke data bekijken en inzicht krijgen in jouw gesprekken, inloggegevens of financiële informatie. Ze kunnen ook gegevens verzenden en ontvangen zonder dat je dat weet.

Veel voorkomende doelwitten van man-in-the-middle-aanvallen zijn:

  • Websites van banken.
  • Websites waarvoor moet worden ingelogd.
  • Versleutelde verbindingen (persoonlijke sleutel en openbare sleutel).

Er zijn twee fasen bij deze aanvallen: onderschepping en decodering. In de onderscheppingsfase leiden hackers jouw online activiteiten om via hun netwerk voordat deze de ontvangende partij bereiken. De hacker kan dan zonder jouw medeweten alle gegevens zien die jij en jouw ontvanger uitwisselen. Nadat hij toegang heeft gekregen tot de gevoelige gegevens, zal de hacker deze decoderen. Dit doet de hacker met behulp van een proces dat decryptie wordt genoemd.

Deze aanvallen kunnen verschillende vormen aannemen. We schetsen een voorbeeld van een veel voorkomende aanval. Stel je voor dat je jouw betaalrekening wilt bekijken via een online banksysteem. Je bezoekt de site en voert jouw inloggegevens in. Maar zonder dat je het weet heeft een hacker zich tussen jou en de banksite geplaatst. Dit betekent dat de hacker jouw inloggegevens kan zien. De hacker kan al jouw financiële informatie bekijken en heeft toegang tot jouw bankgegevens.

Verschillende soorten man-in-the-middle-aanvallen

Er zijn verschillende manieren waarop een externe partij een MITM-attack kan uitvoeren. Hier volgen enkele van de meest voorkomende manieren waarop de aanvallen worden uitgevoerd:

E-mailkapingen

Phishing IcoonBij e-mailkapingen richt een hacker zich op de e-mailaccounts van grote organisaties zoals banken en financiële instellingen. Hackers krijgen toegang tot de persoonlijke accounts van werknemers en klanten en controleren de transacties. Wanneer de gelegenheid zich voordoet, gebruiken ze het e-mailadres van de bank om hun eigen instructies naar klanten te sturen. Hackers reageren dan met hun eigen bankgegevens in plaats van die van de bank. Door deze instructies op te volgen, zal de klant geld overmaken naar de aanvallers in plaats van naar hun bank. E-mailhijacking komt niet alleen voor bij grote bedrijven, maar ook bij gewone burgers.

Afluisteren via wifi

Een andere veel voorkomende soort MITM-aanval is wifi-eavesdropping: het afluisteren van wifi. In deze gevallen zetten de aanvallers een wifi-adres op dat een legitiem klinkende naam heeft. Vervolgens wachten ze op gebruikers die verbinding maken met het wifi-netwerk. Zodra een gebruiker verbinding maakt met de schadelijke hotspot, kunnen de hackers toegang krijgen tot hun apparaten. Vervolgens kunnen ze hun activiteiten controleren en hun persoonlijke gegevens onderscheppen.

Sessiekaping: cookies stelen

We spreken over “sessie kapen” (session hijacking) wanneer de volgende cyberaanval zich voordoet. Je logt in op een website, vaak een banksite. De periode dat je op een website bent wordt een sessie genoemd. Deze sessies zijn vaak het doelwit van hackers die jouw gevoelige informatie willen bemachtigen. Er zijn verschillende manieren waarop een aanvaller toegang kan krijgen tot jouw sessie. Een veelgebruikte methode is het stelen van de cookies van jouw browser. Deze cookies slaan informatie op zoals jouw inloggegevens en online activiteiten. Door jouw cookies te stelen, kan een hacker gemakkelijk inloggen op jouw account.

IP-spoofing

Smartphone met locatiemarkerEen IP-adres is een uniek nummer dat een netwerkapparaat identificeert. Dit nummer is gekoppeld aan al jouw online activiteiten en werkt als een soort elektronisch retouradres. Bij man-in-the-middle-aanvallen kan een hacker een IP-adres vervalsen om jou te laten denken dat je met een bekende website communiceert. In werkelijkheid communiceer je met de hacker en geef je hem mogelijk toegang tot jouw privégegevens.

DNS-spoofing

We spreken van Domain Name Server (DNS) spoofing wanneer een gebruiker wordt gedwongen een valse website te bezoeken. De website is een kopie van een echte website. Als je het doelwit bent van DNS-spoofing, denk je waarschijnlijk dat je een legitieme site bezoekt. In werkelijkheid heb je te maken met een hacker die verkeer van de echte site probeert om te leiden. De hacker probeert op die manier data, zoals aanmeldingsgegevens van gebruikers, te stelen.

HTTPS-spoofing

Wanneer je op het internet surft of online zaken doet, zie je vaak HTTPS in de URL staan. Dit geeft aan dat de site beveiligd is en dat je de website veilig kunt gebruiken. Deze sites hebben een speciale certificaatsleutel om ze veilig te houden. Als de URL begint met HTTP dan is dit geen veilige, versleutelde verbinding. Er zijn echter hackers die een valse certificaatsleutel verstrekken waardoor je browser denkt dat je een beveiligde site bezoekt. Dit staat bekend als HTTPS-spoofing. De hacker stuurt je naar een onbeveiligde website en kan jouw activiteiten volgen en toegang krijgen tot jouw persoonlijke gegevens.

Man-in-the-middle-aanvallen voorkomen

Elke internetgebruiker kan het doelwit zijn van een MITM-aanval. Het kan een uitdaging zijn om jezelf te beschermen. Jouw DNS-servers vallen grotendeels buiten jouw controle. Andere partijen beheren deze servers. Net zoals de websites die jij bezoekt worden beheerd door jouw internetprovider (ISP) of de IT-afdeling van jouw bedrijf. Als deze servers worden gehackt, kom je daar mogelijk niet op tijd achter. Het is daarom lastig om deze man-in-the-middle-aanvallen te detecteren. Gelukkig zijn er wel een aantal stappen die je kunt nemen om jezelf te beschermen. Hier volgen enkele van de belangrijkste:

Gebruik een VPN

Wanneer je toegang hebt tot een openbaar wifi-netwerk dan raden we aan om een VPN te gebruiken. Een VPN helpt om jouw internetverkeer te versleutelen en jouw gegevens veilig te houden.

Smartphone met een donker VPN schild icoonVPN’s creëren een versleutelde verbinding. Een VPN beveiligt de gegevens die je verstuurt en ontvangt terwijl je verbonden bent met het wifi-netwerk. Als het netwerk wordt gecompromitteerd, kan een hacker niet zien wat je online doet als je een VPN gebruikt. Dit betekent ook dat hackers geen toegang kunnen krijgen tot jouw inloggegevens, financiële gegevens en persoonlijke informatie.

We raden NordVPN aan. Dit is één van de meest betrouwbare VPN-providers. Deze VPN heeft uitstekende veiligheidsprotocollen en heeft privacy hoog in het vaandel staan. Je kunt de gratis proefperiode gebruiken om de VPN eerst op je gemak uit te proberen.

NordVPN
Actie:
Tijdelijk €2.80 per maand bij een 2-jarig abonnement
Vanaf
€2.80
9.3
  • Uitstekend beveiligd en uitgebreid servernetwerk
  • Mooie en elegante applicatie
  • Geen logs
Bezoek NordVPN

Gebruik een HTTPS-verbinding

Vroeger verstuurden de meeste websites gegevens via onbeveiligde HTTP-verbindingen. Gelukkig is de laatste jaren veel veranderd. Nu gebruiken de meeste websites HTTPS-verbindingen als bescherming tegen cyberaanvallen. Het is iets ingewikkelder en kost meer om ze op te zetten, maar bedrijven hebben gemerkt dat de extra tijd en kosten het waard zijn.

Zorg ervoor dat je “HTTPS” kunt zien in de URL’s van de sites die je bezoekt. Ook een groen pictogram met een slotje is belangrijk. Als je HTTPS niet ziet, voeg het dan handmatig toe. Probeer vervolgens de site opnieuw te laden. Als het slotje zichtbaar is, betekent dit dat jouw verbinding nu beveiligd is.

Als je een eigen website hebt en nog steeds HTTP gebruikt, gebruik dan een SSL/TLS certificaat om te upgraden naar het HTTPS protocol. Dit zal een beveiligde verbinding tot stand brengen tussen jouw server en de computers van jouw klanten. Zodra je jouw HTTPS-verbinding hebt opgezet, moet je ervoor zorgen dat jouw servers correct zijn geconfigureerd voor extra bescherming.

Gebruik HSTS voor extra veiligheid

SSL/TLS certificaten zijn belangrijk om jezelf te beschermen. Toch kunnen hackers nog steeds manieren vinden om ze te omzeilen. Zelfs als je een HTTPS verzoek intypt, kunnen aanvallers het verzoek nog steeds veranderen in HTTP. Hierdoor vindt er geen versleuteling plaats en blijf je kwetsbaar. Voor extra veiligheid kun je overwegen de webserverrichtlijn HTTP Strict Transport Security of HSTS te gebruiken. Deze richtlijn dwingt jouw browsers verbinding te maken met de HTTPS-site en blokkeert inhoud die gebruikmaakt van HTTP-protocollen. Het voorkomt ook dat aanvallers informatie uit jouw browsercookies kunnen halen.

Houd je systemen en programma’s up-to-date

Hackers bedenken voortdurend nieuwe manieren om MITM-aanvallen uit te voeren. Softwareontwikkelaars updaten programma’s vaak om dit tegen te gaan. Zorg er daarom voor dat je jouw systemen en programma’s up-to-date houdt. Dit omvat je webbrowser, jouw apparaten en alle apps op jouw computers en smartphones. Zorg ervoor dat je een goed antivirusprogramma kiest en dat je dit ook up-to-date houdt. Dit is belangrijk om jezelf te beschermen tegen malware die hackers zouden kunnen gebruiken.

Wees voorzichtig met wifi-netwerken

Dit geldt zowel voor je thuisnetwerk als voor openbare wifi-netwerken. Zorg ervoor dat je wifi thuis beveiligd is met een wachtwoord. Jouw gebruikersnamen en wachtwoorden moeten sterk, uniek en moeilijk te raden zijn.

Het is erg belangrijk om voorzichtig te zijn op openbare wifi-netwerken. Het beste kun je verbinding met openbare wifi helemaal vermijden. Vooral als het netwerk geen wachtwoordbeveiliging heeft. Als je een van deze netwerken moet gebruiken, log dan nooit ergens in. Gebruik deze openbare netwerken nooit om toegang te krijgen tot financiële rekeningen.

Conclusie

Vrijwel iedereen die online aanwezig is, kan het doelwit zijn van een MITM-cyberaanval. Deze aanvallen kun je zien als een digitale vorm van afluisteren waarbij hackers jouw persoonlijke of financiële gegevens kunnen stelen. Hackers kunnen jou zelfs verleiden om geld naar hen over te maken.

Er zijn enkele basisstappen die internetgebruikers kunnen nemen om zich tegen deze aanvallen te beschermen. De belangrijkste stap is het gebruik van een VPN voor openbare wifi-netwerken. Ook is het belangrijk om altijd gebruik te maken van het HTTPS-protocol. Zorg er daarnaast voor dat de software op jouw apparaten altijd up-to-date is.

Het is misschien niet mogelijk om alle hackers tegen te houden. Toch kun je met dit soort voorzorgsmaatregelen jezelf wel beter verdedigen tegen MITM-aanvallen.

Man-in-the-middle-aanvallen: veelgestelde vragen

Heb jij een vraag over man-in-the-middle-aanvallen? Kijk in het overzicht met vragen hieronder of jouw vraag er tussen staat. Klik op een vraag en het antwoord verschijnt in beeld.

Een man-in-the-middle-aanval is een vorm van cybercrime, waarbij een hacker zich tussen twee partijen plaatst. Bijvoorbeeld tussen jou en je online bank of tussen een e-mailconversatie met een vriend. Via deze MITM-aanvallen kunnen hackers ongemerkt persoonlijke gegevens onderscheppen.

Er zijn verschillende vormen van MITM-aanvallen:

  • E-mailkaping
  • Wifi afluisteren
  • Sessiekaping
  • IP-spoofing
  • DNS-spoofing
  • HTTPS-spoofing

Met onderstaande maatregelen ben jij beter beschermd tegen man-in-the-middle-aanvallen:

  1. Gebruik een VPN.
  2. Gebruik een HTTPS-verbinding.
  3. Houd programma’s up-to-date.
Tech blogger
Ronella houdt zich  bezig met de vraag hoe we onze digitale samenleving zo veilig mogelijk maken. De huidige digitale ontwikkelingen zorgen ervoor dat we steeds voor nieuwe veiligheidsvraagstukken komen te staan. Ronella wil daarom meer bewustwording creëren over cybersecurity en mensen wijzen op de risico’s en valkuilen. Meer over Ronella.
Plaats een reactie
Een reactie plaatsen