Wat is DNS en welke DNS servers kan ik kiezen?

Persoon gebruikt laptop naast 2 servers
Klik hier voor een samenvatting van dit artikel
In het kort: wat is DNS en welke DNS servers kan ik kiezen?

Het Domain Name Systeem (DNS) is onmisbaar bij het navigeren van het wereldwijde web. Omdat mensen moeite hebben met ingewikkelde getallen, koppelt de DNS-server de door jou ingevoerde domeinaam VPNGids.nl aan het bijbehorende IP-adres. Een DNS-server is dus een gigantische ‘gouden gids’ die alle websites op het internet via hun domeinnaam koppelt aan het IP-adres.

Je internet service provider (ISP) wijst elke gebruiker een standaard DNS-server toe. Afhankelijk van je provider kan deze langzaam, onveilig of wisselvallig zijn. Gelukkig kun je als gebruiker zelf kiezen welke DNS-server je gebruikt. Als je dus problemen hebt of simpelweg een andere wilt uitproberen, dan kun je een DNS-dienst van een derde partij proberen.

Veel van deze openbare DNS-servers bieden betere beveiliging, hogere snelheden en betere betrouwbaarheid. Ook stellen ze extra functies zoals contentfilters beschikbaar. De meest populaire openbare DNS-servers zijn o.a. Google Public DNS (8.8.8.8. of 8.8.4.4.) Cloudflare (1.1.1.1. of 1.0.0.1), en OpenDNS (208.67.222.222 of 208.67. 220.220).

Wil je meer weten over DNS-servers en welke voor jou de beste is? Lees dan snel verder!

Het Domain Name System (DNS) is een van de belangrijkste ingrediënten voor de werking van het internet. Toch weten de meeste mensen niet dat ze het vrijwel elke dag gebruiken. Of je nu je e-mail checkt, sociale media gebruikt of het laatste nieuws opzoekt: het DNS zorgt ervoor dat jij op de juiste digitale bestemming aankomt. Maar hoe werkt het? Wat is een DNS-server? Kan ik veilig een andere DNS-server gebruiken? In dit artikel gaan we in op deze vragen en meer.

Wat is DNS?

Surfen op het internet is tegenwoordig heel makkelijk. Je typt gewoon www.vpngids.nl in, de website verschijnt netjes op je scherm en je leest binnen no-time vanalles over online veiligheid, cybersecurity en digitale privacy. Achter de schermen is er toch meer aan de hand. Het gemak heb je namelijk aan het Domain Name System (DNS) te danken. Elke gebruiker en elke website heeft een eigen digitaal huisadres, het zogeheten IP-adres. Het IP-adres bestaat uit een serie getallen, bijvoorbeeld 191.76.350.198. De servers die jouw digitale verzoeken afhandelen, vertalen jouw verzoek van vpngids.nl naar het bijbehorende numerieke IP adres.

Voor computers en servers zijn deze getallen geen probleem, maar voor mensen is dit een ander verhaal. Je weet vast de adressen, telefoonnummers en postcodes van een aantal familieleden en vrienden, maar daarna zie je door de cijfers het getal niet meer. Toch weten we namen wel te onthouden en dat is precies hoe we het met websites ook aanpakken: het numerieke IP-adres is gekoppeld aan de domeinnaam van de website.

Wat is een DNS server?

Uiteraard kun je niet alle websites ter wereld in je adresboekje stoppen, dat zijn er te veel. In 2021 waren er bijvoorbeeld circa 364 miljoen domeinnamen geregistreerd. In plaats daarvan worden deze domeinnamen online op speciale servers bewaard. Deze DNS-servers zijn 24/7 bezig met het behandelen van DNS-queries, verzoeken aan de server die vragen welk IP-adres er bij de ingetikte website hoort.

Het indienen van deze verzoeken gebeurt door jouw computer of mobiele apparaat, in dit geval de DNS-client genoemd. Deze verzoeken worden razendsnel afgehandeld, want een website moet natuurlijk binnen no-time bij iemand op het scherm verschijnen. De DNS-servers staan dan ook continu met elkaar in contact om de informatie over websites altijd up-to-date te houden. Een domein kan namelijk alleen maar aan 1 uniek IP-adres gekoppeld zijn. Het maakt dan ook niet uit of onze site van IP-adres of hosting service wisselt, want onze domeinnaam wordt door de DNS automatisch aan het nieuwe adres gekoppeld.

Waarom wil ik van DNS server wisselen?

Dat je dit artikel momenteel leest heb je dus te danken aan de navigatiekunsten van je DNS-server. Maar welke DNS-server is dat eigenlijk? Er zijn er een heleboel, maar waarschijnlijk heeft jouw internetprovider er eentje gekozen die ze voor hun gebruikers als standaard gebruiken. De meeste mensen zullen dus nooit van DNS-server wisselen. Toch is het in sommige gevallen slim om voor een andere DNS-server van een derde partij te kiezen, want het kan een aantal voordelen hebben.

Snelheid

Derde partijen bieden de DNS-server vaak als dienst aan en hebben daardoor meer rekenkracht beschikbaar. Dit kan ervoor zorgen dat je een snellere browse-ervaring hebt. Ook de locatie van de DNS-server kan een rol spelen met hoeveel sneller het verzoek behandeld en uitgevoerd wordt. Dus, hoe dichterbij de server host is, hoe sneller de communicatie is tussen jouw router en de DNS-server.

Privacy

Een DNS-server behandelt alle navigatieverzoeken van je browser en weet dus precies welke websites je bezoekt. Het is dus belangrijk om te weten wie er achter de DNS-dienst zit. Is het je internetprovider? Of een derde partij als Google die veel baat heeft bij het in kaart brengen van jouw browsergewoonten? Ga altijd na of de dienst wel de juiste privacy- en beveiligingsmaatregelen hanteert voordat je de dienst gebruikt. Wat je ook op het internet aan het doen bent, pottenkijkers zijn nooit welkom!

Veiligheid

Tegenwoordig heb je op het internet te maken met een steeds groter wordend aantal dreigingen. Malafide advertenties, malware, namaak phishing-websites en data-hongerige partijen maken ons het digitale leven zuur. Het is dan ook niet gek dat sommige DNS-diensten zich onderscheiden met hun strengere beveiliging en robuuste encryptie-protocollen. Deze diensten maken het anderen een stuk moeilijker om mee te kijken en voorkomen met een blacklist dat je op malafide websites of gekaapte domeinen terecht komt.

Betrouwbaarheid

Standaard DNS-servers kunnen niet alleen trager zijn, maar liggen er ook vaker uit en zijn eerder overbelast. Het is natuurlijk frustrerend als jij niet naar je favoriete websites kunt, terwijl je gewoon een stabiele internetverbinding hebt. Een specialistische DNS-dienst zal hier over het algemeen minder snel last van hebben.

Kinderslot

Zelfs op normale websites is het soms al lastig om expliciete beelden te vermijden. Op het brede internet is er natuurlijk nog veel meer te vinden en is het waarschijnlijk dat nieuwsgierige kinderen en tieners meer te zien krijgen dan waar ze op hun leeftijd aan blootgesteld zouden moeten worden. Gelukkig is het bij sommige DNS-diensten als OpenDNS mogelijk om hele categorieën aan websites met gewelddadige of seksuele inhoud op bepaalde computers of netwerken onbereikbaar te maken.

Hoe wissel ik van DNS server?

Het wisselen naar een andere DNS-dienst brengt weinig risico’s met zich mee en is eenvoudig terug te draaien. Het kan dus lonen om verschillende servers uit te proberen om te testen welke voor jou het beste resultaat oplevert. Wil je namelijk toch terug naar hoe het was, dan kan je weer kiezen voor de automatische selectie, waarmee je computer automatisch de door jouw internetprovider ingestelde DNS-server gebruikt.

DNS server wijzigen in Windows 10

  1. Druk op de Windows-knop van je toetsenbord en zoek naar ‘Configuratiescherm‘ (‘Control Panel‘) en klik deze aan.
  2. Onder het kopje ‘Netwerk en Internet‘ (‘Network and Internet‘), klik je op ‘Netwerk status en taken weergeven‘ (‘View network status and tasks‘).
    Screenshot van het scherm "de instellingen van de computer aanpassen" in Windows
  3. Klik op ‘Netwerk Adapter Instellingen Wijzigen‘ (‘Change Adapter Settings‘).
    Screenshot van het scherm "basisnetwerkgegevens weergeven en verbindingen instellen" in Windows
  4. Rechts-klik op ‘Netwerk adapter‘ (‘Network Adapter‘) en ‘Eigenschappen‘ (‘Properties‘).
    Screenshot van het scherm "Netwerkverbindingen" in windows met een highlight "Eigenschappen" van een specifiek Wi-Fi netwerk
  5. Selecteer ‘Internet Protocol Version 4 (TCP/IPv4)‘ en klik vervolgens op ‘Eigenschappen‘ (‘Properties‘).
    Screenshot van de eigenschappen van een Wi-Fi netwerk op Windows
  6. Kies in het DNS-gedeelte van het venster voor de handmatige instellingen en voer de gewenste DNS-server IP-adressen in (deze volgen later).
    Screenshot van het tabblad "Algemeen" bij de eigenschappen van het internet protocol version 4 (TCP/IPv4)"" in Windows
  7. Klik op ‘OK‘ om de wijzigingen op te slaan.
  8. Wacht een minuutje en test de nieuwe DNS-server door een website te bezoeken via de incognito-modus van je browser. Hiermee voorkom je dat een opgeslagen versie (cache) van de website wordt geladen.

DNS server wijzigen in macOS

  1. Open het Apple-menu.
  2. Selecteer ‘System Instellingen‘, en klik op ‘Netwerk‘.
  3. Kies de verbinding die je wilt instellen (wifi of Ethernet), en klik op ‘Geavanceerde instellingen‘.
  4. Klik op de DNS tab.
  5. Klik op het ‘+’je‘ om een IP-adres voor de nieuwe server toe te voegen.
  6. Klik op ‘OK‘, en daarna ‘Toepassen‘ om af te ronden.
  7. Wacht een minuutje en test de nieuwe DNS-server door een website te bezoeken via de incognito-modus van je browser. Hiermee voorkom je dat een opgeslagen versie (cache) van de website wordt geladen.
Screenshot of macOS Wi-Fi Settings

Stap 3

Screenshot of macOS DNS Settings

Stap 4 & Stap 5.

Welke openbare DNS servers kan ik het beste gebruiken?

Als je een nieuwe DNS-provider wilt uitproberen heb je aardig wat opties. Welke je kiest hangt af van wat je het meest belangrijk vindt. Wil je vooral snelheid of veiligheid? Of wil je gebruik maken van een specifieke feature zoals content filtering?

Om van de onderstaande servers gebruik te maken vul je het IP-adres in in de netwerkinstellingen van je computer, of, als je het voor al je apparaten wilt instellen, bij de instellingen van je router. Je hoeft geen account aan te maken of je te registreren, tenzij je gebruik wilt maken van premium features of van specifieke features.

Elke DNS-server die je gebruikt kan je surfgedrag volgen en bewaren. In de meeste gevallen gebeurt dit simpelweg om het jou makkelijker te maken. Een server zal jouw favoriete websites in het geheugen opslaat, zodat het deze veel voorkomende verzoeken sneller kan afhandelen.

Staat privacy hoog bij jou in het vaandel? Dan kies je liever niet voor een server van Google of andere commerciële partijen, omdat deze jouw browsegedrag ook voor andere doeleinden gebruiken.

Google Public DNS

De diensten van Google ken je waarschijnlijk wel: Google docs, Google Chrome, het Android besturingssysteem en nog veel meer. Wat veel mensen niet weten is dat Google ook een van de snelste en best beveiligde DNS-servers heeft. Je kunt er gratis gebruik van maken via het IP-adres 8.8.8.8 en 8.8.4.4.

De DNS-server van Google is snel en goed beveiligd tegen hacks en andere cyberaanvallen, maar onthoud wel dat Google jou maar al te graag volgt en je data voor marketingdoeleinden gebruikt.

OpenDNS

OpenDNS LogoOpenDNS biedt al ruim 15 jaar gratis een openbare DNS-server aan. Het bedrijf houdt wel je IP-informatie en surfgedrag bij voor personalisatie en snellere service. Toch, goed om te weten als je op zoek bent naar meer privacy. OpenDNS biedt ook een gratis familiepakket waarmee je ongepaste content blokkeert. Voor kleine organisaties zijn er ook filters tegen gevaarlijke, ongepaste of ‘tijdverspillende’ websites.

Cloudflare

Cloudflare heeft in relatief korte tijd een goede reputatie opgebouwd in DNS-land. Cloudflare verzorgt bijvoorbeeld DNS-diensten aan grote en innovatieve bedrijven als IBM, Shopify, Loreal, Doordash en Labcorp, en nog veel meer. Ze bedient uitstekende beveiliging en heeft de eenvoudig te onthouden IP-adressen 1.1.1.1 en 1.0.0.1. Naast deze gratis servers hebben ze verschillende betaalde pakketten met prijzen van 20 dollar tot in de honderden dollars per maand. Als reguliere gebruiker is de gratis versie echter meer dan voldoende.

Uncensored DNS

uncensoreddns logoUncensored DNS biedt sinds 2009 gratis twee in Denemarken gebaseerde DNS-servers aan. De Uncensored DNS-servers worden persoonlijk gerund en betaald door Thomas Steen Rasmussen, die voorheen juist gecensureerde DNS-servers voor Deense internet service providers beheerde. Als tegenwicht lanceerde hij deze servers.

De servers slaan geen gebruikersinformatie op en houden geen logs bij over hoe men de dienst gebruikt. De servers gebruiken ook solide encryptie protocollen en beveiliging tegen hackers (DNS over HTTPS (DoH) en DNS over TLS (DoT)). De claim dat er niet gelogd wordt is wel een beetje een mondelinge overeenkomst, want er zijn geen externe audits die dit daadwerkelijk bevestigen.

Quad9

quad9 logoQuad9 is ook een gratis DNS-dienst die zich profileert met verbeterde snelheid en beveiliging. De dienst wordt sinds 2017 gerund door de Quad 9 stichting uit Zwitserland. Hun motto, vrij vertaald, is “een veiliger en robuust internet internet voor iedereen”. Klinkt goed!

Een groot voordeel van deze dienst is dat ze websites vanaf een blacklist blokkeren. Staat een site bekend als kwaadwillend, dan zorgt Quad9 dat je er niet op terecht komt. Deze blacklist wordt constant geüpdatet en blokkeert tot wel 60 miljoen malafide domeinen per dag.

Comodo DNS

comodo DNS logoComodo DNS biedt gratis DNS-diensten aan via IP-adres 8.26.56.26 of 8.20.247.20. Er zijn ook betaalde zakelijke pakketten beschikbaar, met extra functionaliteit als extra encryptie, content filters en geavanceerde malware preventie.

Weet je al welke je eerst wilt proberen? Hier is een overzicht van alle besproken gratis DNS-diensten.
Waarschijnlijk gebruikt jouw systeem een IPv4 configuratie, maar is je router super nieuw, dan vraagt windows wellicht om een IPv6 adres. Het IP protocol zorgt ervoor dat iedereen een uniek IP adres krijgt. Omdat de IPv4 adressen bijna ‘op’ zijn, worden er nu ook langere (128-bit in plaats van 32-bit) IPv6 adressen uitgedeeld. IPv4 kan maximaal 4.2 miljard unieke adressen aanleveren, terwijl IPv6 er meer dan 1000x meer unieke adressen kan genereren.

Gratis publieke DNS-serversIP-adressen (IPv4)IP-adressen (IPv6)
Google Public DNS8.8.8.8
8.8.4.4
2001:4860:4860::8888
2001:4860:4860::8844
OpenDNS208.67.222.222
208.67. 220.220
2620:119:35::35
2620:119:53::53
Cloudflare DNS1.1.1.1
1.0.0.1
2606:4700:4700::1111
2606:4700:4700::1001
Uncensored DNS91.239.100.100
89.233.43.71
2001:67c:28a4::
2a01:3a0:53:53::
Quad 99.9.9.9
149.112.112.112
2620:fe::fe
2620:fe::9
Comodo DNS8.26.56.26
8.20.247.20

Moet ik voor een gratis of premium DNS dienst kiezen?

De meeste standaard en gratis DNS-diensten als die van Google, Cloudfare en OpenDNS bieden voldoende snelheid en beveiliging voor reguliere gebruikers.

Als je jouw eigen website hebt, dan zorgt de domein registrar voor de DNS-dienst. Wil je betere kwaliteit, dan is het aan jou om voor een premium dienst te kiezen. Voor een persoonlijke portfolio site is dit waarschijnlijk niet nodig, maar heb je een zakelijke website of een domein dat duizenden bezoekers per dag trekt, dan kan een betere, snellere en veilige service de moeite waard zijn. Een premium dienst begint namelijk al bij enkele euro’s per maand.

Welke DNS server is het veiligst?

Uiteindelijk is er niet één server die het allerveiligst is. Het is een persoonlijke afweging tussen snelheid, veiligheid en of je de aanbieder van de dienst vertrouwt of niet. De server van Google garandeert snelheid en veiligheid tegen DNS dreigingen van buitenaf, maar is niet de beste keuze voor je privacy. Ruil je deze snelheid liever in voor solide privacy, dan is Uncensored DNS de server voor jou. Wil je specifieke soorten content blokkeren, bijvoorbeeld om kinderen tegen expliciete beelden te beschermen, dan is OpenDNS een uitstekende optie.

Conclusie

Het Domain Name System (DNS) is fundamenteel voor het browsen op het internet. Het kiezen van de juiste DNS-server kan dan ook veel invloed hebben op jouw browse-ervaringen. Als websites langzaam laden, je vaak foutmeldingen krijgt of andere problemen hebt met internetten, kan een betere DNS-server uitkomst bieden. Werkt jouw standaard DNS dus niet naar wens, probeer dan de DNS-diensten van Google DNS, Cloudflare, OpenDNS, Quad9, Uncensored DNS of Comodo.

Wat is een DNS Server: veelgestelde vragen

Heb je vragen over het Domain Name System (DNS) of publieke DNS servers? Vind hier het antwoord of stel je vraag in de comments!

DNS, het Domain Name System is eigenlijk een soort van gouden gids waarmee je computer websites kan vinden. Mensen zijn niet goed in het onthouden van lange getallen, dus de DNS server zet het numerieke IP-adres van de website om in een makkelijk te onthouden domein naam (zoals VPNGids.nl). Het DNS systeem houdt dus bij welke domein naam bij welk IP-adres hoort.

De beveiliging van de DNS server verschilt per DNS provider. Je internet provider wijst je automatisch een DNS server toe wanneer ze je aansluiten op het internet. Heb je problemen of denk je dat het beter kan, dan zijn er verschillende openbare DNS servers die je kan proberen. Google Public DNS, OpenDNS en Cloudflare bieden DNS servers met uitstekende snelheden en beveiligings features. Wil je meer weten over hoe je deze servers gebruikt? Lees dan ons uitgebreide DNS artikel.

Zeker! Het uitproberen van een andere DNS-dienst kan geen kwaad. Je kan dan ook verschillende diensten proberen om het voor jou beste resultaat te bereiken. Het wisselen van DNS server gaat eenvoudig via de instellingen van je netwerk adapter. Interesse?Lees dan snel onze DNS instructies voor Windows en MacOS.

Techredacteur
Bas heeft jarenlange ervaring in de techsector als redacteur en reviewer. Hij schrijft graag uitgebreide reviews van beveiligingssoftware als VPN diensten, virusscanners en wachtwoordmanagers. Daarnaast blijft hij altijd op de hoogte van het laatste nieuws op het gebied van cybercrime, crypto en unblocking. Meer over Bas.
Plaats een reactie
Een reactie plaatsen