Het Domain Name Systeem (DNS) is onmisbaar bij het navigeren van het wereldwijde web. Een DNS-server is een gigantische ‘gouden gids‘ die alle websites op het internet via hun domeinnaam koppelt aan het bijbehorende IP-adres.
Je internetprovider wijst elke gebruiker een standaard DNS-server toe. Afhankelijk van je provider kan deze langzaam, onveilig of wisselvallig zijn.
Gelukkig kun je als gebruiker zelf kiezen welke DNS-server je gebruikt.
Wil je meer weten over DNS-servers en welke voor jou de beste is? Lees dan snel verder!
Het Domain Name System (DNS) is een van de belangrijkste ingrediënten voor de werking van het internet. Toch weten de meeste mensen niet dat ze het vrijwel elke dag gebruiken.
Of je nu je e-mail checkt, sociale media gebruikt of het laatste nieuws opzoekt: het DNS zorgt ervoor dat jij op de juiste digitale bestemming aankomt.
Maar hoe werkt het? Wat is een DNS-server? Kun je veilig een andere DNS-server gebruiken? In dit artikel geven we antwoord op deze en meer vragen.
Wat is een DNS-server?
Het is niet mogelijk om alle websites ter wereld in je adresboekje stoppen, dat zijn er te veel. In plaats daarvan worden deze domeinnamen online op speciale servers bewaard. Dit zijn de zogenaamde DNS-servers.
Deze DNS-servers zijn 24/7 bezig met het behandelen van DNS-queries. Dit zijn verzoeken aan de server die vragen welk IP-adres er bij de ingetikte website hoort.
Het DNS (Domain Name System) kun je zien als het telefoonboek van het internet. Wanneer gebruikers domeinnamen zoals ‘vpngids.nl’ intypen, zorgt DNS voor het vinden van het juiste IP-adres voor die sites.
Elke gebruiker en elke website heeft een eigen digitaal huisadres, het zogeheten IP-adres. Het IP-adres bestaat uit een serie getallen, bijvoorbeeld 191.76.350.198. Omdat mensen moeite hebben met ingewikkelde getallen, koppelt de Domain Name Server de door jou ingevoerde domeinnaam VPNGids.nl aan het bijbehorende IP-adres.
Waarom wil ik van DNS server wisselen?
Dat je dit artikel momenteel leest heb je dus te danken aan de navigatiekunsten van je DNS-server. Maar welke DNS-server is dat eigenlijk? Er zijn er een heleboel, maar waarschijnlijk heeft jouw internetprovider een standaard DNS-server gekozen.
De meeste mensen zullen dus nooit van DNS-server wisselen. Toch is het in sommige gevallen slim om voor een andere DNS-server van een derde partij te kiezen, want het kan een aantal voordelen hebben.
Snelheid
Derde partijen bieden de DNS-server vaak als dienst aan en hebben daardoor meer rekenkracht beschikbaar. Dit kan ervoor zorgen dat je een snellere browse-ervaring hebt.
Ook de locatie van de DNS-server kan een rol spelen in hoeveel sneller het verzoek behandeld en uitgevoerd wordt. Dus, hoe dichter bij de server host is, hoe sneller de communicatie is tussen jouw router en de DNS-server.
Privacy
Een DNS-server behandelt alle navigatieverzoeken van je browser en weet dus precies welke websites je bezoekt. Het is dus belangrijk om te weten wie er achter de DNS-dienst zit.
Is het je internetprovider? Of een derde partij als Google die veel baat heeft bij het in kaart brengen van jouw browse-gewoonten? Ga altijd na of de dienst wel de juiste privacy- en beveiligingsmaatregelen hanteert voordat je de dienst gebruikt. Wat je ook op het internet aan het doen bent, pottenkijkers zijn nooit welkom!
Veiligheid
Sommige DNS-diensten onderscheiden zich met hun strengere beveiliging en robuuste encryptie-protocollen. Deze diensten maken het anderen een stuk moeilijker om mee te kijken en voorkomen met een blacklist dat je op malafide websites of gekaapte domeinen terechtkomt.
Betrouwbaarheid
Standaard DNS-servers kunnen niet alleen trager zijn, maar liggen er ook vaker uit en zijn eerder overbelast. Het is natuurlijk frustrerend als jij niet naar je favoriete websites kunt, terwijl je gewoon een stabiele internetverbinding hebt.
Een specialistische DNS-dienst zal hier over het algemeen minder snel last van hebben.
Kinderslot
Zelfs op normale websites is het soms al lastig om expliciete beelden te vermijden. Op het brede internet is er natuurlijk nog veel meer te vinden. Het is waarschijnlijk dat nieuwsgierige kinderen en tieners meer te zien krijgen dan waar ze op hun leeftijd aan blootgesteld zouden moeten worden.
Gelukkig is het bij sommige DNS-diensten als OpenDNS mogelijk om hele categorieën aan websites met gewelddadige of seksuele inhoud op bepaalde computers of netwerken onbereikbaar te maken.
Hoe wissel ik van DNS server?
Het wisselen naar een andere DNS-dienst brengt weinig risico’s met zich mee en is eenvoudig terug te draaien. Het kan dus lonen om verschillende servers uit te proberen om te testen welke voor jou het beste resultaat oplevert.
Als je toch terug wilt naar hoe het was, kun je weer kiezen voor de automatische selectie, waarmee je computer automatisch de door jouw internetprovider ingestelde DNS-server gebruikt.
DNS server wijzigen in Windows 11
- Druk op de Windows-knop van je toetsenbord, zoek naar ‘Configuratiescherm‘ (‘Control Panel‘) en klik deze aan.
- Onder het kopje ‘Netwerk en Internet‘ (‘Network and Internet‘) klik je op ‘Netwerk status en -taken weergeven‘ (‘View network status and tasks‘).
- Klik op ‘Adapterinstellingen wijzigen‘ (‘Change Adapter Settings‘).
- Rechts-klik op ‘Netwerk adapter‘ (‘Network Adapter‘) en ‘Eigenschappen‘ (‘Properties‘).
- Selecteer ‘Internet Protocol versie 4 (TCP/IPv4)‘ en klik vervolgens op ‘Eigenschappen‘ (‘Properties‘).
- Kies in het DNS-gedeelte van het venster voor de handmatige instellingen en voer de gewenste DNS-server IP-adressen in (deze volgen later).
- Klik op ‘OK‘ om de wijzigingen op te slaan.
- Wacht een minuutje en test de nieuwe DNS-server door een website te bezoeken via de incognito-modus van je browser. Hiermee voorkom je dat een opgeslagen versie (cache) van de website wordt geladen.
DNS server wijzigen in macOS
- Open het Apple-menu.
- Selecteer ‘System Instellingen‘, en klik op ‘Netwerk‘ (Network).
- Kies de verbinding die je wilt instellen (wifi of Ethernet), en klik op ‘Geavanceerde instellingen‘.
- Klik op de DNS-tab.
- Klik op het ‘+’je‘ om een IP-adres voor de nieuwe server toe te voegen.
- Klik op ‘OK‘, en daarna ‘Toepassen‘ om af te ronden.
- Wacht een minuutje en test de nieuwe DNS-server door een website te bezoeken via de incognito-modus van je browser. Hiermee voorkom je dat een opgeslagen versie (cache) van de website wordt geladen.
Welke openbare DNS-servers kan ik het beste gebruiken?
Als je een nieuwe DNS-provider wilt uitproberen heb je aardig wat opties. Welke je kiest hangt af van wat je het meest belangrijk vindt. Wil je vooral snelheid of veiligheid? Of wil je gebruikmaken van een specifieke feature zoals content filtering?
| Gratis publieke DNS-servers | IP-adressen (IPv4) | IP-adressen (IPv6) | Voordeel |
|---|---|---|---|
| Google Public DNS | 8.8.8.8 en 8.8.4.4 | 2001:4860:4860::8888 en 2001:4860:4860::8844 | Heeft een van de snelste DNS-servers. |
| OpenDNS | 208.67.222.222 en 208.67.220.220 | 2620:119:35::35 en 2620:119:53::53 | Heeft een familiepakket. |
| Cloudflare DNS | 1.1.1.1 en 1.0.0.1 | 2606:4700:4700::1111 en 2606:4700:4700::1001 | Biedt uitstekende beveiliging. |
| Uncensored DNS | 91.239.100.100 en 89.233.43.71 | 2001:67c:28a4:: en 2a01:3a0:53:53:: | Slaat geen gebruikersinformatie op. |
| Quad 9 | 9.9.9.9 en 149.112.112.112 | 2620:fe::fe en 2620:fe::9 | Heeft een blacklist. |
| Comodo DNS | 8.26.56.26 en 8.20.247.20 | – | Biedt extra functionaliteiten/pakketten. |
Om van de servers gebruik te maken vul je het IP-adres in de netwerkinstellingen van je computer in. Als je het voor al je apparaten wilt instellen, vul je het bij de instellingen van je router in.
Je hoeft geen account aan te maken of je te registreren, tenzij je gebruik wilt maken van premium features of van specifieke features.
Elke DNS-server die je gebruikt kan je surfgedrag volgen en bewaren. In de meeste gevallen gebeurt dit om het jou makkelijker te maken. Een server zal jouw favoriete websites in het geheugen opslaan, zodat het deze veel voorkomende verzoeken sneller kan afhandelen.
Privacytip:
staat privacy hoog bij jou in het vaandel? Dan kies je liever niet voor een server van Google of andere commerciële partijen, omdat deze jouw browsegedrag ook voor andere doeleinden gebruiken.
Google Public DNS
De diensten van Google ken je waarschijnlijk wel: Google docs, Google Chrome, het Android-besturingssysteem en nog veel meer.
Wat veel mensen niet weten is dat Google ook een van de snelste en best beveiligde DNS-servers heeft. Je kunt er gratis gebruik van maken via het IP-adres 8.8.8.8 en 8.8.4.4.
De DNS-server van Google is snel en goed beveiligd tegen hacks en andere cyberaanvallen, maar onthoud wel dat Google jou maar al te graag volgt en je data voor marketingdoeleinden gebruikt.
OpenDNS
OpenDNS biedt al ruim 15 jaar gratis een openbare DNS-server aan. Het bedrijf houdt wel je IP-informatie en surfgedrag bij voor personalisatie en snellere service.
OpenDNS biedt ook een gratis familiepakket waarmee je ongepaste content blokkeert. Voor kleine organisaties zijn er ook filters tegen gevaarlijke, ongepaste of ‘tijdverspillende’ websites.
Bereik OpenDNS via de IP-adressen 208.67.222.222 en 208.67.220.220
Cloudflare
Cloudflare heeft in relatief korte tijd een goede reputatie opgebouwd in DNS-land. Cloudflare verzorgt bijvoorbeeld DNS-diensten aan grote en innovatieve bedrijven als IBM, Shopify, L’Oréal en nog veel meer.
Cloudflare biedt uitstekende beveiliging en heeft de eenvoudig te onthouden IP-adressen 1.1.1.1 en 1.0.0.1. Naast gratis servers hebben ze verschillende betaalde pakketten met prijzen van 20 dollar tot in de honderden dollars per maand. Als reguliere gebruiker is de gratis versie echter meer dan voldoende.
Uncensored DNS
Uncensored DNS biedt sinds 2009 gratis twee in Denemarken gebaseerde DNS-servers aan via de IP-adressen 91.239.100.100 en 89.233.43.71.
De Uncensored DNS-servers worden persoonlijk gerund en betaald door Thomas Steen Rasmussen. Hij beheerde voorheen juist gecensureerde DNS-servers voor Deense internetproviders. Als tegenwicht lanceerde hij deze servers.
De servers slaan geen gebruikersinformatie op en houden geen logs bij over hoe men de dienst gebruikt. De servers gebruiken ook solide encryptie-protocollen en beveiliging tegen hackers (DNS over HTTPS (DoH) en DNS over TLS (DoT)).
De claim dat er niet gelogd wordt is wel een beetje een mondelinge overeenkomst, want er zijn geen externe audits die dit daadwerkelijk bevestigen.
Quad9
Quad9 is ook een gratis DNS-dienst die zich profileert met verbeterde snelheid en beveiliging. De dienst wordt sinds 2017 gerund door de Quad 9-stichting uit Zwitserland. De IP-adressen van Quad9 zijn 9.9.9.9 en 149.112.112.112.
Het motto, vrij vertaald, is ‘een veiliger en robuust internet voor iedereen’. Klinkt goed!
Een groot voordeel van deze dienst is dat het websites vanaf een blacklist blokkeert. Staat een site bekend als kwaadwillend, dan zorgt Quad9 dat je er niet op terechtkomt. Deze blacklist wordt constant geüpdatet en blokkeert tot wel 60 miljoen malafide domeinen per dag.
Comodo DNS
Comodo DNS biedt gratis DNS-diensten aan via IP-adres 8.26.56.26 of 8.20.247.20. Er zijn ook betaalde zakelijke pakketten beschikbaar, met extra functionaliteit als extra encryptie, contentfilters en geavanceerde malware-preventie.
Weet je al welke je eerst wilt proberen? Hieronder vind je een overzicht van alle besproken gratis DNS-diensten.
Waarschijnlijk gebruikt jouw systeem een IPv4-configuratie, maar als je router nieuw is, vraagt Windows wellicht om een IPv6-adres. Het IP-protocol zorgt ervoor dat iedereen een uniek IP-adres krijgt.
Omdat de IPv4-adressen bijna ‘op’ zijn, worden er nu ook langere (128-bit in plaats van 32-bit) IPv6-adressen uitgedeeld. IPv4 kan maximaal 4,2 miljard unieke adressen aanleveren, terwijl IPv6 meer dan 1.000x meer unieke adressen kan genereren.
Moet ik voor een gratis of premium DNS-dienst kiezen?
De meeste standaard en gratis DNS-diensten als die van Google, Cloudfare en OpenDNS bieden voldoende snelheid en beveiliging voor reguliere gebruikers.
Als je jouw eigen website hebt, dan zorgt de domein-registrar voor de DNS-dienst. Wil je betere kwaliteit? Dan is het aan jou om voor een premium dienst te kiezen. Voor een persoonlijke portfolio site is dit waarschijnlijk niet nodig.
Heb je een zakelijke website of een domein dat duizenden bezoekers per dag trekt? Dan kan een betere, snellere en veilige service de moeite waard zijn. Een premium dienst begint namelijk al bij enkele euro’s per maand.
Welke DNS-server is het veiligst?
Uiteindelijk is er niet één server die het allerveiligste is. Het is een persoonlijke afweging tussen snelheid, veiligheid en of je de aanbieder van de dienst vertrouwt of niet.
De server van Google garandeert snelheid en veiligheid tegen DNS-dreigingen van buitenaf, maar is niet de beste keuze voor je privacy.
Ruil je deze snelheid liever in voor solide privacy? Dan is Uncensored DNS de server voor jou.
Wil je specifieke soorten content blokkeren, bijvoorbeeld om kinderen tegen expliciete beelden te beschermen? Dan is OpenDNS een uitstekende optie.
Conclusie
Surfen op het internet is tegenwoordig erg gemakkelijk. Wanneer je een website intikt, krijg je direct de webpagina te zien. Achter de schermen is er meer aan de hand. Dit gemak heb je te danken aan het Domain Name System.
DNS is fundamenteel voor het browsen op het internet. Het kiezen van de juiste DNS-server kan dan ook veel invloed hebben op jouw browse-ervaringen.
Als websites langzaam laden, je vaak foutmeldingen krijgt of andere problemen hebt met internetten, kan een betere DNS-server uitkomst bieden.
Werkt jouw standaard DNS dus niet naar wens? Probeer dan de DNS-diensten van Google DNS, Cloudflare, OpenDNS, Quad9, Uncensored DNS of Comodo.
Heb je vragen over het Domain Name System (DNS) of publieke DNS-servers? Vind hier het antwoord of stel je vraag in de comments!
DNS, het Domain Name System is eigenlijk een soort van gouden gids waarmee je computer websites kan vinden. De DNS-server zet het numerieke IP-adres van de website om in een makkelijk te onthouden domeinnaam (zoals VPNGids.nl). Het DNS-systeem houdt dus bij welke domeinnaam bij welk IP-adres hoort.
De beveiliging van de DNS-server verschilt per DNS-provider. Je internetprovider wijst je automatisch een DNS-server toe wanneer je wordt aangesloten op het internet.
Heb je problemen of denk je dat het beter kan? Dan zijn er verschillende openbare DNS-servers die je kunt proberen. Google Public DNS, OpenDNS en Cloudflare bieden DNS-servers met uitstekende snelheden en beveiligingsfeatures.
Je kunt zeker je DNS-server veranderen! Het uitproberen van een andere DNS-dienst kan geen kwaad. Je kan dan ook verschillende diensten proberen om het voor jou beste resultaat te bereiken. Het wisselen van DNS-server gaat eenvoudig via de instellingen van je netwerk-adapter.
Ik zie dat quad9 gehost wordt in US
Berkeley en niet in zwitserland.
Klopt dit?
Beste Almar,
Quad9 is in 2016 opgericht in Berkeley (VS). In 2021 is het bedrijf echter verhuisd naar Zwitserland. Door de Zwitserse wetgeving kan het bedrijf de data van gebruikers privacyvriendelijker verwerken dan in de VS. De servers van Quad9 zijn niet meeverhuisd en staan verspreid over 90 verschillende landen.