Wat is een keylogger?

Laptop bekijkt andere laptop middels camera
Klik hier voor een korte samenvatting
Bescherm jezelf tegen keyloggers

Een keylogger monitort wat jij typt op je toetsenbord. Heel handig voor hackers die achter jouw wachtwoorden willen komen. Gelukkig zijn er een aantal manieren waarop je kunt controleren of je computer is besmet met een keylogger.

  • Kijk of er een hardware keylogger in je desktop zit geplugd.
  • Controleer of er verdachte programma’s draaien op de achtergrond.
  • Kijk welke programma’s automatisch opstarten.
  • Laat een virusscanner je computer scannen.

Als blijkt dat je een keylogger op je computer hebt staan, kun je deze in sommige gevallen zelf makkelijk verwijderen. Voorkomen is echter beter dan verhelpen. Daarom hebben we enkele tips om de kans op een besmetting met een keylogger te verkleinen:

  • Wees voorzichtig met downloaden en het klikken op links.
  • Gebruik een wachtwoordmanager.
  • Update je besturingssysteem en andere software.
  • Gebruik een goed antivirusprogramma.
  • Installeer eventueel een firewall.

Wil je meer weten hoe je jouw computer checkt op keyloggers en hoe je deze daarna verwijdert? Lees dan snel verder!

Het aantal cybercrime-incidenten neemt de laatste jaren steeds verder toe. Dit wil niet zeggen dat hackers alleen de meest geavanceerde technologieën gebruiken. Als zij op een makkelijke manier aan je wachtwoorden en dergelijke kunnen komen, zullen ze dit zeker doen.

Hier komen keyloggers in beeld. Met dit type spyware kunnen cybercriminelen gemakkelijk jouw toetsaanslagen op een keyboard registreren.

Wat is een keylogger nu eigenlijk? Hoe herken je een keylogger-infectie? Wat kun je ertegen doen? Dat zijn vragen waar we in dit artikel dieper op ingaan.

Wat zijn keyloggers en hoe werken ze?

Laptop met oogEr bestaan keyloggers in de vorm van hardware en in de vorm van software. Hardware keyloggers vallen vaak op, omdat je in dit geval iets in je computer moet pluggen. Keylogger-software kan daarentegen geheel ongemerkt op je apparaat geïnstalleerd staan.

Een keylogger is een vorm van spyware. Wanneer er een is geïnstalleerd op je computer kan de eigenaar van de logger meekijken met wat jij typt op je keyboard. Ook is het mogelijk om screenshots te maken.

Wanneer malafide partijen keyloggers verspreiden en op je apparaat installeren, kunnen zij dus je persoonlijke informatie stelen. Zo achterhalen ze wat jouw belangrijke wachtwoorden en inloggegevens zijn. Op deze manier verkrijgen zij toegang tot bijvoorbeeld je online bankomgeving.

Keylogger-programma’s werken op de achtergrond. Je merkt er als pc-gebruiker dus vaak niets van. Het programma slaat de informatie op in een logfile die via het internet opgevraagd wordt. Je kunt keyloggers zelfs zo instellen dat ze alleen draaien tussen specifieke tijden.

Zijn keyloggers altijd kwaadaardig?

We hebben nu alleen gesproken over het gebruik van keyloggers voor criminele doeleinden. Criminelen zijn echter niet de enigen die keyloggers gebruiken. Zo komen ze bijvoorbeeld voor een ICT-organisatie ook van pas. Je kent vast IT’ers die je computerproblemen op afstand oplossen door middel van bijvoorbeeld TeamViewer. Om te achterhalen of er iets misgaat, kan deze medewerker ook meekijken met wat jij doet door middel van een keylogger.

Andere partijen die keyloggers gebruiken zonder direct als doel te hebben je bankrekening te plunderen zijn je werkgever of ouders. Zo kan een werkgever je willen controleren dat je via de werkcomputer bijvoorbeeld niet constant op social media zit. Ouders kunnen op deze manier hun kind in de gaten houden, waardoor keyloggers als een soort ouderlijk toezicht worden ingezet.

Als laatste worden keyloggers door grote bedrijven soms gebruikt als een soort back-up. Wanneer het computersysteem crasht, is het bedrijf op deze manier niet al zijn data kwijt.

Hoe raakt je computer geïnfecteerd met een keylogger?

Hackers verspreiden keyloggers op soortgelijke manieren als waarop ze andere malware verspreiden. Zo installeer je een keylogger door bijvoorbeeld op een link in een phishingmail te klikken. Andere mogelijkheden zijn dat je een keylogger binnenhaalt via het downloaden op torrentnetwerken of door op links op malafide websites of socialemediakanalen te klikken.

Hoe herken je besmetting met een keylogger?

Als je je zorgen maakt dat je computer met een keylogger is besmet, kun je dit op verschillende manieren controleren:

  • Check ingeplugde kabels in je desktopcomputer.
  • Controleer de achtergrondprocessen op je computer.
  • Kijk welke programma’s automatisch opstarten.
  • Draai een virusscan.

Hardware keyloggers op je desktop

Bij desktopcomputers kun je gemakkelijk controleren of er een hardware keylogger op zit. Kijk hiervoor naar de plek waar de kabel van je toetsenbord verbinding maakt met de computer. Zit hier een apparaatje tussen? Dan kan dit een hardware keylogger zijn.

Voordat je dit apparaatje zomaar verwijdert, is het wel verstandig na te gaan wie het daar heeft geplaatst en waarom. Het kan gaan om een keylogger die is ingezet door je baas als back-up na een computercrash.

Verdachte achtergrondprocessen

Je kunt controleren of er verdachte achtergrondprocessen op je computer draaien. Dat doe je op deze manier:

  1. Klik met je rechtermuisknop op de taakbalk en selecteer ‘Taakbeheer‘.
  2. Windows taakbalk menu waarbij "Taakbeheer" is uitgelicht
  3. Het programma dat je nu opent toont je welke andere programma’s draaien op je computer. Voor een volledige weergave klik je op ‘Meer details‘.
  4. Windows taakbeheer waarbij "Meer details" is uitgelicht
  5. Onder het tabblad ‘Processen‘ kun je zoeken naar verdachte processen. De grootste kans om een keylogger te vinden heb je onder ‘Achtergrondprocessen‘. Let op! Als je een proces niet herkent, is het niet verstandig deze direct te beëindigen. Het kan gaan om een functie om bijvoorbeeld Windows draaiende te houden. Klik in plaats daarvan met je rechtermuisknop op het proces en selecteer ‘Online zoeken‘.
  6. Taakbeheer van Windows waarbij "Online zoeken" is uitgelicht bij een proces
  7. Blijkt het inderdaad om malware te gaan, dan zijn er verschillende manieren om deze te verwijderen. Hier komen we later op terug.

Welke programma’s starten automatisch op?

Wanneer je al in je taakbeheervenster zit, is het ook verstandig te checken of er geen verdachte programma’s zijn die automatisch opstarten wanneer je jouw computer aanzet. Hiervoor zet je de volgende stappen:

  1. Binnen het taakbeheerprogramma klik je op ‘Opstarten‘.
  2. Taakbeheer van Windows waarbij het tabblad "Opstarten" is uitgelicht
  3. Als je hier een verdacht programma ziet, kun je er weer met de rechtermuisknop op klikken en ‘Online zoeken‘ selecteren. Zo kom je erachter of het gaat om malware of een legitiem programma.
  4. Taakbeheer van Windows waarbij "Online zoeken" is uitgelicht bij een proces

Gebruik een virusscanner

De meeste keyloggers die hackers plaatsen zijn niet zichtbaar in je taakbeheer. Het is daarom verstandig ook een antivirusprogramma te laten scannen op malware en virussen. Ook is het mogelijk speciale anti-keyloggersoftware te gebruiken. Deze software vergelijkt software op je computer met een lijst bekende keyloggers en zoekt naar overeenkomsten. Zowel je antivirus als anti-keylogger software stelt vaak zelf direct voor om de malware te verwijderen.

Hoe verwijder ik een keylogger van mijn computer?

Computer met een vuilnisbak icoontjeSommige keyloggers kun je zelf van je apparaat verwijderen. Wanneer het gaat om een legitiem programma, en het dus zichtbaar is in taakbeheer, is het vaak mogelijk om de keylogger te de-installeren. Dit doe je via je computerinstellingen onder het kopje ‘Apps‘. Typ simpelweg de naam van het programma en klik op ‘Verwijderen‘.

Zoals we eerder vermeldden, geeft veel antivirussoftware uit zichzelf de mogelijkheid de keylogger te verwijderen van je apparaat. Dit geldt ook voor het voorgeprogrammeerde programma ‘Windows Defender’.

Als deze twee methodes niet werken, dan kun je nog zelf het internet afspeuren naar advies over jouw specifieke keylogger. Ook is het mogelijk om je besturingssysteem geheel opnieuw te installeren. In veel gevallen van malafide keyloggers zullen deze namelijk diep in Windows zijn begraven. Om er dan zeker van te zijn dat je deze verwijdert, kun je het beste je hele apparaat opnieuw instellen. Zorg er hierbij natuurlijk wel voor dat belangrijke bestanden of foto’s veilig opgeslagen zijn op een externe harde schijf of in de cloud.

Nuttige tips om je te beschermen tegen keyloggers

Een keylogger van je apparaat verwijderen is al snel een hoop gedoe. Het is daarom beter om te voorkomen dat deze in eerste instantie geïnstalleerd wordt. Enkele tips die wij je hiervoor geven zijn:

  • Wees voorzichtig met het openen van bijlagen. Open alleen bestanden die je volledig vertrouwt en die van een respectabele bron komen.
  • Gebruik unieke wachtwoorden en overweeg het gebruik van een wachtwoordmanager. Met een wachtwoordmanager hoef je niet steeds je wachtwoorden in te typen, en kunnen keyloggers deze dus ook niet registreren.
  • Zorg ervoor dat je besturingssysteem en programma’s allemaal up-to-date zijn. Vaak worden kwetsbaarheden gedicht in deze updates.
  • Gebruik goede antivirussoftware die ook bescherming biedt tegen keyloggers. Overweeg eventueel speciale anti-keyloggersoftware.
  • Gebruik eventueel een firewall.
Keyloggers: veelgestelde vragen

Wil je snel een antwoord op je vraag? Kijk dan in onze FAQ of stel je vraag in de reacties.

Een keylogger is een vorm van spyware. Je hebt zowel hardware keyloggers, die je in een computer moet pluggen, als software keyloggers, die op de achtergrond op je computer draaien. Keyloggers registreren wat jij intoetst op je toetsenbord, slaan dit op en sturen dit door naar andere partijen.

Wil je checken of jouw computer besmet is met een keylogger en wat je hieraan kunt doen? Lees dan het volledige artikel ‘Wat is een keylogger?‘.

Als je bang bent dat je een keylogger op je computer hebt, dan kun je dat op de volgende manieren controleren:

  • Check of er een apparaatje verbonden is tussen de kabel van je toetsenbord en je computer.
  • Controleer of er verdachte programma’s draaien op de achtergrond.
  • Controleer of er verdachte programma’s automatisch opstarten.
  • Scan je computer met een virusscanner.

Hoe dit precies in zijn werk gaat lees je stap voor stap in ‘Wat is een keylogger?‘.

Er zijn meerdere manieren om een keylogger te verwijderen:

  • Via je systeeminstellingen. Verwijder de keylogger zoals je andere apps ook zou verwijderen.
  • Volg de instructies van je antivirusprogramma.
  • Zoek de instructies op voor het verwijderen van jouw type keylogger.
  • Verwijder je besturingssysteem en installeer deze opnieuw.

Wanneer je welke keuze maakt en hoe je überhaupt weet of je computer geïnfecteerd is met een keylogger lees je in ‘Wat is een keylogger?‘.

Cybersecurity analist
David is cybersecurity analist en een van de oprichters van VPNgids.nl. Sinds 2014 heeft hij internationale ervaring opgedaan in het werken met overheden, NGO's en de private sector als cybersecurity- en VPN-expert en adviseur. Meer over David.
Plaats een reactie
Een reactie plaatsen