Wat is een hacker?

blauwe hoodie achter laptop met open slotje
Klik hier voor een korte samenvatting
Alles over hackers in het kort

Er zijn verschillende soorten hackers. Je kunt ze ruwweg indelen in 7 categorieën:

  • Black hat hackers
  • White hat hackers
  • Grey hat hackers
  • Green hat hackers
  • Blue hat hackers
  • Red hat hackers
  • Script kiddies

Gelukkig zijn er manieren waarop je jezelf kunt beschermen tegen hackers. In dit artikel gaan we in op de volgende tips:

  1. Ga bewust om met het internet en klik niet zomaar op links
  2. Update je software
  3. Installeer een virusscanner
  4. Gebruik sterke wachtwoorden en tweestapsverificatie
  5. Pas op met openbare wifi-hotspots
  6. Pas op met het delen van je gegevens
  7. Gebruik een betrouwbare VPN, zoals NordVPN

Wil je meer informatie over de verschillende soorten hackers? Of heb je iets meer hulp nodig om jezelf te beschermen? Lees dan snel verder! We vertellen je ook wat je kunt doen als blijkt dat je toch gehackt bent.

Je komt het woord hacker vaak tegen in het nieuws. In veel gevallen worden hackers gelijkgesteld aan cybercriminelen. In sommige kringen wordt iemand die (vermeend) valsspeelt in een game al een hacker genoemd. Zijn hackers echter altijd criminelen, dieven of valsspelers?

In dit artikel gaan we dieper in op de vragen wat een hacker nu precies is en of er verschillende soorten hackers zijn. En zo ja, wat zijn de verschillen? Ook vertellen we je wat je kunt doen, als een hacker het op jou heeft gemunt.


Wat is een hacker?

HackerVan origine verstond men onder ‘hacker’ iedereen die veel technische kennis heeft over computers en computernetwerken. Deze mensen konden op een niet-conventionele manier computergerelateerde problemen oplossen. Hieruit kwam bijvoorbeeld de hackercultuur in 1960 uit voort, waarbij programmeurs wat ‘aanrommelden’ met hardware en software.

Tegenwoordig hebben we de definitie van hacker ingeperkt. Kijken we naar de Van Dale, bijvoorbeeld, dan staat er “iemand die inbreekt op computers“. Dit betekent dus dat een hacker alleen een hacker is als deze op een pc ‘inbreekt’, oftewel “zich wederrechtelijk en met geweld toegang verschaft, met name met het oogmerk te stelen”.

Toch bestaat er zoiets als ethisch of legaal hacken. Hoewel dit volgens de definitie eigenlijk niet kan, zijn er mensen die met toestemming computersoftware op zwakke plekken controleren bijvoorbeeld. Over dit soort ethische hackers vertellen we je later in dit artikel meer.


Wat is hacken?

man in blauwe hoodie achter laptop met binaire code en open slotEen hacker hackt. Als een hacker dus iemand is die inbreekt op een computer, dan is ‘hacken’ de handeling van het inbreken op de computer. Hacken hoeft bovendien niet altijd technisch complex te zijn. Zelfs het raden van iemands wachtwoord kun je al onder hacken scharen. Je krijgt zo tenslotte toegang tot iemands computer, bestanden of account. Daarom is het ook zo belangrijk om veilige wachtwoorden te gebruiken op al je accounts.

Toch hebben de meeste mensen bij hacken vaak het beeld dat criminelen geavanceerde software gebruiken om een account voor bijvoorbeeld internetbankieren te kraken. Dit valt zeker onder hacken, maar is dus niet de enige vorm.

Daarbij duiden de media cybercrimes, zoals phishing en het verspreiden van malware, tegenwoordig ook vaak aan als hacken. Dit gebeurt, omdat deze acties meestal als doel hebben om toegang te krijgen tot data van anderen.


Is hacken illegaal?

Spin met rechterhamer ervoorAls je naar de definitie van hacken kijkt, dus het inbreken in iemands computer, is hacken illegaal. Inbreken en data stelen van iemand zonder toestemming van de eigenaar is immers illegaal. De politie krijgt regelmatig aangiftes binnen van situaties waarin iemand is gehackt. Deze aangiftes worden gebruikt om hackers op te sporen en aan te houden. Kortom, zonder toestemming van de eigenaar van de data is hacken niet toegestaan en zelfs strafbaar.

Het komt voor dat de eigenaar van gegevens wel toestemming geeft om zijn programma te proberen te hacken. Wanneer iemand met toestemming ‘hackt’, is dit uiteraard niet strafbaar. We noemen dit ook wel ‘ethisch hacken‘. Het doel van ethisch hacken is om zwakke plekken in een systeem te ontdekken en te repareren, voordat een kwaadwillende hacker die kwetsbaarheden vindt en misbruikt voor criminele doeleinden.


Wat voor soorten hackers zijn er?

Zoals je ziet kan er een verschil worden gemaakt tussen ethische hackers en niet-ethische hackers. Respectievelijk worden deze white hat hackers en black hat hackers genoemd. Daarnaast bestaan er de volgende soorten hackers:

  • Grey hat hackers
  • Green hat hackers
  • Blue hat hackers
  • Red hat hackers
  • Script kiddies

Wat zijn black hat hackers?

persoon in zwarte hoodie achter laptopBlack hat hackers zijn de hackers die zonder toestemming inbreken in de systemen van een ander. Dit zijn dus de stereotype hackers waar mensen bij het woord hacken aan denken. Deze hackers kraken de beveiliging van computers, servers en netwerken voor persoonlijk (meestal financieel) gewin.

Als een black hat hacker eenmaal een zwaktepunt heeft gevonden, kan deze hier op diverse manieren aan verdienen:

ManierUitlegVoorbeeld
ChantageDe hacker kan de gegevens gebruiken om het slachtoffer af te persen.Sextortion
Informatie over kwetsbaarheden verkopen aan andere hackersBlack hat hackers kunnen opgedane kennis over zwakke plekken verkopen aan andere hackers, zodat die deze informatie kunnen misbruiken.Ransomware-as-a-Service (RaaS)
Gegevens verkopenDe hacker kan buitgemaakte gegevens doorverkopen aan anderen. Vaak doen zij dit via het dark web.Doorverkopen van creditcardgegevens

Black hat hackers worden door ethische hackers ook vaak aangeduid als ‘crackers‘. Dit woord verwijst naar het ‘kraken’ van systemen. Het duidt dan ook specifiek op ervaren hackers die hun kennis gebruiken om systemen van anderen te kraken.

Malware die black hat hackers inzetten

Overigens is er tegenwoordig ook een hele hoop malware die hackers helpt met het virtueel overnemen van systemen van anderen. Sommige mensen zien het ongewild installeren van deze software zelfs al als hacken. Enkele veelvoorkomende soorten malware zijn:

  • Spyware. Dit is spionagesoftware om inzicht te krijgen in bestanden (en wachtwoorden) van anderen. Een goed voorbeeld hiervan zijn keyloggers. Met dit soort software houdt iemand bij welke toetsen je indrukt op je toetsenbord.
  • Ransomware. In het Nederlands heet dit ook wel gijzelsoftware. Dit is software waarmee een hacker systemen op slot kan zetten. Vaak belooft de hacker de systemen tegen betaling weer vrij te geven. Universiteiten en ziekenhuizen zijn hier vaak het slachtoffer van.
  • Adware. Deze software zorgt ervoor dat de gedupeerde overspoeld wordt met advertenties en pop-ups.
  • Bots. Een bot is een type malware waarmee iemand de computer van iemand anders kan overnemen. Vaak worden deze bots verspreidt door computerwormen. Als een systeem geïnfecteerd is met een bot maakt deze deel uit van een botnet. Een hacker kan dit gehele net aansturen om bijvoorbeeld spam te versturen, virussen te verspreiden, sites te bezoeken die de eigenaar niet wil bezoeken, en om DDoS-aanvallen uit te voeren.

Wat zijn white hat hackers?

White Hat Hacker

Een white hat hacker, ook wel ethische hacker, is een computerbeveiligingsspecialist. White hat hackers gebruiken vaak dezelfde technieken om in te breken op computers en netwerken als black hat hackers. Ze doen dit echter alleen met expliciete toestemming.

Het grote verschil tussen white hat hackers en black hat hackers zit in de intenties van beide partijen. Black hat hackers zijn criminelen die hacken met de intentie om op illegale wijze geld te verdienen of op een andere manier te profiteren van een veiligheidslek. White hat hackers hacken daarentegen vanuit een ethisch perspectief. Zij proberen beveiligingslekken op te sporen en helpen met het zoeken naar oplossingen om het lek te dichten en de beveiliging te verbeteren. White hat hackers willen dus de zwakheden in ICT-infrastructuur opsporen, voordat een kwaadwillende black hat hacker deze kwetsbaarheden kan exploiteren.

Veel overheidssystemen of netwerken die moeten voldoen aan de hoogste veiligheidsstandaard worden onderworpen aan tests. Een ethische hacker voert deze tests, ook wel pentests of penetratietests genoemd, uit. Bij een pentest proberen hackers veiligheidssystemen letterlijk (virtueel) te penetreren. De bevindingen van deze tests worden gebruikt om lekken te dichten of om systemen goed te keuren voor veilig gebruik.

Bij de overheid werken zelfs ‘staatshackers‘. Dit zijn hackers die in dienst zijn van de staat, zoals bij de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD). Ook grote consultancybureaus hebben white hat hackers in dienst om de ICT-infrastructuur van bedrijven te testen op mogelijke beveiligingslekken.

Wat zijn grey hat hackers?

Grey Hat HackerNaast black en white hat hackers zijn er ook grey hat hackers. Zij gaan ethisch en moreel gezien iets soepeler met de regels om dan white hat hackers, maar hebben niet de slechte intenties van black hat hackers. Vaak breken grey hat hackers zonder toestemming in op systemen uit interesse of nieuwsgierigheid. Als ze beveiligingslekken vinden, exploiteren ze deze echter niet.

Soms proberen grey hat hackers een kleine financiële vergoeding te krijgen voor het ontdekken van een beveiligingslek. Niet alle bedrijven kunnen dit echter waarderen. Deze praktijken hebben in het verleden dan ook tot verscheidene schadeclaims tegen grey hat hackers geleid.

Tegenwoordig hebben sommige bedrijven iets wat ze een ‘bug bounty program‘ noemen. Dit is een programma waarbij gebruikers (of ethische hackers) kwetsbaarheden of bugs in het systeem kunnen rapporteren bij het bedrijf tegen een kleine vergoeding. Het bedrijf huurt dus niet specifiek iemand in om het systeem te kraken, maar beloont hackers wel voor het vinden van een beveiligingslek. Dit lijkt dus een beetje op het belonen van grey hat hacken, waarbij er over de betrokken hackers wordt gesproken als ethische hackers.

Overige soorten hackers

De meeste hackers vallen binnen een van de hierboven genoemde categorieën. In mindere mate wordt er echter ook gesproken over de volgende soorten hackers:

  • Green hat hackers. Deze hackers zijn nieuw op het gebied van hacken, waardoor ze fouten kunnen maken. Green hat hackers hebben niet per definitie slechte motieven.
  • Blue hat hackers. Hierbij gaat het om hackers die hacken als wapen gebruiken om anderen terug te pakken. Je zou wat zij doen dus kunnen bestempelen als revenge hacking.
  • Red hat hackers. Dit type hackers is vergelijkbaar met white hat hackers in die zin dat ze de intentie hebben om black hat hackers te stoppen. Het verschil is dat red hat hackers achter black hat hackers aangaan, in plaats van alleen te proberen veiligheidslekken te dichten. Ze nemen als ware het heft in eigen hand.
  • Script kiddies. Dit zijn amateurhackers die scripts gebruiken van andere hackers om aandacht te krijgen. Meestal gaat het hier om jongeren.

Tips om je te beschermen tegen hackers

Omdat er veel manieren zijn om gehackt te worden, is het belangrijk om je accounts, systemen, verbinding en bestanden goed te beveiligen tegen hackers. Hier zijn enkele tips om de kans dat jij gehackt wordt zo klein mogelijk te maken. We gaan uiteraard dieper in op elke tip, maar hier zie je alvast een grafische weergave:

Tips om je te beschermen tegen hackers

De belangrijkste manier om veilig te blijven is tevens de meest voor de hand liggende. Je moet namelijk op de hoogte zijn van de gevaren en bewust omgaan met apparaten en software. De meeste sites en tools zijn legitiem, maar er zit ook een hoop malware tussen. Het kan hier gaan om nepwebsites die zich voordoen als een webshop en zo je geld stelen. Of het gaat om software en apps die vol zitten met malware.

Daarnaast wordt veel malware verspreid door links in chatberichten of spam e-mails. Let altijd goed op dat je nooit zomaar op een link klikt die je niet geheel vertrouwt. Hackers sturen vaak berichten waarvan het lijkt alsof deze daadwerkelijk van een legitieme organisatie komen. Let dus goed op of je niet te maken hebt met een phishing-mail.

Hiervoor kun je kleine details checken, zoals spelfouten, vreemde e-mailadressen en recensies van andere gebruikers. Het is daarnaast verstandig om nooit zomaar iets te downloaden. Ga altijd eerst op zoek op bijvoorbeeld Google of een site of app echt te vertrouwen is. Dit kan het verschil maken tussen gehackt worden of veilig blijven.

2. Update regelmatig

Updates lijken niet altijd veel te veranderen aan je systeem. Ook wanneer er voor je gevoel weinig anders is na een update, is het toch goed om deze wel uit te voeren. Veel beveiligingslekken worden bij een update namelijk gedicht. Verouderde systemen zijn gemakkelijker om op in te breken. Zorg er dus altijd voor dat je de meest up-to-date versie hebt van je besturingssysteem en software.

3. Installeer een virusscanner

Een virusscanner kan virussen en andere soorten malware herkennen. Zo voorkomt antivirussoftware dat je malware installeert. Als je al malware op je apparaat hebt staan, verwijdert de antivirus deze. Meer informatie over antivirusprogramma’s vind je in ‘Wat is een antivirus?‘. Ook hebben we meerdere virusscanners uitgeprobeerd, zodat jij altijd de beste in gebruik kunt nemen.

4. Gebruik complexe wachtwoorden en twee-factor-authenticatie

Sterke wachtwoorden zijn lang en bestaan uit een willekeurige reeks cijfers, letters en tekens. Gebruik nooit een simpel te kraken wachtwoord als ‘0000’ of ‘1234’ en gebruik nooit hetzelfde wachtwoord voor meerdere accounts of sites. Mocht je het lastig vinden om complexe wachtwoorden te maken of te beheren, kun je overwegen om een goede wachtwoordmanager te gebruiken, zoals 1Password.

Nog meer bescherming krijg je door twee-factor-authenticatie in te stellen. Hierbij moet je, naast je wachtwoord, bijvoorbeeld ook een sms-code invoeren of een authenticator-app gebruiken, wanneer je wilt inloggen. Dit vergroot de mate van bescherming en verkleint de kans dat je account zomaar wordt gehackt. Zelfs als hackers je wachtwoord weten, kunnen ze niet direct inloggen op je account.

5. Vermijd openbare wifi-hotspots

Bij openbare wifi-hotspots weet je nooit zeker wie het netwerk heeft opgezet en wie het beheert. Een kwaadwillende netwerkbeheerder kan de verbinding gebruiken om toegang te krijgen tot jouw bestanden of data. Ook is het voor hackers gemakkelijk om een man-in-the-middle-aanval uit te voeren op openbare wifi-netwerken.

Maak daarom nooit zomaar verbinding met een netwerk dat je niet kent. Mocht je toch verbinding willen maken met een openbaar wifi-netwerk, gebruik dan altijd een VPN. Deze versleutelt je gegevens, waardoor iedereen die eventueel mee probeert te kijken deze niet kan lezen.

6. Pas op met het delen van je gegevens

Pas op met welke gegevens je online deelt. Het delen van sommige gegevens lijken onschuldig, maar hackers kunnen veel met relatief weinig (zoals je profielfoto gebruiken voor nepprofielen). Daarnaast is het natuurlijk altijd belangrijk dat je nooit je inloggegevens deelt met anderen.

7. Gebruik een Virtual Private Network (VPN)

Een VPN is een tool waarmee je je internetverbinding beveiligt en versleutelt. Hierdoor kun je bijvoorbeeld ook op openbare wifi veiliger internetten. Bovendien leidt een VPN je internetverkeer om, waardoor je anoniemer blijft online. Hoe een VPN precies werkt, lees je in ‘Hoe werkt een VPN-verbinding?‘.

Als je graag een VPN wilt gebruiken, moet je uiteraard wel zorgen dat je een betrouwbare VPN-provider gebruikt. Als de provider niet te vertrouwen is, dan kunnen je gegevens alsnog op straat komen te liggen. Een VPN-aanbieder die sowieso uitstekende beveiliging biedt is NordVPN. Hier zit je dus altijd goed, maar als je meer onderzoek wilt doen, dan kun je onze uitgebreide reviews eens bekijken.

NordVPN
Onze keuze
Onze keuze
Actie:
Tijdelijk €2.88 per maand bij een 2-jarig abonnement
Vanaf
€2.88
9.3
  • Uitstekend beveiligd en uitgebreid servernetwerk
  • Mooie en elegante applicatie
  • Geen logs
Bezoek NordVPN

Hoe weet je of je gehackt bent?

Het kan lastig zijn om erachter te komen of je gehackt bent. Bij sommige hacks zijn de signalen duidelijker dan bij andere. Dit zijn enkele zaken waaraan je kunt zien dat je mogelijk gehackt bent:

Infographic hoe weet je of je gehackt bent

  • Je kunt niet meer inloggen op bijvoorbeeld je Facebook-account, terwijl je zeker weet dat je het juiste wachtwoord hebt ingevoerd.
  • Je computer of smartphone is ineens erg traag. Uiteraard worden veel apparaten ook trager naarmate ze ouder worden en je meer bestanden downloadt.
  • De batterij van je smartphone loopt snel leeg. Check natuurlijk eerst even of je geen nieuwe app hebt gedownload die op de achtergrond veel batterij verbruikt.
  • Je krijgt een e-mailmelding dat iemand vanaf een specifieke locatie heeft proberen in te loggen op je account. Als je een VPN gebruikt om vanuit Nederland bijvoorbeeld toegang te krijgen tot de Amerikaanse Netflix-bibliotheek, kan het zijn dat Netflix je berichten stuurt met de melding dat een verdacht persoon probeert in te loggen. Check in dat geval dus wel even of het niet gaat om je eigen inlogpoging via een Amerikaanse VPN-server.
  • Opeens verschijnen er veel pop-ups op je scherm. Dit wordt waarschijnlijk veroorzaakt door adware.
  • Je vrienden of familie krijgen e-mails of chatberichten vanaf jouw account zonder dat je deze zelf hebt gestuurd.
  • Bestanden op je computer (of je computer zelf) zijn ineens versleuteld en niet meer toegankelijk. Hierbij gaat het waarschijnlijk om ransomware.
  • Bepaalde apps of processen op je computer vragen onnodig veel capaciteit. Je kunt dit bekijken in ’taakbeheer’.

Doe bij twijfel research

Mocht je last hebben van één of meerdere bovenstaande zaken, dan kan het lonen om wat meer onderzoek te doen naar het probleem. Het kan zijn dat je bent gehackt als je hier last van hebt, maar dat is niet altijd het geval. Gebruik daarom je gezonde verstand en doe research om te kijken of je daadwerkelijk bent gehackt. Weet je het niet zeker? Schakel dan hulp in van de site waarop je je account hebt, of raadpleeg een expert of zoekmachine.

Overigens kun je ook altijd checken of je e-mailadres is gelekt bij een gemeld datalek. Dit doe je gemakkelijk op de site ‘Have I Been Pwned.


Wat te doen als je bent gehackt?

Wat er ook gebeurt, als je gehackt wordt is het belangrijk om kalm te blijven. Er zijn veel soorten manieren om gehackt te worden en elke manier behoeft een andere reactie. Rustig blijven en de juiste acties ondernemen is echter altijd belangrijk. We hebben een uitgebreid artikel vol tips over wat je kunt doen als je bent gehackt. Hieronder vind je de belangrijkste zaken om aan te denken:

6 tips voor als je gehackt bent

  • Scan op virussen met je virusscanner.
  • Verander je wachtwoorden. Zowel op de plek waar je bent gehackt, als op andere accounts. Begin bij je e-mail, omdat veel accounts daaraan gekoppeld zijn.
  • Update je device en software.
  • Neem contact op met de site waarop je bent gehackt.
  • Blokkeer eventueel je creditcard of bankpas indien je financiële gegevens zijn gelekt.
  • Neem contact op met vrienden en familie. Zo zijn ze op de hoogte indien ze worden benaderd door de hacker en kunnen ze je helpen. Zo bescherm je jouw dierbaren en vrienden ook tegen bijvoorbeeld phishing.

Omdat er veel manieren zijn om gehackt te worden, kan de specifieke aanpak tussen de verschillende hacks erg verschillen. Raadpleeg bijvoorbeeld de site van de politie op politie.nl om meer informatie op te doen en gebruik een zoekmachine om onderzoek te doen naar de manier waarop je bent gehackt. In ernstige gevallen, zoals bij diefstal van geld of persoonsgegevens, kan het ook lonen om aangifte te doen bij de politie.

Wat is een hacker? - Veelgestelde vragen

Heb je een vraag over hackers of hacken? Hieronder lees je enkele van de meest voorkomende vragen. Klik op de vraag om het antwoord te zien.

Een hacker is iemand die, zonder toestemming, inbreekt in het systeem of account van iemand anders. Zelfs het raden (en gebruiken) van iemands wachtwoord wordt beschouwd als hacken.

Er bestaan ook zogenaamde ethische hackers. Hoe dit precies in elkaar steekt, lees je in het artikel over hackers en hacking.

Hacken is het inbreken in het systeem of account van iemand anders. Het kan ook worden gebruikt om de exploitatie van veiligheidslekken in software aan te duiden.

Hacken is illegaal wanneer het gedaan wordt zonder toestemming van de eigenaar van de data. Als de eigenaar van het systeem, de gegevens of het account jou toestemming geeft om deze te hacken, is het niet illegaal. Dit wordt dan beschouwd als ‘ethisch hacken’.

Over het algemeen wordt er over de volgende 7 soorten hackers gesproken:

  • Black hat hackers
  • White hat hackers
  • Grey hat hackers
  • Green hat hackers
  • Blue hat hackers
  • Red hat hackers
  • Script kiddies

De meest voorkomende soorten hackers zijn black hat, white hat, en grey hat hackers.

Enkele veelgebruikte methoden om jezelf tegen hackers te beschermen zijn:

  • Blijf op de hoogte van online gevaren en scams
  • Update uw apparaten en software regelmatig
  • Gebruik goede antivirussoftware
  • Gebruik sterke wachtwoorden
  • Schakel twee-factor-authenticatie in
  • Wees voorzichtig met het klikken op links in chatberichten of e-mails
  • Vermijd openbare wifi
  • Bezoek geen onveilige sites en download geen onveilige software
  • Gebruik een VPN
Cybersecurity analist
David is cybersecurity analist en een van de oprichters van VPNgids.nl. Sinds 2014 heeft hij internationale ervaring opgedaan in het werken met overheden, NGO's en de private sector als cybersecurity- en VPN-expert en adviseur. Meer over David.
2
Reacties
Plaats een reactie
  1. Ik zie hier niet waarom een VPN zou kunnen helpen tegen hackers.

    • Als je een VPN gebruikt, wordt je internetverbinding versleuteld en omgeleid. Al je gegevens worden dus beveiligd het internet opgestuurd, waardoor het veel lastiger is voor andere partijen, waaronder hackers, om je gegevens in te zien en je als het ware ‘af te luisteren’. Dit is hoe een VPN kan helpen tegen hackers. Het werkt als een extra beschermingslaag die het een stuk moeilijker voor hackers maakt om te zien wat jij online aan het doen bent. Hopelijk hebben we je vraag zo voldoende beantwoord! Voor meer informatie kun je ons artikel “Wat is een VPN” lezen.

Een reactie plaatsen