Er zijn verschillende soorten hackers. Je kunt ze ruwweg indelen in 3 categorieën:
- Black hat hackers breken zonder toestemming in systemen in om schade aan te richten.
- White hat hackers of ethische hackers zijn computerbeveiligingsspecialisten.
- Grey hat hackers breken zonder toestemming in systemen in, maar exploiteren dat niet.
Black hat hackers kunnen veel schade veroorzaken. Gelukkig zijn er manieren waarop je jezelf kunt beschermen tegen hackers:
- Ga bewust om met het internet en klik niet zomaar op links.
- Update je software.
- Installeer een virusscanner.
- Gebruik sterke wachtwoorden en tweestapsverificatie.
- Pas op met openbare wifi-hotspots.
- Pas op met het delen van je gegevens.
- Gebruik een betrouwbare VPN, zoals NordVPN.
Wil je meer informatie over de verschillende soorten hackers? Of heb je meer hulp nodig om jezelf te beschermen? Lees dan snel verder! We vertellen je ook wat je kunt doen als blijkt dat je toch gehackt bent.
Je komt het woord ‘hacker’ vaak tegen in het nieuws. In veel gevallen worden hackers gelijkgesteld aan cybercriminelen. In sommige kringen wordt iemand die (vermeend) valsspeelt in een game al een hacker genoemd. Zijn hackers echter altijd criminelen, dieven of valsspelers?
In dit artikel gaan we dieper in op de vragen wat een hacker nu precies is en of er verschillende soorten hackers zijn. En zo ja, wat zijn de verschillen? Ook vertellen we je wat je kunt doen als een hacker het op jou heeft gemunt.
Wat is een hacker?
Volgens de Van Dale is een hacker “iemand die inbreekt op computers“. Een hacker is volgens deze definitie iemand die zich zonder toestemming toegang verschaft tot het systeem van een ander met het doel om schade aan te richten.
Toch bestaat er zoiets als ethisch of legaal hacken. Hoewel dit volgens de definitie eigenlijk niet kan, zijn er mensen die met toestemming computersoftware op zwakke plekken controleren. Dit noemen we ook wel white hat hackers.
Wat is hacken?
Als een hacker iemand is die inbreekt op een computer, dan is ‘hacken’ de handeling van het inbreken op de computer. Hacken hoeft niet altijd technisch complex te zijn. Zelfs het raden van iemands wachtwoord kun je al onder hacken scharen. Je krijgt zo tenslotte toegang tot iemands computer, bestanden of account.
Toch hebben de meeste mensen bij hacken vaak het beeld dat criminelen geavanceerde software gebruiken om bijvoorbeeld je online bankaccount te kraken. Dit valt zeker onder hacken, maar is dus niet de enige vorm.
Daarbij duiden de media cybercrimes, zoals het verspreiden van malware, tegenwoordig ook vaak aan als hacken. Dit is omdat deze acties meestal als doel hebben om toegang te krijgen tot data van anderen.
Is hacken illegaal?
Over het algemeen is hacken illegaal. Inbreken en data stelen van iemand zonder toestemming van de eigenaar is niet toegestaan en zelfs strafbaar.
Het komt voor dat de eigenaar van gegevens wel toestemming geeft om zijn programma te proberen te hacken. We noemen dit ook wel ‘ethisch hacken‘. Het doel van ethisch hacken is om zwakke plekken in een systeem te ontdekken en te repareren. Dit is uiteraard niet strafbaar.
Wat voor soorten hackers zijn er?
Zoals je ziet kan er een verschil worden gemaakt tussen ethische hackers en niet-ethische hackers. Respectievelijk worden deze white hat hackers en black hat hackers genoemd. Daarnaast bestaan er de volgende soorten hackers:
- Grey hat hackers: deze hackers hacken uit interesse of nieuwsgierigheid.
- Green hat hackers: deze hackers zijn nieuw op het gebied van hacken en hebben geen nadrukkelijk slechte motieven.
- Blue hat hackers: deze hackers hacken als wapen om anderen terug te pakken, ook wel bekend als revenge hacking.
- Red hat hackers: dit type hacker heeft net als white hat hackers de intentie om black hat hackers te stoppen, maar dan door achter black hat hackers aan te gaan.
- Script kiddies: dit zijn vaak jonge amateurhackers die scripts gebruiken van andere hackers om aandacht te krijgen.
Op de white hat, black hat en grey hat hackers gaan we hieronder verder in.
Wat zijn black hat hackers?
Black hat hackers zijn de hackers die zonder toestemming inbreken in de systemen van een ander. Dit zijn dus de stereotype hackers waar mensen bij het woord hacken aan denken. Deze hackers kraken de beveiliging van computers, servers en netwerken voor persoonlijk (meestal financieel) gewin.
Als een black hat hacker eenmaal een zwakke plek heeft gevonden, kan deze hier op diverse manieren aan verdienen:
| Manier | Uitleg | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Chantage | De hacker kan de gegevens gebruiken om het slachtoffer af te persen. | Sextortion |
| Informatie over kwetsbaarheden verkopen aan andere hackers | Black hats kunnen opgedane kennis over zwakke plekken verkopen aan andere hackers, zodat die deze informatie kunnen misbruiken. | Ransomware-as-a-Service (RaaS) |
| Gegevens verkopen | De hacker kan buitgemaakte gegevens doorverkopen aan anderen. Vaak doen zij dit via het dark web. | Doorverkopen van creditcardgegevens |
Black hats worden door ethische hackers ook vaak aangeduid als ‘crackers‘. Dit woord verwijst naar het ‘kraken’ van systemen. Het duidt dan ook specifiek op ervaren hackers die hun kennis gebruiken om systemen van anderen te kraken.
Malware die black hat hackers inzetten
Er is tegenwoordig ook een hele hoop malware die hackers helpt met het virtueel overnemen van systemen van anderen. Sommige mensen zien het ongewild installeren van deze software zelfs al als hacken. Enkele veelvoorkomende soorten malware zijn:
- Spyware. Dit is spionagesoftware om inzicht te krijgen in bestanden (en wachtwoorden) van anderen.
- Ransomware. Dit heet ook wel gijzelsoftware, software waarmee een hacker systemen op slot kan zetten.
- Adware. Deze software zorgt ervoor dat de gedupeerde overspoeld wordt met advertenties en pop-ups.
- Bots. Een bot is malware waarmee iemand de computer van iemand anders kan overnemen.
Wat zijn white hat hackers?
Een white hat hacker, ook wel ethische hacker, is een computerbeveiligingsspecialist. White hat hackers gebruiken vaak dezelfde technieken om in te breken op computers en netwerken als black hat hackers. Ze doen dit echter alleen met expliciete toestemming.
Een white hat hacker hackt vanuit een ethisch perspectief. Hij of zij probeert beveiligingslekken op te sporen en te helpen met het zoeken naar oplossingen om het lek te dichten. White hats willen dus de zwakheden in ICT-infrastructuur opsporen voordat een kwaadwillende hacker deze kwetsbaarheden kan exploiteren.
Veel overheidssystemen of netwerken die moeten voldoen aan de hoogste veiligheidsstandaard worden onderworpen aan tests. Een ethische hacker voert deze tests, ook wel pentests of penetratietests genoemd, uit. Bij een pentest proberen hackers veiligheidssystemen letterlijk (virtueel) te penetreren.
Wat zijn grey hat hackers?
Er bestaan ook grey hat hackers. Vaak breken grey hat hackers in op systemen uit interesse of nieuwsgierigheid, maar ze exploiteren beveiligingslekken niet. Soms proberen grey hat hackers een kleine financiële vergoeding te krijgen voor het ontdekken van een beveiligingslek.
Tegenwoordig hebben sommige bedrijven een ‘bug bounty-programma‘. Dit is een programma waarbij gebruikers kwetsbaarheden of bugs in het systeem kunnen rapporteren bij het bedrijf tegen een kleine vergoeding. Het bedrijf huurt dus niet specifiek iemand in om het systeem te kraken, maar beloont hackers wel voor het vinden van een beveiligingslek.
Tips om je te beschermen tegen hackers
Omdat er veel manieren zijn om gehackt te worden, is het belangrijk om je accounts, systemen, verbinding en bestanden goed te beveiligen tegen hackers. Hier zijn enkele tips om de kans dat jij gehackt wordt zo klein mogelijk te maken. We gaan uiteraard dieper in op elke tip, maar hier zie je alvast een grafische weergave:
1. Ga bewust om met het internet en klik niet zomaar op links
De belangrijkste manier om veilig te blijven is tevens de meest voor de hand liggende. Je moet namelijk op de hoogte zijn van de gevaren en bewust omgaan met apparaten en software. Veel sites en tools zijn legitiem, maar er zit ook veel malware tussen. Zo zijn er nepsites die zich voordoen als webshops en zo geld stelen.
Daarnaast wordt veel malware verspreid door links in chatberichten of spam e-mails. Hackers sturen vaak berichten waarvan het lijkt alsof deze daadwerkelijk van een legitieme organisatie komen. Let dus goed op of je niet te maken hebt met een phishing-mail.
Het is daarnaast verstandig om nooit zomaar iets te downloaden. Ga altijd eerst op zoek op bijvoorbeeld Google of een site of app echt te vertrouwen is. Dit kan het verschil maken tussen gehackt worden of veilig blijven.
2. Update regelmatig
Verouderde systemen zijn gemakkelijker om op in te breken. Zorg er dus altijd voor dat je de meest up-to-date versie hebt van je besturingssysteem en software. Dat geldt ook voor de software voor randapparatuur, zoals camera’s of (draadloze) muizen. Ook draadloze apparaten zoals muizen kunnen door criminelen gehackt worden!
3. Installeer een virusscanner
Een virusscanner kan virussen en andere soorten malware herkennen. Zo voorkomt antivirussoftware dat je malware installeert. Als je al malware op je apparaat hebt staan, verwijdert de antivirus deze. Meer informatie over antivirusprogramma’s vind je in ons artikel over de beste virusscanner, zodat jij altijd de beste in gebruik kunt nemen.
4. Gebruik complexe wachtwoorden en twee-factor-authenticatie
Sterke wachtwoorden zijn lang en bestaan uit een willekeurige reeks cijfers, letters en tekens. Gebruik nooit een simpel te kraken wachtwoord als ‘1234’ en gebruik nooit hetzelfde wachtwoord voor meerdere accounts. Vind je het beheren en maken van complexe wachtwoorden lastig? Overweeg dan een goede wachtwoordmanager.
Nog meer bescherming krijg je door twee-factor-authenticatie in te stellen. Hierbij moet je, naast je wachtwoord, ook een eenmalige code gebruiken om in te loggen. Dit verkleint de kans dat je account zomaar wordt gehackt. Zelfs als hackers je wachtwoord weten, kunnen ze niet direct inloggen op je account.
5. Vermijd openbare wifi-hotspots
Bij openbare wifi-hotspots weet je nooit zeker wie het netwerk heeft opgezet en wie het beheert. Een kwaadwillende netwerkbeheerder kan de verbinding gebruiken om toegang te krijgen tot jouw bestanden of data. Ook is het voor hackers gemakkelijk om een man-in-the-middle-aanval uit te voeren op openbare wifi-netwerken.
Maak daarom nooit zomaar verbinding met een netwerk dat je niet kent. Mocht je toch verbinding willen maken met een openbaar wifi-netwerk, gebruik dan altijd een VPN. Deze versleutelt je gegevens, waardoor iedereen die eventueel mee probeert te kijken deze niet kan lezen.
6. Pas op met het delen van je gegevens
Pas op met welke gegevens je online deelt. Het delen van sommige gegevens lijkt onschuldig, maar hackers kunnen veel met relatief weinig (zoals je profielfoto gebruiken voor nepprofielen). Daarnaast is het natuurlijk altijd belangrijk dat je nooit je inloggegevens deelt met anderen.
7. Gebruik een Virtual Private Network (VPN)
Een VPN is een tool waarmee je je internetverbinding beveiligt en versleutelt. Hierdoor kun je bijvoorbeeld ook op openbare wifi veiliger internetten. Bovendien leidt een VPN je internetverkeer om, waardoor je anoniemer blijft online.
Als je graag een VPN wilt gebruiken, moet je uiteraard wel zorgen dat je een betrouwbare VPN-provider gebruikt. Als de provider niet te vertrouwen is, dan kunnen je gegevens alsnog op straat komen te liggen.
Een VPN-aanbieder die sowieso uitstekende beveiliging biedt is NordVPN. NordVPN biedt namelijk ijzersterke encryptie en maakt gebruik van veilige protocollen. Ook biedt NordVPN met Threat Protection bescherming tegen ads, trackers en malware.
Wil je meer weten over de VPN-provider? Lees dan onze NordVPN-review.
Hoe weet je of je gehackt bent?
Het kan lastig zijn om erachter te komen of je gehackt bent. Bij sommige hacks zijn de signalen duidelijker dan bij andere. Dit zijn enkele zaken waaraan je kunt zien dat je mogelijk gehackt bent:
- Je kunt niet meer inloggen op bijv. je Facebook-account, terwijl je met zekerheid het juiste wachtwoord hebt ingevoerd.
- Je krijgt een e-mailmelding dat iemand vanaf een specifieke locatie heeft proberen in te loggen op je account.
- Je vrienden of familie krijgen e-mails of app-berichten vanaf jouw account die je niet zelf hebt gestuurd.
- Je pc of mobiel is ineens erg traag. Dat kan betekenen dat er malware op je apparaat staat of dat je apparaat onderdeel is van een botnet.
- De batterij van je smartphone loopt snel leeg. Check eerst of je geen nieuwe app hebt gedownload die op de achtergrond veel batterij verbruikt.
- Opeens verschijnen er veel pop-ups op je scherm. Dit komt wellicht door adware.
- Je pc of bestanden erop zijn ineens versleuteld en niet meer toegankelijk. Dit kan ransomware zijn.
Let op:
bij VPN-gebruik vanuit Nederland voor bijv. toegang tot de Amerikaanse Netflix-bibliotheek, meldt Netflix je wellicht dat een verdacht persoon probeert in te loggen. Controleer dan of het niet je eigen inlogpoging via een Amerikaanse VPN-server betreft.
Wat te doen als je bent gehackt?
Wat er ook gebeurt, als je gehackt wordt is het belangrijk om kalm te blijven. We hebben een artikel genaamd ‘Ik ben gehackt: wat nu?’, die vol tips staat over wat je kunt doen als je bent gehackt. Hieronder vind je de belangrijkste zaken om aan te denken:
- Scan op virussen met je virusscanner.
- Verander je wachtwoorden. Zowel op de plek waar je bent gehackt, als op andere accounts. Begin bij je e-mail, omdat veel accounts daaraan gekoppeld zijn.
- Update je device en software.
- Neem contact op met de site waarop je bent gehackt.
- Blokkeer eventueel je creditcard of bankpas indien je financiële gegevens zijn gelekt.
- Neem contact op met vrienden en familie. Zo zijn ze op de hoogte indien ze worden benaderd door de hacker en kunnen ze voorkomen dat ze zelf slachtoffer worden van social engineering.
Omdat er veel manieren zijn om gehackt te worden, kan de specifieke aanpak tussen de verschillende hacks erg verschillen. Raadpleeg bijv. de politie op politie.nl om meer info te vinden. In ernstige gevallen, zoals diefstal van geld of persoonsgegevens, kan het ook lonen om aangifte te doen.
Tot slot
Een hacker is iemand die inbreekt in computers of computersystemen. Toch zijn niet alle hackers cybercriminelen. Naast black hat hackers, die zonder toestemming inbreken in systemen om schade aan te richten, zijn er ook white hat hackers en grey hat hackers die bedrijven juist kunnen helpen met het oplossen van beveiligingsproblemen.
Een VPN biedt bescherming tegen black hat hackers. Door altijd gebruik te maken van een VPN-verbinding wordt jouw internetverkeer namelijk versleuteld. Dat voorkomt dat hackers mee kunnen kijken. Toch biedt ook een VPN geen 100% bescherming. Wees daarom altijd voorzichtig met de gegevens die je zelf online deelt.
Heb je een vraag over hackers of hacken? Hieronder lees je enkele van de meest voorkomende vragen. Klik op de vraag om het antwoord te zien.
Een hacker is iemand die, zonder toestemming, inbreekt in het systeem of account van iemand anders. Zelfs het raden (en gebruiken) van iemands wachtwoord wordt beschouwd als hacken. Er bestaan echter ook zogenaamde ethische hackers.
Hacken is het inbreken in het systeem of account van iemand anders. Het kan ook worden gebruikt om de exploitatie van veiligheidslekken in software aan te duiden.
Hacken is illegaal wanneer het gedaan wordt zonder toestemming van de eigenaar van de data. Als de eigenaar van het systeem, de gegevens of het account jou toestemming geeft om deze te hacken, is het niet illegaal. Dit wordt dan beschouwd als ‘ethisch hacken’.
Er zijn enkele zaken waaraan je kunt zien dat je mogelijk bent gehackt, zoals:
- Je kunt niet meer inloggen bij een of meerdere van je accounts.
- Familie en vrienden krijgen berichten vanaf jouw account die jij niet hebt verstuurd.
- Je apparaat is erg traag of je batterij loopt snel leeg.
- Je krijgt veel pop-ups. Mogelijk heb je dan te maken met adware.
- Je bestanden zijn opeens versleuteld. Je bent dan het slachtoffer van ransomware.
Als je bent gehackt, kun je een aantal stappen ondernemen:
- Doe een virusscan.
- Verander je wachtwoorden.
- Neem contact op met de site waarop je bent gehackt.
- Blokkeer je bankpas of creditcard als je financiële gegevens zijn gehackt.
- Stel familie en vrienden op de hoogte in verband met phishing.
- Doe in ernstige gevallen aangifte bij de politie.
Ik zie hier niet waarom een VPN zou kunnen helpen tegen hackers.
Als je een VPN gebruikt, wordt je internetverbinding versleuteld en omgeleid. Al je gegevens worden dus beveiligd het internet opgestuurd, waardoor het veel lastiger is voor andere partijen, waaronder hackers, om je gegevens in te zien en je als het ware 'af te luisteren'. Dit is hoe een VPN kan helpen tegen hackers. Het werkt als een extra beschermingslaag die het een stuk moeilijker voor hackers maakt om te zien wat jij online aan het doen bent. Hopelijk hebben we je vraag zo voldoende beantwoord! Voor meer informatie kun je ons artikel "Wat is een VPN" lezen.