Internetgedrag Browsergeschiedenis Vergrootglas Computer

Wie kan zien welke sites ik bezoek?

Laatst bijgewerkt: 25 maart 2019
Leestijd: 12 minuten, 1 seconde

Ons online leven wordt steeds uitgebreider. We gebruiken het internet om onze bankzaken te regelen, onze gezondheid te peilen, en in contact te blijven met vrienden, familie en collega’s. Onbewust geven we daardoor veel informatie over onszelf bloot.

Sinds er meer bekend is geworden over officiële kanalen en hun afluisterpraktijken (mede dankzij projecten zoals Wikileaks en klokkenluiders als Edward Snowden) maken veel mensen zich extra zorgen over hun privacy. Wie kan er meeluisteren? Welke informatie wordt er mogelijk met anderen gedeeld? Welke instanties kunnen je online volgen, en wat zien ze dan precies? Dat zijn vragen die we hier voor je beantwoorden.


Wie ziet wat ik online doe?

Er zijn verschillende partijen die ons eventueel online kunnen volgen. We sommen er een aantal op waar jij wellicht rekening mee wilt houden. Onder de volgende tabel kun je verdere uitleg over elke partij vinden. Daarna vertellen we je wat je kunt doen om pottenkijkers tegen te houden.

Wie ziet je? Wat doen ze?
Internetproviders
  • Zien websites die je bezoekt, social media, wie je e-mailt
  • Zien mogelijk gezondheidsgegevens en financiën
  • Bewaren data voor minimaal 6 maanden
  • Mogelijkheid tot opvragen datarapport
Beheerders van je (wifi-)netwerk
  • Zien websites die je bezoekt, social media, video’s die je kijkt
  • Zien niet wat je doet op HTTPS-sites
  • Vaak valt je baas/werkgever in deze categorie
Besturingssystemen
  • Zien websites die je bezoekt, social media, video’s die je kijkt
  • Zien je locatie als je die hebt geactiveerd
  • Mogelijkheid tot opvragen datarapport
Websites
  • Zien internetgedrag op bepaalde websites
  • Werken voornamelijk met cookies
  • Kunnen advertenties op jouw gebruik aanpassen
Zoekmachines
  • Zien je zoekgeschiedenis
  • Zien je zoekresultaten
  • Google: ziet informatie van alle platformen waarop je je Google-account gebruikt
Apps
  • Zien je locatie, accountinformatie, e-mailadres
  • Afhankelijk van de app zelf
  • Let op hun privacyverklaring
Overheden
  • Kunnen data van internetproviders opvragen
  • Bestrijden (cyber)crime
  • Belemmeren online vrijheid en privacy
Stichting Brein
  • Kunnen data van internetproviders opvragen
  • Komen op voor auteursrechten
  • Hebben software om IP-adressen te achterhalen
Hackers
  • Zien mogelijk je browsergeschiedenis, inloggegevens, financiële gegevens, etc.
  • Afhankelijk van het soort aanval

Wat ziet mijn internetprovider?

Incognito Modus Private BrowsingJe internetprovider, of ISP, is jouw poort tot het internet. Alles wat jij online doet, gaat via je provider. Dit betekent dat zij automatisch een hoop informatie over jou krijgen. Zolang jouw internetverkeer niet voldoende versleuteld is, kan jouw internetprovider het zien. Zelfs met de incognitomodus ben je niet veilig. Je provider weet welke websites je bezoekt, wat je op social media doet en wie je e-mailt. Soms weten ze zelfs meer dan je zou willen over privézaken zoals je gezondheid en je financiën. Met al deze informatie kan je provider een profiel van je maken en dat koppelen aan jouw IP-adres (zie ook het artikel Wat is mijn IP-adres?).

In Nederland zijn er een aantal regels over wat providers met jouw informatie mogen doen. Zo zijn ze verplicht om alle data die ze van hun gebruikers hebben minimaal 6 maanden te bewaren. De politie kan namelijk een beroep op deze gegevens doen. Wat er na dit half jaar gebeurt met je data, is niet helemaal duidelijk. Waarschijnlijk verschilt dit per provider. Wél is het voor providers verboden om je gegevens aan derden door te verkopen.

Handig om te weten is dat versleutelde gegevens, zoals WhatsApp-berichten beveiligd door end-to-end-encryptie, niet zichtbaar zijn voor je internetprovider. Deze gegevens kunnen ze niet lezen. Als je wilt weten welke data je provider allemaal over je heeft verzameld, heb je het recht deze informatie bij hen op te vragen.


Wat ziet de beheerder van mijn (wifi-)netwerk?

Voor veel mensen zal al bekend zijn dat de gegevens die je via een openbare wifi-hotspot verstuurd niet goed beveiligd zijn. Dit is ook de reden dat het geen slim idee is je bankzaken te regelen terwijl je op de gratis wifi van de Burger King zit. Naast openbare wifi-netwerken lijken alle andere internetverbindingen misschien een stuk beter beveiligd. Dit is deels ook zo; niet iedereen kan zomaar zien wat jij uitspookt als je via de kabel het internet op gaat.

Wél kan de beheerder van het netwerk je browsergeschiedenis inzien. Dit betekent dat zij elke pagina die jij hebt bezocht terug kunnen halen. Een kleine extra beveiliging hiervoor is HTTPS. Als je websites heb bezocht die dit gebruiken, kan de beheerder van het netwerk niet zien wat je precies op die site hebt gedaan. Als je e-mails hebt verstuurd of foto’s hebt ingezien, is dit met HTTPS niet te achterhalen voor de beheerder.

Wat ziet mijn baas?

Een veelgestelde vraag is: kan mijn werkgever zien wat ik online doe? Het antwoord is ja. Zolang jij verbonden bent met een netwerk dat onder het beheer van je werkgever staat, kan hij of zij (vrijwel) alles zien wat jij online uitvoert. Bedenk bovendien dat je werkgever – of ieder ander persoon dat toegang heeft tot jouw (werk)computer en account – je browsergeschiedenis gemakkelijk kan bekijken. Geen Facebook-spelletjes spelen tijdens werkuren, dus.


Wat ziet je besturingssysteem?

Het besturingssysteem van je apparaat, bijvoorbeeld Windows of iOS, ontvangt ook informatie over jou. Er zijn verschillende manieren om de privacyinstellingen van Windows 10 en iOS in te stellen zodat je binnen hun systemen zo veilig mogelijk bent. Alsnog hebben zij toegang tot veel van jouw gegevens.

Om enigszins een idee te krijgen van de data die je besturingssysteem opslaat, kun je kijken naar het ouderlijk toezicht dat in het systeem zit ingebouwd. Met ouderlijk toezicht kun je in de gaten houden wat je kinderen online doen. Je ziet welke websites ze bezoeken, welke video’s ze op YouTube aanklikken, en welke social media ze gebruiken. Deze informatie krijg je allemaal via je besturingssysteem, wat betekent dat het systeem ook toegang heeft tot al deze data.

Net als bij internetproviders, kun je bij je besturingssysteem een rapport van de verzamelde informatie opvragen. Een voorbeeld van een systeem dat je deze mogelijkheid geeft is Windows. Zodra je dit opvraagt, zie je dat Microsoft weet welke apps je hebt geopend, welke zoektermen je hebt gebruikt, welke films je hebt gekeken, en in sommige gevallen zelfs waar je bent. Als je gebruikmaakt van programma’s en apps van Windows, zoals de Edge browser en Windows movie player, weten zij precies wat je doet.


Wat zien websites?

Cookies op beeldscherm

De websites die je bezoekt verzamelen vaak informatie over je. Ze gebruiken de data om beter te functioneren of bepaalde functies beschikbaar te stellen. Zo moet je op verschillende sociale netwerksites een inlognaam en wachtwoord hebben, dat dan weer gekoppeld is aan je e-mailadres. Door middel van dataverzameling en cookies kunnen websites jouw online gedrag gemakkelijk volgen.

Je hebt vast al eens gehoord van cookies. Daar gaan al die pop-ups over die je tegenwoordig op elke website tegenkomt. Eigenlijk zijn cookies vooral handig: ze zorgen dat jouw internetervaring sneller en gemakkelijker wordt. Cookies slaan informatie op over de websites waar je bent geweest zodat je daar de volgende keer sneller naartoe kan navigeren. Ze onthouden je inloggegevens en geven websites de mogelijkheid hun advertenties op jouw gebruik aan te passen.

De informatie die de cookies verzamelen, wordt ook naar de websites gestuurd. Door de cookiewet zijn websites nu verplicht om aan te geven dat ze cookies verzamelen en moeten ze hier expliciet toestemming aan bezoekers voor vragen. Het probleem is alleen dat veel sites een stuk minder goed werken als je géén toestemming geeft.

Met cookies verzamelen websites informatie over jou. Een cookie kan bijvoorbeeld onthouden op welke pagina’s van een online winkel je bent geweest. De website weet dan welke artikelen en producten jij hebt bekeken, en kan jouw advertenties daar vervolgens op aanpassen. De kans is dan groter dat jij een advertentie tegenkomt voor iets dat je graag zou kopen.


Wat zien zoekmachines?

Net als websites, verzamelen ook zoekmachines veel informatie over hun gebruikers. Elke zoekopdracht die je doet, elke link die je aanklikt, zegt iets over wie je bent. Deze data kan worden opgeslagen. De meest populaire zoekmachine ter wereld, Google, heeft hier een unieke positie in. Hoewel Google begon als zoekmachine, heeft het bedrijf nu veel verschillende services die allemaal betaald worden door advertenties. Veel van die advertenties passen zich aan jou aan door middel van de gegevens die Google over jou verzameld. Eigenlijk verdient Google z’n geld dus door jouw gebruikersgegevens te verkopen aan externe partijen.

Door de verschillende services die Google aanbiedt, krijgen ze boordevol informatie over hun gebruikers binnen. Google.com, Chrome, Gmail, Maps, Hangout en YouTube zijn allemaal verbonden met jouw Google-account. Zo kan Google een angstaanjagend accuraat plaatje maken van wie jij bent. Of het nu gaat om je toekomstplannen of hoe je eruit ziet, Google weet het.

Een zoekmachine die zich tegen deze trend van informatie-inzameling afzet is Duckduckgo. Anoniem zoeken staat hier centraal: je zoekopdrachten worden niet opgeslagen, en dus worden de resultaten ook niet aan jou aangepast. Duckduckgo maakt gebruik van het TOR-netwerk, waar we later nog even op terug zullen komen.


Wat zien apps?

Ook de apps op je computer, laptop, tablet of telefoon kunnen je internetverkeer (deels) inzien. Ze hebben toegang tot de informatie die jij binnen de app verstuurt en ontvangt. Welke informatie ze precies over je verzamelen, verschilt per app. Zo hebben GPS-apps en verschillende datingapps je locatie nodig terwijl andere apps je e-mailadres vragen om een account voor je aan te kunnen maken. Vaak hebben apps een aparte privacyverklaring waarin staat beschreven wat ze met jouw gegevens doen. Dit is sowieso het geval voor alle apps in de Apple Store, omdat Apple dit verplicht heeft gesteld. Het is de moeite deze verklaringen door te lezen, zodat je je meer bewust bent van de data die over je verzameld wordt.


Wat ziet de overheid?

Laptop met EyeZoals al eerder gezegd, zijn internetproviders verplicht je gegevens voor minimaal 6 maanden te bewaren. In die tijd kunnen ze door de Nederlandse politie worden opgevraagd voor onderzoek. Dit is één van de manieren waarop overheden toegang kunnen krijgen tot jouw online gegevens. In Nederland worden deze gegevens vaak gebruikt om misdaden en criminaliteit tegen te gaan. Illegale uploaders worden bijvoorbeeld op deze manier geïdentificeerd en opgepakt.

In principe heb je dus weinig te vrezen zolang je je aan de wet houdt – al is het zelfs dan geen prettig idee dat de overheid (en niet alleen die van je eigen land) met je mee zou kunnen kijken. Zeker met de sleepwet die nu van kracht is, voelen veel Nederlanders zich ongemakkelijk. Je gegevens kunnen tot drie jaar lang opgeslagen worden door geheime diensten zoals de AIVD. Dit gebeurt zelfs als je géén verdacht persoon bent. Zo wordt er, zelfs in Nederland, een flinke inbreuk gemaakt op je privacy.

In andere landen is de situatie nog heftiger. Sommige overheden gebruiken de online informatie van hun inwoners om hun vrijheid te onderdrukken. Zo zijn er in Egypte in het verleden verschillende bloggers opgepakt omdat ze zich kritisch uitten tegenover het bestuur van het land.


Wat ziet Stichting Brein?

Auteursrechtenorganisaties zoals Stichting Brein zijn constant bezig om de auteursrechten van o.a. filmdistributeurs te beschermen. Illegaal uploaden en downloaden is strafbaar, en Stichting Brein verzamelt informatie over illegale Nederlandse up- en downloaders om ze eventueel aansprakelijk te stellen. Deze informatie vragen ze op bij internetproviders en betaaldiensten. In sommige gevallen zijn internetproviders wettelijk verplicht data af te staan, maar vaak moeten zij zelf beslissen of ze dit willen doen. Ze kunnen dan persoonsgegevens opzoeken die bij een specifiek IP-adres horen en deze afstaan aan Brein. Het IP-adres van overtreders kan Brein achterhalen met hun eigen sofware.


Wat zien hackers?

Er zijn ook illegale manieren waarop mensen kunnen zien wat jij online doet. Hackers en cybercriminelen kunnen je data achterhalen door op je computer of netwerk in te breken. Er zijn ontzettend veel trucjes waardoor jouw gegevens kwetsbaar kunnen worden. In het geval van black hat hackers en cybercrimimelen kan deze data vervolgens tegen je worden gebruikt. Denk hierbij bijvoorbeeld aan identiteitsfraude. Het is vanzelfsprekend dat we dit zoveel mogelijk willen voorkomen. Daarom zijn hier een aantal manieren om je online te beschermen en je je privacy terug te geven.


Hoe kan ik voorkomen dat anderen zien wat ik online doe?

Het is geen prettig idee dat zoveel verschillende partijen mogelijk meekijken met alles wat jij online doet. Gelukkig zijn er verschillende mogelijkheden om online anoniem te blijven. Al deze manieren zijn gebaseerd op het verbergen van je IP-adres. Als je IP-adres verborgen is, kan niemand zien wat je doet en welke webpagina’s je bezoekt. Je kunt je IP-adres verbergen met een proxyserver, de TOR-browser of een VPN. We lichten alle drie deze opties kort voor je toe.


Proxyserver

Een proxyserver zorgt dat je IP-adres niet bekend wordt bij de websites die je bezoekt. Een nadeel van een proxy is dat je informatie niet wordt versleuteld en dus nog steeds kan worden afgelezen door externe partijen. Een proxyserver is daarom wél geschikt om geografische blokkades te omzeilen, maar niet om gevoelige bestanden mee uit te wisselen. Over het algemeen is de anonimiteit en bescherming die een proxyserver biedt minimaal.


TOR-browser

TOR voor anoniem internettenDe TOR-browser stelt je in staat om je dataverkeer via een wereldwijd netwerk van servers te laten lopen. Bij dit TOR-netwerk worden steeds lagen encryptie aan je verkeer toegevoegd. De TOR-browser geeft je ook toegang tot het Dark Web. TOR is bedoeld om gebruikers een veilige en anonieme internetervaring te garanderen, maar er is meermaals gebleken dat de beveiliging van TOR niet waterdicht is.


VPN-verbinding

VPN voor anoniem internetEen VPN-verbinding is de meest geavanceerde optie op het gebied van privacy en veiligheid. Een VPN geeft je een nieuw IP-adres dat niet herleid kan worden tot jou als gebruiker. Daarnaast wordt je data versleuteld, zodat anderen deze niet langer kunnen onderscheppen of aflezen. Een VPN-verbinding is in feite een proxy-verbinding met de toevoeging van sterke encryptie. Een veiliger en anoniemer initiatief dus. Bovendien zijn er veel verschillende aanbieders, zodat er altijd wel eentje is die precies biedt wat jij nodig hebt.


Conclusie

Er zijn maar genoeg partijen die geïnteresseerd zijn in jouw gegevens. Je data kan worden gebruikt voor het toespitsen van reclames of het verbeteren van diensten, maar ook om je goed in de gaten te houden of te bestelen. Het is dus belangrijk om je privacy (en daarmee je veiligheid) goed te beschermen. Dit kun je doen door gebruik te maken van een proxyserver, de TOR-browser, of een VPN. Een dubbele bescherming is ook aan te raden; schaf bijvoorbeeld een VPN aan terwijl je ook standaard de TOR-browser gebruikt.

Duitse versie

Hoofdauteur:

Meer artikelen uit het ‘Anoniem Browsen’ dossier

Reacties
Plaats een reactie
Een reactie plaatsen

Op zoek naar een VPN?

Bekijk ons overzicht met de meest betrouwbare, snelle en veilige VPN-services.
Uitgebreid getest door experts.

Bekijk welke VPN het beste bij je past