Uit de kast: hoe zorg ik dat mijn LHBTI+-kind online veilig is?

Meisje achter laptop met ouders
Klik hier voor een korte samenvatting
In het kort: hoe zorg ik dat mijn LHBTI+-kind online veilig is?

Je kind komt uit de kast, maar zoekt zijn informatie online in plaats van met jou te praten. Dit is niet per se slecht, maar het is wel belangrijk dat hij of zij veilig blijft. Jij en je kind kunnen een aantal dingen doen:

  • Antivirussoftware installeren.
  • Persoonlijke gegevens privé houden.
  • Social media accounts niet koppelen.
  • Sterke wachtwoorden instellen met twee-factorverificatie.
  • Apps van vertrouwde bedrijven downloaden en deze bijwerken.
  • Veilig omgaan met foto’s.
  • Een VPN downloaden.

Wil je meer weten over hoe je jouw kind kunt beschermen? Of wil je weten waarom het überhaupt op internet zoekt? Lees dan het hele artikel hieronder.

Aan je ouders vertellen dat je een andere seksuele geaardheid of genderidentiteit hebt dan de meeste mensen, is voor de meeste jongeren lastig. Als ouder moet je misschien wennen aan het idee, maar wil je ook de steun bieden waar je kind behoefte aan heeft. De jongere blijkt echter zijn of haar gevoelens voornamelijk online te delen. Hoe moet je hier als ouders mee omgaan? Kan jij de begeleiding bieden die je kind nodig heeft nadat deze uit de kast komt? Hoe blijven je kinderen veilig online? En waarom gaan ze überhaupt het internet op in plaats van te praten met jou?

In dit artikel bieden we antwoorden op je vragen. Bovendien geven we je tips over een aantal stappen die jij kunt ondernemen om de online ervaringen van je kind zo fijn en veilig mogelijk te maken.

Een belangrijk feit om in gedachten te houden is dat het niet per definitie slecht is voor jongeren om online te zijn. Je zult je kind dus niet hoeven beschermen tegen het internet in het algemeen. Onderzoek heeft zelfs aangetoond dat (online) media een positieve invloed kan hebben op de weerbaarheid van homo-jongeren. Daarover vertellen we je later in het artikel meer.

Waar moeten mijn kind en ik op letten?

Het internet biedt veel voordelen. Zo kun je er een hoop informatie vinden, maar ook anderen die met dezelfde soort gevoelens zitten als jij. Het internet brengt echter ook risico’s met zich mee. Zo loopt je kind verschillende risico’s die hun privacy in gevaar kunnen brengen. Het is dan ook belangrijk om je bewust te zijn van alle stappen die je kunt zetten om jullie online surfgedrag te beveiligen.

Uit de kast komen als iemand met een andere seksuele geaardheid of genderidentiteit brengt helaas risico’s met zich mee. Sommige risico’s loopt je kind op fysieke plekken, zoals op school. Andere risico’s spelen specifiek online een rol.

Laptop met huilend gezichtje

Zo kun je ook tegen online discriminatie aanlopen; dit is niet iets dat alleen op straat voorkomt. Kinderen van school kunnen jouw kind pesten om hun seksuele geaardheid en dit pestgedrag meenemen naar het internet. Dit heet cyberpesten. Bovendien kunnen ook andere jongeren en volwassenen online homofobe of transfobe uitingen doen. Deze mensen hoeven jouw kind niet eens te kennen om toch hatelijk gedrag te tonen.

Het kan zijn dat je kind nog in de kast zit, dus nog niet tegen vrienden of familie heeft verteld dat het niet hetero en/of cisgender is. Tegelijkertijd kan de jongere online wel zichzelf zijn. In zo’n geval bestaat er een kans dat mensen met slechte intenties je kind proberen te chanteren. Dit kunnen weer andere kinderen van school zijn die je kinderen proberen te pesten, maar ook anderen die misschien geld of seksueel getinte beelden van je kind willen hebben. Een kind kan hier op ingaan, omdat het misschien niet uit de kast durft te komen.

Wat kunnen kinderen zelf doen om online veilig te blijven?

Wanneer je kind te maken krijgt met cyberpesten of online discriminatie, kan het een aantal dingen doen. Zo blijkt uit onderzoek dat LHBTI+-jongeren het empowerend kunnen vinden om online tegen sommige vooroordelen in te gaan. Deze kinderen voelen zich anoniemer op het internet en voelen zich dus veilig genoeg om te reageren.

Niet ieder kind wil echter zichzelf altijd verdedigen in gesprekken die het online voert. Je kunt je zoon of dochter dan ook uitleggen dat het altijd mogelijk is om de pesters weg te klikken en te blokkeren. Bovendien kunnen ze de mensen die hen lastigvallen rapporteren op de social media site waar ze contact hebben.

Je wilt natuurlijk niet dat cyberpesters je kind ook thuis of op school kunnen vinden. Het is dan ook belangrijk dat hij of zij geen details van zijn of haar identiteit zomaar online deelt. Tips die je met jouw kind kan delen zijn de volgende:

  • Laat je adres- en contactgegevens privé. Zelfs algemene informatie, zoals je woonplaats, kan gebruikt worden om je te volgen.
  • Gebruik niet je echte naam. Anderen kunnen er online vaak al snel achter komen wie je bent. Het is daarom belangrijk dat je kind een pseudoniem gebruikt op social media. Zo kan hij of zij wel ervaringen en gevoelens delen, maar toch anoniem blijven.
  • Koppel niet al je accounts van verschillende social media aan elkaar. Laat je kind er goed over nadenken of het wil dat cyberpesters van het ene account naar het andere kunnen overspringen. Misschien gebruikt je kind TikTok om terug te vechten tegen homofobie, maar wil het Instagram alleen met vrienden blijven gebruiken.

Software om de veiligheid van je kind te ondersteunen

Natuurlijk is het belangrijk wat je kind doet op het internet en social media als het gaat om online veiligheid. Via welke kanalen je kind het internet gebruikt, is echter net zo belangrijk. Het downloaden en beveiligen van apps is dan ook een belangrijk onderwerp om met je kind over te praten.

Tips die wij ouders en hun kinderen kunnen geven over de basis van veilig internetgebruik zijn de volgende:

  • Download alleen apps van vertrouwde gebruikers. Niet elke app is veilig. Als hij van een louche site vandaan komt, kan het namelijk een Trojaans paard voor malware zijn. Zo’n app kan dan makkelijk toegang krijgen tot de foto’s of berichten van je kind.
  • Het is belangrijk om zowel op de telefoon als de computer van je kind antivirussoftware te installeren. Als je kind toch per ongeluk ergens spyware heeft gedownload, dan komt er in ieder geval een waarschuwing van deze software.
  • Zorg ervoor dat alle programma’s bijgewerkt worden. App-updates zorgen er vaak voor dat eventuele beveiligingsfouten die er in zaten weer verwijderd worden.
  • Hoewel je kinderen waarschijnlijk wel weten dat het belangrijk is om een sterk wachtwoord te gebruiken, weten ze misschien niet dat ze hun account nog beter kunnen beveiligen door twee-factorauthentificatie te gebruiken. Twee-factorauthentificatie betekent dat je naast je gebruikersnaam en wachtwoord ook een extra code moet invoeren die je via een ander platform toegestuurd krijgt. Inloggen bij je DigiD is een goed voorbeeld hiervan.

Help, mijn LHBTI+-kind experimenteert online

Bijna alle jongeren doen aan seksueel experimenteren. Hier hoort ook het sturen van seksueel getinte foto’s, sexting, bij. Ouders zijn vaak bang over de gevolgen en ook 90% van de jongeren gaat ervan uit dat foto’s die ze in vertrouwen verzenden, worden doorgestuurd. Toch blijkt sexting een belangrijke rol te spelen in het creëren van identiteit, romantische intimiteit en helpt het bij het leerproces rondom seksualiteit.

Sexting op zichzelf hoeft geen probleem te zijn. Toch is het goed om hier wat extra aandacht aan te besteden, aangezien het verschillende privacyrisico’s met zich meebrengt. Je kind kan deze risico’s beperken door specifieke apps te gebruiken en zijn of haar foto’s te beschermen. Het is dan ook een onderwerp waar je als ouder met je kind bij stil kunt staan.

Tips om de privacy van je kind te vergroten

In plaats van te proberen jongeren te weerhouden van sexting, is het dus belangrijk om het gesprek met ze aan te gaan. Deze twee tips kunnen je helpen je kinderen te leren hun foto’s te beschermen:

  1. Laat ze hun foto’s beveiligen. Of het nu om een seksueel getinte foto gaat of over een foto waardoor je kind ongewenst uit de kast komt als bijvoorbeeld homo, zorg ervoor dat de foto beveiligd opgeslagen wordt. Bepaalde apps, zoals KeepSafe en Vaulty, kunnen foto’s vergrendelen. Daarbij hebben sommige apps aanvullende functies. Hiermee zou je kind hele gesprekken of apps kunnen verbergen. Privacygevoelige informatie kun je met dit soort apps privé houden.
  2. Vertel ze dat er apps zijn die foto’s automatisch verwijderen. Voorbeelden van dit soort Snapchat Logoapps zijn BurnChat en Snapchat. Weet echter wel dat er manieren zijn waarop anderen foto’s toch kunnen bewaren. Iemand kan bijvoorbeeld een screenshot maken of op een andere manier berichten opslaan. Het is dus belangrijk dat je kind alleen sext met mensen die ze vertrouwen. Wees bovendien oplettend op welke apps je kind gebruikt. Sommige bedrijven kunnen namelijk persoonlijke gegevens opslaan. Lees daarom de algemene voorwaarden goed door.

Houd de identiteit van je kinderen anoniem met een VPN

Als ouder kun je jouw kind veel leren over het beveiligen van hun inloggegevens en over veilig internetgebruik. Kwaadwillige hackers kunnen je kinderen echter nog steeds lastigvallen. Zo kan iemand hun IP-adres herleiden naar hun persoon. Om je kind nog beter te beschermen en ervoor te zorgen dat zijn of haar identiteit geheel anoniem blijft op internet, kun je een VPN installeren. Een VPN versleutelt de data van online activiteiten en maskeert je IP-adres.

Zeker als je kinderen (nog) geen vloeiend Engels spreken, raden wij de VPN-provider Private Internet Access (PIA) aan. Deze provider is namelijk geheel in het Nederlands beschikbaar. Nog belangrijker, PIA heeft een strikt ‘no log’-beleid. Dit betekent dat de gegevens van wat je kind online doet nergens worden opgeslagen. Aangezien je alleen een e-mailadres en betaalgegevens hoeft door te geven, kun je ook bij de provider zelf anoniem blijven.

Wat kunnen wij als ouders toevoegen?

Wat kan je als ouder doen wanneer een van je kinderen vertelt homo te zijn of wanneer ze worstelen met hun genderidentiteit? Heel kort gezegd: er voor ze zijn en met ze praten. Natuurlijk zit er wel iets meer achter dan dat.

De eerste stap is begrijpen dat je kind zijn eigen persoon is met recht op privacy. Het is dan ook belangrijk dat je jouw kind vertrouwt, hoewel je natuurlijk wel het gesprek aan kunt gaan. Een goede tweede stap is om de basisveiligheid te waarborgen. Zorg er dus voor dat er antivirussoftware is geïnstalleerd op de apparaten die je kind gebruikt. Praat verder over de voordelen van het downloaden van apps van veilige websites en het bijwerken van deze apps. Voor de meeste veiligheid online kunnen ouders natuurlijk ook een VPN installeren.

De eerste stap die we besproken hield een mindset in. Hoe zet je dit om naar gedrag? Met je kinderen over online veiligheid en seksualiteit praten wordt al gauw als onwennig ervaren. Toch is het goed om in gesprek te gaan over deze onderwerpen. Leg je kinderen uit dat ze hun grenzen moeten kunnen aangeven en hoe ze dit kunnen doen. Dit geldt natuurlijk offline wanneer het aankomt op seks, maar evenzeer online. Niemand heeft recht op foto’s, filmpjes of zelfs maar aandacht van jouw kind. Weet overigens ook dat je als ouder niet kunt eisen dat je kind alles met je wil delen.

Het is belangrijk je kind te accepteren en hen te vertellen dat het voor jouw liefde niet uitmaakt of ze hetero of homo, cis of trans etc. zijn. Wees niet bang om als eerste het onderwerp bespreekbaar te maken. Voor je kind kan het een grote stap zijn om met zijn of haar ouders over gevoelens te praten in plaats van met vrienden. Wanneer kinderen merken dat hun ouders eigenlijk wel open zijn en ze hen proberen te begrijpen, komen ze uiteindelijk vanzelf naar je toe.

Wat zoekt mijn kind op het internet?

Veel jongeren brengen hun tijd op social media door. Zeker een jongere die zijn seksualiteit en genderidentiteit probeert te begrijpen gaat op het internet zoeken. Onderzoek heeft aangetoond dat ze online (social) media gebruiken om de volgende redenen:

  • Jongeren kunnen vluchten in deze media. Ze kunnen zo ontsnappen aan hun dagelijkse TV serie op beeldscherm Pluto TVstress. Een homoseksuele jongen kan bijvoorbeeld een serie kijken waar het karakter dezelfde seksualiteit positieve dingen ervaart.
  • LHBTI+-jongeren kunnen zich sterker voelen door de positieve verhalen van anderen, hetzij van bestaande mensen online, hetzij van karakters in een film. Hoewel ze in het dagelijks leven te maken krijgen met discriminatie, merken ze dan dat positieve ervaringen wel mogelijk zijn.
  • De jongere kan het internet ook gebruiken om terug te vechten tegen de haat. De jongeren kunnen terugvechten door te reageren op homofobe opmerkingen. Ze kunnen bijvoorbeeld ook een blog starten om te praten over bepaalde tegenslagen in het dagelijks leven die gerelateerd zijn aan hun seksualiteit of genderidentiteit.
  • Een vierde reden voor LHBTI+-jongeren om online te gaan is om een community te vinden. Online kan het makkelijker zijn om vrienden te maken en relaties op te bouwen met mensen die tegen dezelfde dingen aanlopen als zij. Zeker in bijvoorbeeld een klein dorp.

Hetzelfde onderzoek toonde bovendien aan dat het gebruiken van online media een positieve invloed heeft op de weerbaarheid van LHBTI+-jongeren. Met weerbaarheid bedoelen we dat de jongeren op een goede manier om kunnen gaan met tegenslagen en risico’s kunnen minimaliseren. Een weerbare jongere heeft bovendien de vaardigheden om te dealen met de gevolgen van zijn of haar genomen risico’s.

Conclusie

Jongeren gaan om diverse redenen het internet op. Hier hoeven ouders zich niet per definitie zorgen om te maken. Het is wel belangrijk om de juiste veiligheid en begeleiding aan je kind te bieden. Het beste kun je ervoor zorgen dat jullie werken met beveiligde software. Download bijvoorbeeld alleen apps van vertrouwde bedrijven en vertel je kind over het belang van sterke wachtwoorden. Als je het nou lastig vindt om het gesprek aan te gaan met je kind, hebben we een artikel over hoe je dit kan doen. Zit je kind op de middelbare school, dan hebben we specifieke tips voor praten met tieners of jongeren die slachtoffer zijn geworden van online seksueel misbruik. Feit blijft wel dat je tijdens het gesprek interesse moet tonen. Zo leer je meer over je kinderen én is de kans groter dat ze met problemen en vragen naar jou toe komen.

Online veiligheid voor mijn LHBTI+-kind: veelgestelde vragen

Heb jij na het lezen van dit artikel nog vragen? Hier beantwoorden we de meestgestelde vragen. Wil jij nog iets anders weten? Stel dan je vraag in de reacties.

Veel jongeren gebruiken social media en het internet in het algemeen. De groep LHBTI+’ers, die misschien minder aansluiting vindt bij hun directe omgeving, kan media bovendien om deze extra redenen gebruiken:

  • Ze willen ontsnappen aan de stress van het dagelijks leven.
  • De jongere wil zich sterker voelen door positieve verhalen van anderen te horen.
  • De jongere wil terugvechten tegen discriminatie.
  • Ze willen een community vinden en vriendschappen onderhouden.

Jongeren met een andere seksuele geaardheid of genderidentiteit dan de norm kunnen tegen diverse problemen aanlopen. Sommige van deze risico’s lopen ze ook in het dagelijks leven, zoals discriminatie. Andere risico’s zijn voornamelijk aan het internet verbonden, zoals sextortion.

De risico’s wil je natuurlijk verkleinen. Daarvoor hebben we enkele tips.

We snappen dat ouders hun kind willen beschermen. Je kunt hiervoor een aantal dingen ondernemen, maar het is belangrijk om te onthouden dat je kind een eigen persoon is. Ook je kinderen hebben recht op privacy. Natuurlijk kun je wel het gesprek met ze aan gaan. Start dit gesprek vooral en toon interesse. Als je niet veroordelend bent, komt je kind later vaak vanzelf naar je toe met vragen.

Andere stappen die je kunt zetten om je kind veilig op het internet te laten blijven zijn de volgende:

  • Zorg dat er antivirussoftware geïnstalleerd is op de apparaten die je kind gebruikt.
  • Installeer een VPN op deze apparaten voor de meeste veiligheid en anonimiteit.
  • Licht ze in over het belang van sterke wachtwoorden en tweestapsverificatie.
  • Zorg dat je kinderen alleen programma’s en apps downloaden van betrouwbare organisaties en dat ze deze programma’s ook updaten.
Tech redacteur
Tamara is al jaren bezig met taal en communicatie. De steeds vernieuwde kennis over tech en cybersecurity weet ze zo goed over te brengen op het grote publiek. Tamara is geïnteresseerd in kwesties rondom (overheids)censuur en de balans tussen privacy en vrijheid online.
Plaats een reactie
Een reactie plaatsen