Wat is Sextortion: alles wat je moet weten

Een sextortion slachtoffer wordt geconfronteerd met chantagemateriaal.
Klik hier voor een korte samenvatting van dit artikel
In het kort: wat is sextortion?

Sextortion is een kwaadaardige vorm van oplichting waarbij vooral wordt ingespeeld op het gevoel van schaamte en machteloosheid bij het slachtoffer. Doormiddel van catfishing of phishing wordt seksueel getint beeldmateriaal van het slachtoffer verzameld en gedreigd om dit openbaar te maken.

Sextortion is het beste te voorkomen door oplettendheid bij contact met vreemden. Klik bijvoorbeeld niet op verdachte links of bijlagen en deel geen seksueel getint materiaal met vreemden.

Ben je toch slachtoffer?

  • Bespreek het probleem met een vertrouwenspersoon
  • Ga nooit in op eisen van de afperser
  • Verzamel dan zoveel mogelijk bewijs
  • Verbreek het contact met de afperser
  • Doe aangifte bij de politie

Meer tips, voorbeelden en informatie over hoe je omgaat met sextortion? Lees dan het uitgebreide artikel.

Online dating via apps en websites als Tinder en Parship maakt het steeds makkelijker om vanuit je luie stoel te swipen naar je volgende scharrel of zelfs de liefde van je leven in je inbox te vinden. Met de laagdrempeligheid nemen helaas ook de risico’s toe. Naast relatief onschuldige praktijken als catfishing komt het namelijk ook steeds vaker voor dat online oplichters hun slag proberen te slaan via sextortion.

Sextortion is een vorm van afpersing via internet, waarbij een oplichter dreigt seksueel getint beeldmateriaal van het slachtoffer openbaar te maken. Het woord sextortion is dan ook een combinatie van het Engelse ‘sex‘ en ‘extortion‘ (afpersing). Maar hoe komen afpersers eigenlijk aan die beelden? Hoe voorkom je dat je erin trapt? We hebben dit fenomeen voor je onderzocht en helpen je sextortion-pogingen te herkennen en te voorkomen.

Wat is Sextortion?

Sextortion is een vorm van chantage waarbij een oplichter dreigt seksueel getinte beelden openbaar te maken. Werkt het slachtoffer niet mee? Dan worden bijvoorbeeld beelden, foto’s of gevoelige informatie over de seksuele geaardheid gedeeld met de vrienden, familie en collega’s van het slachtoffer. De dader eist vaak geld voor het achterhouden van de informatie of gebruikt deze als drukmiddel om het slachtoffer tot nog meer seksuele handelingen te dwingen.

Om de bedreiging kracht bij te zetten, wordt het slachtoffer vaak geconfronteerd met bewijs, zoals een deel van een chatlog of screenshots van een opgenomen video. De oplichter heeft daarnaast vaak zijn huiswerk al gedaan en confronteert het slachtoffer ook met sociale media profielen van vrienden, familie en werkgever die de beelden toegestuurd krijgen als het slachtoffer niet meewerkt.

Afpersing met naaktbeelden is een groeiend probleem waar vooral jongeren tot 26 jaar het slachtoffer van worden. Het exacte aantal slachtoffers is lastig te achterhalen, want veel slachtoffers schamen zich en zijn te bang om aangifte te doen. Echter, serieuze criminele daders kunnen al gauw tientallen of zelfs honderden slachtoffers maken. Volgens het Expertisecentrum Online Kindermisbruik is het aantal sextortion-meldingen van jongeren tijdens de eerste lockdown in ieder geval al verdubbeld.

Hoe werkt sextortion?

Om sextortion te herkennen en te voorkomen is het belangrijk om te weten hoe de oplichters te werk gaan. Een van de meest voorkomende strategieën is simpelweg door slachtoffers aan de haak te slaan via catfishing. Kortom, de oplichter doet zich voor als iemand anders. Ze doen zich voor als aantrekkelijke jongedame, knappe zakenman of in de meest schrijnende gevallen zelfs als een leeftijdsgenootje met ‘toevallig’ dezelfde interesses. Serieuze oplichters gaan slim te werk, met overtuigende nepprofielen, gestolen foto’s en een samenhangend verhaal.

Vervolgens gaan de oplichters met deze profielen op sociale media en via datingsites op zoek naar mogelijke slachtoffers. Ze sturen een vriendschapsverzoek, sturen een berichtje of laten de gangbare vorm van likes achter bij dating profielen. Hebben ze beet? Dan gaan ze op zoek naar zo veel mogelijk informatie over het slachtoffer. Zo komen ze met slachtoffers in contact en beginnen ze het vertrouwen van deze slachtoffers te winnen.

Hoe maken oplichters stiekem naaktbeelden?

Door het vertrouwen te winnen krijgen ze het slachtoffer bijvoorbeeld zover om een malafide bestand of link te openen of zelfs vrijwillig over te gaan tot sexting en andere vormen van cybersex. Het slachtoffer denkt bijvoorbeeld naaktfoto’s met een leuke dame of gespierde hunk uit te wisselen en krijgt via de webcam bijvoorbeeld ook beelden van ‘hen’ te zien, maar niets is minder waar. De gehele seksuele interactie wordt opgenomen en de nachtmerrie voor het slachtoffer begint.

Lukt het niet om cybersex af te dwingen, dan heeft de oplichter via het eerder genoemde malafide bestand alsnog de mogelijkheid om de bij de webcam mee te kijken en de microfoon van het slachtoffer te af te luisteren. Zo worden er bijvoorbeeld beelden buitgemaakt van hoe het slachtoffer en/of hun partner zich omkleedt, porno kijkt of seks heeft. Deze beelden worden dan vervolgens ingezet om het slachtoffer te dwingen om te betalen of, in sommige gevallen, om nog meer beeldmateriaal aan te leveren. Door schaamte, stress en verregaande intimidatie raken slachtoffers vervolgens steeds dieper in de problemen.

Sextortion email scams

Dat sextortion effectief is hebben andere oplichters ook opgemerkt. Zo kan het zijn dat er een mailtje door je spamfilter heen weet te komen met de claim dat je gisteravond porno hebt gekeken en dat ze alles gefilmd hebben. Porno kijken is natuurlijk heel normaal, dus het is best mogelijk dat je gisteravond daadwerkelijk een pornosite hebt bezocht. Maar dat betekent nog niet dat ze de waarheid spreken.

Gebruik in deze situatie vooral je gezond verstand. Klik niet op linkjes of bijlages en vraag jezelf af: heb je wel een webcam? Heb je wel op een gekke link geklikt? Het is bij dit soort mailtjes namelijk waarschijnlijk dat de oplichters maar aan het gokken zijn. Deze mailtjes worden in bulk verstuurd. Zo hopen de cybercriminelen dat er altijd wel een paar mensen happen.

Mocht je een dergelijk mailtje ontvangen, verwijs de mail dan naar de spambox en blokkeer de afzender.

Tips om Sextortion te voorkomen

Voorkomen is beter dan genezen. Bij sextortion is dit dubbel waar! We hebben dan ook een aantal tips voor je verzameld die je moeten wapenen tegen oplichters en je als doelwit onaantrekkelijker moeten maken. Deze tips zijn gebaseerd op advies van de politie, slachtofferhulp en onze eigen kennis van digitale veiligheid.

  • Scherm online en op sociale media zo veel mogelijk van je privégegevens af.
  • Gebruik een alias of nickname op dating- en profiel sites. Dit maakt het oplichters moeilijk je identiteit te achterhalen en om familie, vrienden of collega’s te vinden.
  • Accepteer geen vriend- of volgverzoeken van mensen die je niet kent.
  • Klik niet zomaar op linkjes of bestanden als je de afzender niet (goed) kent of geen bijlage verwacht.
  • Zorg dat je jouw webcam afschermt of loskoppelt als je deze niet gebruikt. Zo kan niemand stiekem naaktfoto’s maken, zelfs als ze toegang hebben tot je webcam.

Ga je toch in gesprek met een vreemde:

  • Via Google reverse image search kun je bij twijfel zien of de foto’s van een gebruiker elders zijn gebruikt en dus van iemand anders zijn.
  • Controleer of anderen uit je omgeving deze persoon wel, of juist niet kennen.
  • Controleer een verhaal of iemands achtergrond, bijvoorbeeld door iemand op LinkedIn of andere sociale media op te zoeken. Bij oplichters is de informatie vaak inconsistent of niet te herleiden.
  • Onthoud dat je volledig in je recht staat om simpelweg nee te zeggen tegen ongepaste verzoeken.
  • Onthoud dat, als iets of iemand te mooi is om waar te zijn, het waarschijnlijk ook zo is. Vertrouw je instinct als je denkt dat er iets niet klopt!

Tips voor Ouders

Als ouder is het belangrijk dat je zorgt dat jouw kinderen online weerbaar zijn. Vooral tieners zijn nou eenmaal geneigd om te experimenteren en grenzen op te zoeken. Hierbij gaan ze vrijwel zeker in contact komen met seksuele content. Dus zorg dat:

  • Je kinderen altijd bij je terecht kunnen met vragen of onzekerheden, zonder risico op straffen.
  • Je op de hoogte blijft van de online activiteiten van je kinderen.
  • Je veelvoorkomende dreigingen waar ze op internet mee te maken kunnen krijgen met hen bespreekt. Zo weten ze wanneer ze om hulp moeten vragen.
  • Je de mogelijke gevolgen van het online verkennen van hun seksualiteit bespreekt. Denk bijvoorbeeld aan het maken en/of delen van naaktbeelden zoals bij sextortion vaak het geval is.

Wat moet ik doen bij Sextortion?

Ben je slachtoffer van sextortion? Dan zijn er een aantal dingen die je kan doen om de schade te beperken:

  • Je bent niet alleen. Praat erover met iemand die je vertrouwt. Misschien schaam je je ervoor dat dit je overkomen is, maar samen kun je sneller op zoek naar een oplossing. Je kunt dit ook anoniem doen, bijvoorbeeld door contact op te nemen met slachtofferhulp, Meldknop.nl of Helpwanted.nl
  • Ga nooit in op de eisen van de oplichter. De dader blijft doorgaan, want als je betaalt of meer materiaal aanlevert, maak je jezelf alleen maar ‘winstgevender’. Heb je al betaald? Neem dan contact op met je bank of de betaaldienst. Zo kan je misschien je geld terugkrijgen en heb je mogelijk meer bewijs voor een aangifte.
  • Verzamel zo veel mogelijk bewijs. Maak screenshots van de gesprekken, nepprofielen en bewaar de contactgegevens die je van de oplichter hebt. Zorg dat belangrijke informatie als de URL van de pagina’s en de gedeelde linkjes zichtbaar zijn.
  • Doe aangifte. Bedreiging en chantage zijn strafbaar in Nederland, dus je kunt er aangifte van doen. Deel al je bewijs met de politie, zodat zij mogelijk de dader kunnen achterhalen. Aangifte doen kan op het politiebureau, maar ook via de website van de politie.
Wat is sextortion? - Veelgestelde vragen

Heb jij een vraag over sextortion? Kijk in het overzicht met veelgestelde vragen hieronder of jouw vraag er tussen staat of laat een comment achter. Klik op een vraag om het antwoord te lezen.

Sextortion is een vorm van afpersing waarbij de daders dreigen seksueel getinte beelden van het slachtoffer openbaar te maken. Het slachtoffer wordt vervolgens gedwongen om te blijven betalen of om nog meer expliciet materiaal aan te leveren. Slachtoffers komen hierdoor vaak in een neerwaartse spiraal terecht.

Afpersing is in Nederland illegaal. Doe daarom altijd aangifte bij de politie. Dit kan op het politiebureau of via de website van de politie. Lever zo veel mogelijk bewijs aan, zodat de politie op kan treden of makkelijker kan achterhalen wie de dader is.

Voorzichtig zijn bij online contact met vreemden is de beste manier om sextortion te voorkomen.

  • Scherm zo veel mogelijk van je privégegevens af.
  • Maak een profiel of chat account niet onder je eigen naam aan.
  • Accepteer geen vriend- of volgverzoeken van mensen die je niet kent.
  • Klik niet zomaar op linkjes of bestanden van onbekenden.
  • Scherm of plak je webcam af als je deze niet gebruikt.
Techredacteur
Bas heeft jarenlange ervaring in de techsector als redacteur en reviewer. Hij schrijft graag uitgebreide reviews van beveiligingssoftware als VPN diensten, virusscanners en wachtwoordmanagers. Daarnaast blijft hij altijd op de hoogte van het laatste nieuws op het gebied van cybercrime, crypto en unblocking. Meer over Bas.
Plaats een reactie
Een reactie plaatsen