Dark Web ijsberg illustratie

Wat is het dark web?

Laatst bijgewerkt: 24 maart 2020
Leestijd: 12 minuten, 36 seconden

Het dark web is een verborgen gedeelte van het wereldwijde web dat niet toegankelijk is met normale browsers zoals Microsoft Edge, Mozilla Firefox of Google Chrome. Ook zijn dark web pagina’s niet geïndexeerd door zoekmachines zoals Google. Je hebt dan ook een speciale browser nodig om toegang te krijgen tot het dark web, de Tor-browser. Het dark web staat bekend als een plek waar criminelen illegaal drugs verkopen en andere schimmige dingen doen. Hoewel dit inderdaad gebeurt, bestaat het dark web toch uit meer dan alleen illegale sites. Zo is het ook een veilige plek voor journalisten en klokkenluiders om hun verhaal kwijt te kunnen, en zelfs een plek voor normale burgers uit landen waar strenge regimes heersen om te kunnen communiceren zonder bespioneerd te worden.

Het dark web is oorspronkelijk opgezet door de Amerikaanse regering als middel om geheime informatie over de hele wereld uit te wisselen. Een paar jaar later werd het beschikbaar voor het algemene publiek. Tegenwoordig is het dark web een mix van anti-censuur strijders, oplichters, drugshandelaars, computernerds, en gewone mensen die graag willen communiceren zonder dat de regering meekijkt (zoals bijvoorbeeld veel gebeurt in China of Iran).

In dit artikel zullen we uitleggen wat het dark web nou precies is, hoe het is ontstaan, wat de risico’s zijn en, in het kort, hoe je er relatief veilig op kunt komen en rond kunt surfen. Voor een uitgebreide, stap-voor-stap gids om veilig op het dark web te komen kun je ons “hoe krijg ik (veilig) toegang tot het dark web” artikel lezen. Mocht je termen tegenkomen die je niet begrijpt dan kun je altijd ons dark web woordenboek erop na slaan. Als je voor je internetprovider wilt verbergen dat je op het Tor-netwerk zit kun je eerst verbinding maken met een VPN. Een populaire VPN-aanbieder om te gebruiken in combinatie met de Tor-browser is bijvoorbeeld NordVPN.

NordVPN
Actie:
Slechts €3,17 per maand bij een 3-jarig abonnement
9.1
  • Uitstekend beveiligd en uitgebreid servernetwerk
  • Mooie en elegante applicatie
  • Geen logs
Bezoek NordVPN

Wat is het dark web?

Om goed te begrijpen wat het dark web nou precies is, moeten we goed letten op de verschillende termen die gebruikt worden als er over het dark web gesproken wordt. Het gaat hier om de termen surface web, deep web en dark web. Deze termen worden namelijk vaak door elkaar gehaald en dit kan verwarrend zijn. Een beknopte uitleg vind je hieronder:

  • Het internet is een wereldwijd netwerk.
  • Het web is een communicatiemiddel dat gebruik maakt van het internet netwerk.
  • Het web bestaat uit: het surface web, het deep web en het dark web.

Dark web explained

Het surface web

De meesten van ons gebruiken alleen het surface en het deep web. Dit is dan ook wat de meeste mensen bedoelen als ze het hebben over “het internet”. Het surface web is te bereiken door alle webbrowsers zoals Chrome, Firefox, Safari, Internet Explorer en nog veel meer. Hier staan alle websites die voor het publiek beschikbaar zijn. Winkels, hobby’s, goede doelen, bedrijven, noem het maar, je vindt hier van alles. Dit is ook het gedeelte van het web dat je gemakkelijk kunt doorzoeken met een zoekmachines zoals Google.

Als je een website bezoekt krijg je echter niet alles te zien. Je ziet enkel de “surface” (oppervlakte) van al deze sites. Als je naar bol.com gaat, zul je talloze producten tegenkomen, maar je kunt de website alleen bekijken als klant, niet als winkelmedewerker of beheerder. Om een kijkje “achter de schermen” te krijgen heb je gebruikersnamen en wachtwoorden nodig. Als je die hebt kun je voorbij de “surface” gaan en door naar het deep web.

Het deep web

Het deep web is het gedeelte van het web dat niet voor iedereen te bereiken is. Je komt er dan ook niet via een zoekmachine. Het gaat hier om pagina’s en databases die alleen bereikbaar zijn voor mensen binnen een bepaalde organisatie. Zo kan het bijvoorbeeld dat de database op je werk zich hier bevindt. Vaak moet je de precieze website weten om er te komen en heb je bevoegdheid en een wachtwoord nodig. Het deep web is ook verreweg het grootste gedeelte van het internet. Hier vind je privédata van bedrijven, universiteiten, bibliotheken, ziekenhuizen, overheden, internationale organisaties en nog veel meer. Er zijn geen exacte cijfers maar het wordt geschat dat het deep web zo’n 90 tot 95% van het complete wereldwijde web uitmaakt.

Het dark web

De diepste laag van het web noemen we het dark web. Hier kom je alleen via speciale browsers zoals Tor. In feite is het dark web een netwerk van computers over de hele wereld en wordt het dus niet vanuit één centrale plek beheerd. Niemand heeft dus ook de bevoegdheid of capaciteit om dit netwerk ineens uit de lucht te halen. Dit lijkt althans vrij onmogelijk op het moment. Het dark web zit iets anders in elkaar dan het normale web. De websites hebben niet de standaard adressen zoals .nl, .com, of .org. In plaats daarvan zijn het domeinnamen zoals .onion. Ook zien de adressen er een stuk minder duidelijk uit. Dit is bijvoorbeeld het adres van zoekmachine DuckDuckGo: http://3g2upl4pq6kufc4m.onion.

Deze sites zijn alleen te bezoeken via een browser als Tor (The Onion Router). Dit is een speciale browser die is ontwikkeld door Amerikaanse veiligheidsdiensten als een plek om internationaal op anonieme wijze te kunnen communiceren. Al vrij snel zat dit netwerk vol met andere mensen die het voor andere doeleinden begonnen te gebruiken.

Is het dark web legaal?

In één simpel woord: ja. Het dark web is legaal. Ook het gebruik van de Tor-browser is volkomen legaal. Mocht je echter het dark web gebruiken om handelingen uit te voeren die in strijd zijn met de wet, dan is dat uiteraard illegaal.

Het dark web en de Tor-browser zijn enkel instrumenten om jouw mensenrechten tot privacy te behartigen. Het recht tot privacy is een mensenrecht vastgesteld door de Verenigde Naties. Het wordt onder de volgende artikelen vastgesteld:

  • United Nations Declaration of Human Rights (UDHR) 1948, Article 12
  • International Covenant on Civil and Political Rights (ICCPR) 1966, Article 17
  • American Convention on Human Rights, Article 11
  • American Declaration of the Rights and Duties of Man, Article 5
  • European Convention on Human Rights, Article 8

Meer dan 130 landen die onderdeel uitmaken van de Verenigde naties hebben grondwettelijke declaraties betreffende de bescherming van privacy van hun burgers. Dit geldt dus ook voor Nederland.

Waarom en hoe is het dark web ontstaan?

het dark web is niet ontstaan doordat criminelen anoniem met elkaar wilden communiceren, in tegendeel zelfs. Het werd ontwikkeld door de overheidsinstellingen in de VS. Maar hoe ging dit precies?

Amerikaanse spionnen

Agenten van de CIA, de Amerikaanse landmacht, marine, luchtmacht, mariniers en nog meer legeronderdelen en eenheden bevonden zich overal op de wereld. Er was een heus globaal netwerk aan spionnen van Amerika die informatie verzamelde. Gedurende de jaren 1990 werd deze informatie digitaal en hoefde zij niet langer te zeulen met radio’s of met ouderwetse geheime codes te werken. Vanwege het nieuwe netwerk en versleutelingstechnieken konden ineens alle berichten via het internet verzonden worden.

Rond 1995, was het U.S. Naval Research Laboratory een programma begonnen met het project dat uiteindelijk zou doorgroeien tot Tor. Tor zorgde ervoor dat de spionnen via een beveiligde route konden communiceren met het thuisfront.

Anonimiteit voor iedereen

In 1997 werd het project verder ontwikkeld door het Defense Advanced Research Projects Agency (DARPA). Zij gaven het project uiteindelijk door aan meerdere burgerrechten groepen – en zo werd het mogelijk dat ineens miljoenen mensen gebruik konden maken van dit netwerk. Nu is de vraag natuurlijk, waarom zou de regering het uit handen geven? Er zijn mensen die geloven dat Tor nog altijd een project van de Amerikaanse overheid is.

Een andere verklaring is dat het anonieme netwerk open moest zijn omdat iedere agent over de hele wereld er gebruik van moest kunnen maken op ieder moment. Het was dus erg vatbaar voor infiltratie. Daarnaast was het ook nog eens dat letterlijk alles dat gecommuniceerd werd via dit netwerk het werk van Amerikanen was. Elke hacker die op het Tor netwerk kwam kon meeluisteren. Daarom was het verstandiger om het netwerk open te zetten voor anderen en op deze manier het gefluister van Amerikaanse agenten te dempen met het lawaai van alle anderen. Iedereen bleef nog anoniem, maar ineens wist je niet naar welk signaal je moest luisteren.

Waarom wordt het dark web niet gewoon afgesloten?

Hoewel het netwerk dus door de Amerikaanse overheid is opgezet, betekent dit niet dat zij nu gemakkelijk de stekker uit het project kunnen trekken. Het dark web is inmiddels zo gegroeid dat er geen overheid is die hier nog grip op heeft.

Tegelijkertijd heeft de Amerikaanse regering er nog altijd baat bij dat zo’n netwerk bestaat. Het wordt nog altijd gebruikt als een kanaal waardoor inlichtingen doorgestuurd kunnen worden. Daarnaast is het een ijzersterk platform voor de promotie van democratie: door middel van het Tor-netwerk kunnen politieke activisten, klokkenluiders, journalisten en zelfs doorsnee burgers schandalen aan het licht brengen en regimes op internationale wijze bekritiseren.

Het dark web is dus zowel gevaarlijk als behulpzaam, daarom wil men het niet in zijn geheel afsluiten. En zelfs als de Verenigde Staten ervoor zou kiezen dat het wel helemaal afgesloten moet worden, kunnen ze dat niet omdat het netwerk verspreid is over tientallen landen waar de VS geen zeggenschap heeft. Wat nationale autoriteiten wel kunnen doen is samenwerken, elkaar toestemming geven, en gezamenlijk specifieke sites of “dark markets” afsluiten. Vaak als een website gesloten wordt zie je dus ook meerdere nationaliteiten en organisaties die betrokken waren bij het sluiten van de site. Zie bijvoorbeeld onderstaande screenshot:

Dark web site seized

Op deze uit-de-lucht-gehaalde website kun je zien dat de verschillende partijen (waaronder Europol en de Nederlandse politie) samengewerkt hebben om één site uit de lucht te halen. Met andere woorden, het is dus behoorlijk lastig om één website uit het netwerk te halen. Laat staan het hele netwerk zelf.

Wat kun je tegenkomen op het dark web?

Doordat websites op het dark web lastig (veilig) te bereiken zijn door de meeste mensen, is het onmogelijk om precies in kaart te brengen wat er allemaal gebeurt. Daarnaast worden er ook de hele tijd nieuwe sites gecreëerd, veranderd en verwijderd. Wat we wel kunnen zeggen, is dat het overgrote deel van het dark web vol staat met zaken die op het surface web verwijderd zouden worden.

Er wordt vaak gedacht dat alles dat op het dark web gebeurt eng en illegaal is. Maar het dark web is ook een veilige plek voor journalisten, klokkenluiders en normale burgers die in een land wonen met minder vrijheden. Denk bijvoorbeeld aan landen als Iran of China. Veel Chinezen gebruiken het dark web als een plek om te communiceren zonder dat de Communistische partij over hun schouder meekijkt. Ook zaken die duidelijk illegaal zijn, zoals drugshandel, vinden vaak op een andere manier plaats dan over het algemeen gedacht wordt. Hieronder bespreken we enkele zaken die zich op het dark web afspelen en op wat voor manier.

Drugshandel op het dark web

drugs market onlineHet dark web wordt onder andere gebruikt door drugsdealers voor hun criminele activiteiten. Op het dark web kunnen ze op anonieme wijze hun illegale producten over de hele wereld adverteren. Op het dark web vind je dan ook erg veel webshops die drugs aanbieden.

De bekendste webshop van het dark web was “the Silk Road”. Op de website werd heel openlijk gepraat over het produceren en verkopen van drugs, inclusief foto’s en gebruikerservaringen. Er was zelfs een dokter die lid was van de site om leden te adviseren over veilig drugsgebruik. De website kreeg na een tijdje de bijnaam “the Ebay of Vice”. Na enkele jaren onderzoek wisten Amerikaanse autoriteiten Ross Ulbricht, de oprichter van Silk Road, op te sporen. In oktober 2013 werd hij opgepakt en werd de site gesloten.

Nadat Ulbricht tweemaal een levenslange gevangenisstraf kreeg opgelegd kwamen er al snel imitatie-websites. Er zijn nu veel meer vergelijkbare websites te vinden op het dark web. Silk Road was in feite de eerste van zijn soort.

Drugs en dark markets zijn echter lang niet het enige wat je op het dark web tegen zult komen.

Klokkenluider websites

anonymous maskerEén van de oorspronkelijke doelen van het dark web was om klokkenluiders en activisten uit autocratische regimes een manier te geven om negatieve of verhullende informatie door te sluizen naar andere landen en journalisten. Het dark web zou bijvoorbeeld gebruikt kunnen worden door Chinese journalisten die iets negatiefs over de Chinese Communistische partij willen schrijven. Zo zijn er allerlei nieuwsorganisaties zoals Propublica, New York Times, Forbes die een “Secure drop” hebben. Met deze tool kunnen mensen veilig en anoniem informatie doorsturen naar nieuwsorganisaties.

Afgezien van mensen die Secure drop gebruiken hebben ook enkele hele grote klokkenluiders gebruik van het dark web gemaakt om hun communicatie en veiligheid te garanderen. Je kunt hierbij denken aan Edward Snowden.

Tech websites

Er zijn ook heel wat websites te vinden van organisaties die een reputatie hebben om erg goed te zijn met computers en het internet. Een zo’n voorbeeld hiervan is Tweakers. Dit laten ze dan ook duidelijk weten met hun officiële website titel:

Tweakers – Wij stellen technologie op prijs. De link is http://2arj33oil5dbrpyu.onion/

Deze site is ook een van de meest populaire sites onder Nederlandse Tor-gebruikers.

Gevaarlijke websites op het dark web

wapens verkoop onlineOmdat het dark web dus door niemand wordt gereguleerd, kom je er ook veel gevaarlijke nep-websites tegen. Mocht je het dark web bezoeken, dan is het verstandig om goed op te passen waar je op klikt. Voor je het weet heb je een virus binnengehaald. Ook kun je zomaar op een site terechtkomen waar je niet op zit te wachten, met nare zaken zoals kinderporno en dierenmishandeling. Mede door deze gevaren is het beter het dark web niet op te gaan als het niet nodig is.

Er zijn ook heel wat hackers-fora op het dark web. Sommige geheel in het Russisch, andere in het Engels. Hier komen hackers samen om hun ervaringen met elkaar te bespreken.

Botnets

Een botnet is een netwerk van geïnfecteerde apparaten die kunnen worden aangestuurd door een hacker. De eigenaren van de apparaten die deel uitmaken van zo’n netwerk hoeven zich daar helemaal niet bewust van te zijn. De bestuurder van een botnet kan het netwerk gebruiken om virussen te verspreiden, persoonlijke informatie te verzamelen of een DDoS-aanval uit te voeren. Door op het dark web te opereren, wordt een botnet minder snel ontdekt. Ook zijn er op het dark web plekken waar DDoS-aanvallen en botnets worden verkocht.

Bitcoin en andere cryptocurrencies

Op het dark web worden bijna alleen cryptocurrencies, zoals Bitcoin, gebruikt om te betalen. Deze blockchain methode voor betaling is ideaal voor anonieme transacties. Als iemand op het dark web voorstelt om een transactie zonder cryptocurrency af te handelen, is dit hoogstwaarschijnlijk een oplichter.

Melding doen van misstanden op het dark web

Het dark web is ongereguleerd. Gebruikers die iets tegenkomen waar ze zich zorgen om maken, of mensen die zijn opgelicht via het dark web, hebben de mogelijkheid dit te melden aan de Nederlandse politie. Dit kan via het dark web zelf. De Nederlandse politie is te vinden via de volgende .onion link: http://politiepcvh42eav.onion/

Het Dark Web: veelgestelde vragen

Heb je een snel antwoord op een vraag nodig? Hier zijn een aantal veelgestelde vragen en antwoorden betreffende het Dark Web.

Het Dark Web is een verzamelterm voor websites die alleen toegankelijk zijn via de Tor-browser en niet terugkomen op het ‘Surface Web’. In de media wordt het Dark Web vaak naar voren gebracht als iets gevaarlijks, echter zijn er ook legitieme websites op het Dark Web die zich bezighouden met niet-illegale zaken.

Het Surface Web zijn de websites die via browsers als Google Chrome, Microsoft Edge en Mozilla Firefox te bezoeken zijn. Het Surface Web is het internet zoals de meeste mensen het kennen.

Het Deep Web zijn sites die alleen te bezoeken zijn middels een wachtwoord of een andere manier van verificatie. Denk hierbij aan je e-mail inbox en Facebookpagina, maar bijvoorbeeld ook de bestanden in de cloud op het werk of je elektronische patiëntendossier. In sommige landen wordt de term ‘Deep Web’ gebruikt om het ‘Dark Web’ aan te duiden.

Om toegang te krijgen tot het Dark Web moet je gebruikmaken van de Tor-browser. Dit is een speciale browser waarmee je .onion adressen kunt bezoeken. Deze .onion adressen maken met z’n allen het Dark Web uit.

Een .onion adres is een webadres dat alleen te bezoeken is middels de Tor-browser.

Tor staat voor ‘The Onion Router’ en is een speciale browser waarmee je Dark Web websites kunt bezoeken.

Op het Dark web kan je veel verschillende soorten sites vinden. Van boek-review websites en reguliere websites die een .onion variant hebben (zoals nieuwswebsites) tot drugsmarktplaatsen en pornografische sites.

Ja, het Dark Web is legaal. Het kan echter wel zijn dat sommige websites of de inhoud op websites wel illegaal zijn.

Cybersecurity analist
David is cybersecurity analist en een van de oprichters van VPNgids.nl. Geïnteresseerd in het fenomeen van de ‘digitale identiteit’, met speciale aandacht voor het recht op privacy en bescherming van persoonsgegevens.

Meer artikelen uit het ‘Anoniem Browsen’ dossier

Reacties
Plaats een reactie
3
Reacties
  1. Ik zag op tv dat dit wel heel populair was om illegaal aan medicijnen te komen, hoe dan? je kan toch gewoon naar de arts gaan

    • Er zijn op het Dark Web inderdaad sites die illegaal medicijnen en andere drug verkopen. Waarom mensen deze via een dergelijke site bestellen en niet aanvragen via de arts kan verschillende redenen hebben (bv ongeschikt voor deze persoon, bijwerkingen wegen niet op tegen voordelen, ter bescherming werkzaamheid antibiotica, prijs, merk, beschikbaarheid in Nederland). We raden dit natuurlijk niet aan, het is niet alleen illegaal, maar ook erg gevaarlijk. Je weet niet of het middel voor jou geschikt is en je kent de kwaliteit en herkomst niet.

  2. Leerzaam en raadzaam

Een reactie plaatsen