Verschil Antivirus Firewall Uitgelegd

Antivirus software vs. firewall: wat is het verschil?

Laatst bijgewerkt: 24 juni 2020
Leestijd: 9 minuten, 48 seconden
Klik hier voor een korte samenvatting
In het kort: het verschil tussen een virusscanner en een firewall

Virusscanners en firewalls vechten allebei tegen malware en virussen, maar dit doen ze op een iets andere manier.

  • Een virusscanner (antivirus) scant alle bestanden op je computer en verwijdert virussen en andere malware.
  • Een firewall scant de inkomende internetdata op virussen en malware en zorgt ervoor dat deze geen toegang tot je computer krijgt.

Veel antivirussoftware heeft zowel een virusscanner als een firewall, zodat je met één programma volledige bescherming hebt.

Ben je op zoek naar een goed antivirusprogramma? Dan raden wij Bitdefender aan.

Voor meer informatie over hoe een firewall precies werkt, wat een goede gratis virusscanner is en waarom het belangrijk is beiden te gebruiken, lees je hieronder verder.

De mate van belangstelling voor veilig internetten is de laatste jaren alsmaar gegroeid. Dit is maar goed ook, want cybercriminelen liggen altijd op de loer om onze gegevens te stelen. Ook virussen en malware ontwikkelen zich steeds sneller en vormen een groot gevaar.

Met de groeiende interesse voor veilig internetten vragen steeds meer mensen zich af: hoe bescherm ik mijn computer tegen malware en virussen? Hoewel veel mensen de woorden ‘antivirus’ en ‘firewall’ al eens voorbij zullen hebben horen komen, is het verschil tussen deze twee soorten software niet altijd duidelijk. Dit terwijl deze kennis toch erg belangrijk is. Daarom behandelen we in dit artikel de vraag: wat is het verschil tussen antivirussoftware en een firewall?

Antivirus vs. firewall: het verschil uitgelegd

Antivirus (of anti-malware) software en een firewall zijn allebei veiligheidsmaatregelen voor een computer of apparaat dat in verbinding staat met het internet of een ander netwerk. Simpel gezegd is een firewall een meer externe vorm van beveiliging en antivirussoftware een interne beveiligingsmaatregel.

Dit wil zeggen dat een firewall je netwerkverkeer filtert om te voorkomen dat geïnfecteerde bestanden, malware en virussen je computer of netwerk binnendringen. Anti-malware software, aan de andere kant, is verantwoordelijk voor het detecteren, onschadelijk maken en verwijderen van malware en virussen die zich al op je computer of netwerk bevinden.

Wat is antivirus?

Een antivirusprogramma, vaak ook wel virusscanner genoemd, detecteert virussen, om deze vervolgens in quarantaine te plaatsen. Op deze manier kunnen ze geen schade meer aanrichten. Vervolgens heb je de keuze om de geïnfecteerde bestanden te verwijderen, zodat je hele systeem weer veilig is.

De naam “antivirus” duidt soms op een ietwat ouderwets programma dat vooral de meer traditionele vormen van malware op je pc of netwerk aanpakt, zoals virussen, Trojaanse paarden en computerwormen. Anti-malware programma’s daarentegen, zijn in staat veel meer vormen van malware aan te pakken, inclusief bijvoorbeeld ad- en spyware.

In een zekere vorm is anti-malware dus een meer geëvolueerde vorm van antivirus. In de praktijk worden de twee termen echter vaak door elkaar gebruikt. De meeste moderne antivirusprogramma’s houden ook malware tegen, al noemen mensen het dus nog vaak wel ‘antivirus’.

Een virusscanner maakt “scans” van bestanden op je computer om virussen te detecteren. Dit kunnen zowel real-time scans als periodieke of handmatig gestarte scans zijn. De bestanden op je computer worden dan vergeleken met een zwarte lijst. Deze zwarte lijst is een database met alle virussen en vormen van malware die de virusscanner al kent.

Ook proberen veel scanners op basis van vreemde gedragingen en eigenschappen van bestanden in te schatten of je computer wellicht geïnfecteerd is met malware. Dit komt omdat nieuwere vormen van virussen en malware nog niet op de zwarte lijst zullen staan. Tot op zekere hoogte blijft deze techniek echter altijd speculatie.

Ben je op zoek naar meer gedetailleerde informatie over virusscanners? Lees dan ons artikel over antivirussoftware.

Wat is een firewall?

Firewall icoon op LaptopEen firewall beveiligt je computer op een andere manier dan een virusscanner. In tegenstelling tot een virusscanner, filtert een firewall je internetverkeer nog vóór het je netwerk of pc binnenkomt. Een firewall beslist welk internetverkeer veilig genoeg is om je netwerk binnen te mogen.

De “regels” die een firewall hiervoor hanteert, lopen sterk uiteen. Je kunt bijvoorbeeld in Windows Firewall aangeven dat geen enkel IP-adres dat tussen twee gespecificeerde waarden valt, toegang tot jouw netwerk mag krijgen.

Firewalls kunnen zowel uit hardware als software bestaan. Een goede opzet voor je firewall gebruikt allebei. Hardware firewalls zijn los te koop. Ze lijken meestal op een rechthoekig plat doosje. Vaak zit een hardware firewall al ingebouwd in je router, zodat je die niet apart hoeft te kopen.

Software firewalls zijn eveneens los te verkrijgen. Ook hierbij geldt dat veel mensen een “geïntegreerde firewall” gebruiken. Deze zit dan al ingebouwd in een antivirusprogramma of besturingssysteem (zoals bijvoorbeeld de Windows Firewall voor Windows).

Hoe filtert een firewall mijn internetverkeer?

Net als een virusscanner gebruikt ook  een firewall verschillende technieken om een netwerk of computer te beschermen. Hieronder vind je vier van de meest voorkomende:

  • Packet-filter: elk bericht en elk datapakketje dat het netwerk binnenkomt, wordt hierbij eerst door de firewall geïnspecteerd. Afhankelijk van de configuratie van de firewall wordt het vervolgens geaccepteerd of geweigerd. Het pakketje wordt op verschillende zaken geïnspecteerd. Dit kan doordat datapakketjes een hoop informatie bevatten over de zender, zoals zijn of haar IP-adres.
  • Application-gateway: dit is een selectievere manier van filteren, omdat deze techniek alleen veiligheidsmaatregelen toepast op verkeer dat via bepaalde applicaties loopt. Dit zijn meestal applicaties en systemen die veel gebruikt worden om communicatie tussen computers en netwerken mogelijk te maken, zoals FTP en Telnet-servers.
  • Circuit-level gateway: bij deze techniek worden veiligheidsmaatregelen toegepast als er een TCP- of UDP-connectie wordt gemaakt. Zodra de connectie gemaakt is, vindt dataverkeer zonder restricties en controles plaats (aangezien TCP en UDP al netwerkbeveiligingsmaatregelen hebben). Dit is een handige optie voor mensen en bedrijven die zelf een VPN-server hebben opgezet en daarbij OpenVPN gebruiken. De circuit-level gateway werkt dan haast als een kill-switch, waarbij je toch gebruik kunt maken van het internet.
  • Proxyserver: Er bestaat ook een firewall techniek waarbij gebruik wordt gemaakt van een proxyserver, die al het internetverkeer tussen twee partijen onderschept, waardoor de identiteit van de gebruiker achter de firewall (tot op zekere hoogte) verborgen blijft.

Meestal maakt een firewall gebruik van een combinatie van twee of meer van de bovenstaande technieken om een grotere mate van veiligheid te bieden.

Heb ik zowel antivirus als een firewall nodig?

Het klinkt misschien overbodig, maar toch heb je zowel antivirus software als een firewall nodig als je je computer goed wilt beschermen. Dit heeft verschillende redenen.

Een firewall is niet altijd ondoordringbaar

Zowel goede antivirussoftware als een goede firewall is cruciaal om je computer te beschermen tegen virussen en malware. In een ideale wereld zou een firewall altijd 100 procent betrouwbaar zijn en nooit falen. Dit is echter niet het geval.

Je firewall kan om verschillende redenen problemen ondervinden bij het correct filteren van je internetverkeer. Soms is een firewall niet goed geconfigureerd en houdt het niet alle gevaren buiten. In zo’n geval zijn de ingestelde “regels” die de firewall hanteert om verkeer te filteren niet streng genoeg.

Ook kan een firewall slecht functioneren door achterstallige updates of hardwaregerelateerde beperkingen. Kortom, soms werkt een firewall niet optimaal en komen er toch kwaadaardige bestanden op je computer terecht. Om te zorgen dat dit geen schade oplevert, heb je dus wat extra hulp nodig. Dit is waar een goede antivirus je systeem aanvult.

Antivirus detecteert niet alle malware

Malware LaptopOmgekeerd is het ook zo dat een antivirusprogramma geen volledige garantie biedt. Antivirussoftware detecteert namelijk malware door te letten op bepaalde kenmerken, waarvan zij “weten” dat deze voornamelijk vertoond worden door een vorm van malware. Denk bijvoorbeeld aan een bepaalde opmaak van de code van een bestand dat geïnfecteerd is met een virus.

Er worden echter constant nieuwe virussen en andere vormen van malware ontwikkeld. Dit betekent dat, zelfs al is je antivirus altijd netjes up-to-date, het soms net een bestand overslaat dat geïnfecteerd is met, bijvoorbeeld, een keylogger. Veel (moderne) antivirusprogramma’s beschikken ook nog over andere technieken om virussen en malware te detecteren, zoals dreigingsdetectie, maar ook dit kan falen.

Kortom, zowel firewalls als antivirussoftware functioneert nooit perfect. Daarom is het zeer belangrijk om een goede versie van beide veiligheidsmaatregelen te installeren en deze regelmatig te updaten, zodat de twee elkaar complementeren en zoveel mogelijk gevaren afwenden.

Virusscanners en firewalls: enkele goede opties

Veel virusscanners hebben een ingebouwde firewall. Zo hoef je maar één product aan te schaffen om je computer goed te beschermen tegen malware. Hieronder geven we je twee aanbevelingen voor virusscanners met een geïntegreerde firewall: een betaalde en een gratis optie.

Bitdefender: antivirus met zekerheid

Bitdefender LogoBitdefender is een enorm veelzijdige virusscanner. Het biedt drie verschillende abonnementen, afhankelijk van hoeveel apparaten je wilt beveiligen. Ook kun je bij Bitdefender terecht voor zowel Windows, als Mac, Android en iOS-beveiliging. Bitdefender staat bovendien internationaal bekend als één van de beste virusscanners.

De firewall van Bitdefender is van hoge kwaliteit, al helemaal na de grote firewall update van 2018. De firewall geeft gebruikers meer controle over de filterregels. Ook heeft Bitdefender een aantal speciale opties, zoals de stealth modus, waardoor anderen jouw apparaat moeilijker kunnen detecteren. De antivirussoftware van Bitdefender heeft ook webcam- en microfoonbescherming. Dit betekent dat je beschermd bent tegen afluisteraars en pottenkijkers.

Ook op gebruiksvriendelijkheid scoort Bitdefender goed. Zo wordt de Bitdefender-software automatisch geüpdatet en maakt het je computer en internetverbinding niet langzamer. Wil je Bitdefender een keer proberen? Dat kan, want je kunt de software 30 dagen lang gratis gebruiken.

Voor meer informatie over Bitdefender, of om een mooie korting op een abonnement te krijgen, klik je op de onderstaande knop.

Bezoek Bitdefender

Avast Free Antivirus: een goed, gratis alternatief

Avast Beeldmerk logoAvast Free Antivirus is een goed gratis alternatief voor een premium virusscanner. Deze gratis virusscanner biedt zowel “real-time” bescherming als dreigingsdetectie. Dit zijn mooie en belangrijke features die je bij veel gratis virusscanners niet ziet. Veel van deze gratis antivirusprogramma’s doen namelijk enkel periodieke of handmatig geactiveerde scans.

Ook de firewall van Avast Free Antivirus is dik in orde en doet niet onder voor de competitie. Avast heeft een groot netwerk van gebruikers: wel 400 miljoen. Dit netwerk is constant met elkaar in contact, wat de software sterker maakt. Het identificeren van een nieuwe dreiging op de computer van één Avast-gebruiker zorgt er namelijk voor dat de dreigingsdetectie van alle Avast-gebruikers met deze nieuwe dreiging worden geüpdatet.

Het enige nadeel van de gratis versie van Avast zijn de advertenties, die je proberen te overtuigen om toch over te stappen naar de betaalde versie.

Bezoek Avast Free Antivirus

Andere online veiligheidsmaatregelen

Natuurlijk is het installeren van een goede virusscanner en firewall een goede begin om je apparaat veilig te houden. Toch zijn er ook andere belangrijke maatregelen die belangrijk zijn om te nemen als je echt waarde hecht aan je online veiligheid en privacy.

Virusscanners en firewalls zorgen vooral dat schadelijke bestanden je computer of netwerk niet binnendringen. Maar ook het privé houden van je dataverkeer zelf is vaak belangrijk bij het tegengaan van narigheid. Denk bijvoorbeeld aan cybercriminelen die via openbare wifi-netwerken jouw gegevens proberen te stelen. Of aan criminelen die jouw verkeer willen onderscheppen terwijl je aan het online bankieren bent.

Om je internetverkeer uit de handen van criminelen te houden, kun je een VPN gebruiken. Een VPN verandert je IP-adres, waardoor je online anoniemer wordt, en versleutelt je internetverkeer, waardoor je online veiliger bent. Er zijn tegenwoordig veel uitstekende en redelijk geprijsde VPN’s op de markt. Een goede provider die wij vaak aanraden aan beginnende VPN-gebruikers, is Surfshark.

Surfshark
Actie:
Veilig en anoniem online voor maar €2,09 per maand
8.8
  • Zeer gebruiksvriendelijk met Netflix en torrents werkend
  • 30 dagen geld-terug-garantie. No questions asked!
  • Goedkoop en veel extra opties
Bezoek Surfshark

Andere programma’s en diensten die je helpen je online leven gemakkelijker of veiliger te maken, zijn wachtwoordmanagers, de Tor-browser, en privacygerichte browserextensies.

Conclusie

Zowel een goede virusscanner als een goede firewall is absoluut onmisbaar als je je online apparaten en data veilig wilt houden. Ook al zijn deze twee vaak onderdeel van hetzelfde antivirus of anti-malware pakket, ze vervullen allebei een andere, zeer belangrijke functie.

Een virusscanner detecteert en maakt korte metten met malware en virussen die al op je computer staan. Een firewall, daarentegen, werkt als een digitale muur die schadelijk verkeer buiten je computer houdt. Ons advies is daarom ook om zowel een goede virusscanner als firewall te gebruiken, eventueel in combinatie met andere veiligheidsmaatregelen zoals een VPN.

Antivirus versus firewall: veelgestelde vragen

Heb je een vraag over het verschil tussen antivirus en firewalls? Klik op één van de vragen hieronder om het antwoord te lezen.

Een virusscanner (of antivirus) zorgt ervoor dat schadelijke bestanden op je computer worden gedetecteerd en verwijderd. Zo krijgen virussen geen kans om jouw systemen aan te tasten.

Een firewall kijkt niet naar de bestanden op jouw computer, maar scant al het inkomende internetverkeer. Dit werkt dus als een muur tussen jou en gevaarlijke bestanden op het internet, zodat deze malware niet op je computer terechtkomt.

Ja. Firewalls en antivirussoftware vervullen elk een belangrijke taak. Je computer is alleen goed beschermd tegen malware en virussen als je beide opties gebruikt. Gelukkig zijn er veel programma’s die zowel antivirus als een firewall aanbieden, zodat je toch maar één dienst nodig hebt. Voor meer informatie lees je dit artikel.

Een firewall houdt virussen en andere malware tegen, zodat deze geen toegang tot je computer krijgen. Het scant al je inkomende dataverkeer, bijvoorbeeld als je op het internet zit, en zorgt dat deze bestanden veilig zijn. Als een virus jouw computer probeert binnen te dringen, zal de firewall dit voorkomen.

Een virusscanner, of antivirus, is een programma dat je computer scant op virussen en andere malware. Als er een schadelijk bestand op je apparaat staat, zal de virusscanner dit zien en het bestand onschadelijk maken. Voor meer informatie over hoe antivirus werkt, lees je ons volledige artikel: alles over virusscanners.

Tech-journalist
Nathan is een internationaal opgeleide journalist en hij heeft vooral interesse in de preventie van cybercrime, vooral waar het kwetsbare groepen betreft. Voor VPNgids.nl doet hij onderzoek op het gebied van cybersecurity, internetcensuur en online privacy.

Meer artikelen uit het ‘Antivirus’ dossier

Reacties
Plaats een reactie
Een reactie plaatsen