TikTok legt een bedrag van 92 miljoen dollar -omgerekend bijna 76 miljoen euro- om een einde te maken aan de meer dan twintig rechtszaken die tegen het bedrijf lopen. Het Chinese sociale netwerk wordt ervan beschuldigd zonder toestemming data te verzamelen van minderjarige Amerikaanse gebruikers. Ook belooft het platform zijn applicatie aan te passen.
Dat staat in het schikkingsvoorstel, dat vrijdag op internet is gepubliceerd.
TikTok verzamelt op grote schaal data van minderjarigen
Afgelopen jaar werden er ruim twintig rechtszaken aangespannen tegen TikTok. Het sociale netwerk van het Chinese moederbedrijf ByteDance verzamelde en verwerkte data van zo’n 89 miljoen Amerikaanse gebruikers. Sommigen van hen waren volgens de advocaten van de aanklagers nog maar zes jaar oud. In de VS geldt dat kinderen jonger dan 13 toestemming van hun ouders nodig hebben om persoonlijke informatie te delen. Daarvoor is de Children’s Online Privacy Protection Act (COPPA) in het leven geroepen.
TikTok werd ervan beschuldigd op grote schaal data van minderjarigen te verzamelen en door te verkopen aan adverteerders. Anderen claimden dat deze informatie rechtstreeks werd doorgespeeld aan de Chinese Communistische Partij.
TikTok kiest eieren voor zijn geld
In een reactie tegenover nieuwszender NPR ontkent TikTok alle beschuldigingen. Om echter niet nog jaren in een juridisch conflict betrokken te raken, besloot het platform om eieren voor zijn geld te kiezen en een schikking te treffen. “Zo kunnen we ons richten op het prettiger en veiliger maken van de TikTok community”, aldus een woordvoerder.
Door een bedrag van 92 miljoen dollar neer te leggen, komt er een einde aan de ruim twintig rechtszaken wegens privacyschending. Volgens experts is dat het hoogste bedrag dat ooit is neergeteld voor een schikking rondom privacy.
Naast een grote zak geld heeft ByteDance de opdracht gekregen om de app aan te passen. De applicatie mag in de toekomst niet langer biometrische data verzamelen of de locatiegegevens van leden gebruiken. Het is nu aan de rechter om de schikking goed te keuren.
TikTok al eerder beboet voor privacyschending
Het is niet de eerste keer dat TikTok in opspraak raakt wegens het schenden van de privacy van minderjarige gebruikers. Begin vorig jaar legde de Federal Trade Commission (FTC) een boete van 5,7 miljoen dollar op wegens het illegaal verzamelen van data van minderjarigen. Ook moest het Chinese sociale netwerk video’s van kinderen jonger dan 13 jaar verwijderen.
Bij het uitdelen van de boete beloofde TikTok beterschap. Het Center for Digital Democracy en andere mensenrechtenorganisaties vertrouwden het echter niet. In mei 2020 vroegen ze aan de FTC om het platform opnieuw onder een microscoop te leggen. De consumentenwaakhond en het Amerikaanse ministerie van Justitie gingen in gesprek met vertegenwoordigers van ByteDance. Dat resulteerde niet in nieuwe sancties.
Geen downloadverbod voor TikTok
Onder leiding van oud-president Donald Trump probeerde de regering een downloadverbod voor TikTok en andere Chinese applicaties op te leggen. Volgens Trump vormden de apps een gevaar voor de nationale veiligheid van de VS. De rechter floot de voormalig president terug en oordeelde dat een downloadverbod te voorbarig en schadelijk was voor het sociale netwerk.
Voor zijn vertrek gaf Trump de opdracht aan ByteDance om een Amerikaanse koper te vinden voor het videoplatform. Lukte dat niet, dan zou de oud-president zijn bevoegdheid gebruiken om TikTok alsnog te verbieden in de VS. Diverse partijen toonden interesse in het platform. In augustus zei Microsoft TikTok te willen inlijven. Ook Twitter, Oracle en Walmart werden genoemd als potentiële overnamekandidaten. Uiteindelijk trok Oracle aan het langste eind en sloot een deal met moederbedrijf ByteDance. Nu Joseph Biden verkozen is tot de Amerikaanse president, gaat de afspraak volgens het geruchtencircuit wellicht niet door.
Ook in Europa maakt men zich zorgen om TikTok
Niet alleen in de VS maken politici, burgers en mensenrechtenorganisaties zich zorgen om TikTok. In de EU hebben de Consumentenbond en consumentenbelangenorganisaties uit 17 EU-lidstaten een klacht ingediend bij de Europese consumentenrechtenorganisatie BEUC. Ze vinden het ‘schaamteloos’ dat TikTok kinderen gebruikt als billboard om reclame te maken voor hun product.
Ook stellen ze dat de algemene voorwaarden van TikTok onbegrijpelijk zijn voor tieners. Het bedrijf communiceert niet helder genoeg welke gegevens ze verzamelt en wat ze met deze data doet. Tot slot vinden de belangenorganisaties het niet door de beugel kunnen dat TikTok zonder toestemming of financiële compensatie video’s van content creators mag gebruiken.
Ook de Autoriteit Persoonsgegevens maakt zich zorgen om TikTok. De toezichthouder onderzoekt of de app privacyvriendelijk is ontworpen, welke informatie de applicatie verzamelt en of dat goed wordt uitgelegd in de algemene voorwaarden. Wanneer we het rapport van de Autoriteit Persoonsgegevens kunnen verwachten, is onbekend.
Nederland telt naar schatting zo’n 1,7 miljoen TikTok-gebruikers, twee-en-een-half keer zoveel als in 2019. Wil je weten hoe TikTok met je gegevens omspringt? Lees dan ons achtergrondartikel ‘Privacyrisico’s van TikTok – Waarom deze invasieve app zo’n risico vormt’.
