Sleepwet: Oplossingen om zelf je privacy te beschermen

Per 1 januari 2018 treedt de vernieuwde ‘Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten’ in werking. In de volksmond wordt deze wet ook wel de sleepwet of aftapwet genoemd. Er zijn inmiddels meer dan 300.000 handtekeningen verzameld om een raadgevend referendum over de wetgeving af te dwingen. Toch zal de wet reeds lang en breed in werking zijn getreden op het moment dat een referendum plaatsvindt. Daarnaast is het niet eens zeker dat er een referendum komt, omdat het nieuwe kabinet de ‘Wet raadgevend referendum’ in wil trekken.

De komst van de sleepwet is voorlopig dus zeker. Voor Nederlanders die zich zorgen maken om hun privacy zijn er enkele makkelijke methoden om de privacy te beschermen en het internetverkeer af te schermen voor nieuwsgierige ogen. In dit artikel bekijken we welke methoden er zijn om veilig en anoniem te internetten, en of deze methoden geschikt zijn met het oog op de sleepwet.

Legale manieren om overheidssurveillance te pareren

Er zijn verscheidene manieren waarop burgers een barrière op kunnen werpen tegen deze vorm van overheidssurveillance. In de volgende secties zullen we bespreken hoe men anoniem kan surfen, en hoe veilig de verschillende methoden zijn met het oog op de sleepwet.

Veilig internetten met een VPN (effectief)

VPN voor anoniem internetHet gebruik van een VPN (virtual private network) is volgens velen de meest complete en effectieve oplossing om je privacy op het internet te beschermen. Een VPN stelt je namelijk in staat je internetverkeer te beveiligen, te versleutelen en te anonimiseren. Door verbinding te maken met een VPN wordt al het dataverkeer via een beveiligde verbinding verstuurd.

Zo werkt het gebruik van een VPN in de praktijk:

  • Je sluit een abonnement af bij een betrouwbare VPN-provider; hiermee krijg je toegang tot het servernetwerk van de desbetreffende VPN-provider.
  • Je downloadt de VPN-software op al je apparatuur die verbonden is met internet (computer, tablet, smartphone etc.).
  • Middels de VPN-software kan je snel en simpel verbinding maken met een van de vele servers van de VPN-provider. Meestal hebben providers servers staan over de hele wereld waar jij uit mag kiezen. Verbinden is een kwestie van enkele simpele klikken.
  • Zodra je verbonden bent met een VPN-server, wordt al jouw internetverkeer omgeleid via deze server. Er wordt als het ware een veilige tunnel gecreëerd op het internet waardoor al jouw data loopt. Daarbij zorgt de VPN-software ervoor dat de data versleuteld wordt middels sterke encryptieprotocollen. Hierdoor kan de data niet meer onderschept worden door bijvoorbeeld hackers of overheden.
  • Omdat je nu verbonden bent met het internet via de VPN-server, wordt jouw eigen IP-adres verborgen. Je neemt namelijk het IP-adres van de VPN-server aan. Het IP-adres kan worden gezien als een digitale identificatiecode waarmee jij herkend kan worden. In principe is het een digitale vingerafdruk op het internet. Maar door een VPN te gebruiken, zal niemand nog jouw IP-adres kunnen registreren. Men ziet slechts het nietszeggende IP-adres van de VPN-server.

werking van een VPN-verbinding

 

Waarom het gebruik van een VPN mogelijk verstandig is

Goede VPN-providers houden geen administratie (logs) bij over wat hun klanten doen op het internet via de VPN-verbinding. Dit is namelijk het product wat deze VPN-providers leveren: anoniem internet, zonder sporen achter te laten. Mocht er een overheidsorganisatie aankloppen bij de VPN-provider met het verzoek om informatie over het internetgedrag van bepaalde klanten, dan kan deze informatie niet overhandigd worden omdat de VPN-provider deze informatie simpelweg niet heeft geregistreerd.

In dictaturen zorgt het gebruik van een VPN er bijvoorbeeld voor dat kritische journalisten en activisten veilig informatie kunnen versturen en ontvangen. Door de versleuteling kan het regime de communicatie niet meer onderscheppen en aflezen. En zelfs als ze dat wel zou lukken, dan nog is een journalist of activist niet meer te traceren middels het IP-adres omdat dat verborgen blijft door de VPN. Tegenstanders van de regering, voorvechters van het vrije woord, kritische journalisten en klokkenluiders gebruiken een VPN dus om anoniem te blijven en zo hun veiligheid te waarborgen.

Een VPN heeft overigens nog meer voordelen, maar het waarborgen van de privacy en het anonimiseren van het internetverkeer zijn met het oog op de sleepwet het belangrijkst. Verder merk je eigenlijk weinig van het feit dat je verbonden bent met een VPN. De applicatie draait op de achtergrond en jij kan gewoon (anoniem en veilig) gebruikmaken van het internet.

Betrouwbare VPN-aanbieders

De meeste goede VPN-aanbieders vragen een kleine maandelijkse bijdrage om gebruik te kunnen maken van hun beveiligde servernetwerk. Als je voor langere tijd een abonnement afsluit, krijg je vaak wel korting. Het is belangrijk om een VPN-aanbieder te kiezen die geen gebruikerslogs bijhoudt. Dit betekent dat er nergens wordt geregistreerd wat jij op het internet doet op het moment dat je verbonden bent via hun VPN-servers. Hieronder hebben we twee betrouwbare VPN-aanbieders uitgelicht die goed scoren op het gebied van privacy en databescherming. Mocht je bezorgd zijn over de consequenties van de sleepwet, dan is dit dus mogelijk een goed moment om een VPN uit te proberen. Beide VPN-aanbieders hieronder geven je een 30 dagen niet-goed-geld-terug garantie, zodat je deze VPN’s zonder risico eens kan testen. Er zijn overigens ook gratis VPN-diensten. Deze kennen de nodige beperkingen en restricties, maar zijn mogelijk wel interessant voor sommige gebruikers.

Betrouwbare optie 1: ExpressVPN

ExpressVPN en Netflix VS

ExpressVPN is een grote aanbieder met meer dan 1700 servers wereldwijd. ExpressVPN is niet de goedkoopste VPN-dienst, maar staat er wel om bekend premium kwaliteit te bieden in combinatie met veel extra opties. Bekijk ook de volledige ExpressVPN review.

Met ExpressVPN kan je veilig en anoniem internetten, downloaden en streamen. Je dataverkeer kan niet langer onderschept worden door externe partijen. Daarnaast kan je de software op 3 apparaten tegelijk gebruiken op één abonnement. Om ExpressVPN uit te proberen kan je de website bezoeken. Op alle pakketten bieden zij een 30 dagen-geld-terug-garantie.

Betrouwbare optie 2: GOOSE VPN

GooseVPN logo

Het Nederlandse GOOSE VPN heeft goede VPN-applicaties voor alle devices en besturingssystemen (Windows, Mac, iOS, Android, Linux). GOOSE VPN heeft snelle servers staan in Nederland, maar ook daarbuiten. In onze eigen tests hebben we GOOSE ervaren als een zeer gebruiksvriendelijke VPN die bovendien geen logs bijhoudt van jouw internetsessies. Dus zelfs als er overheidsinstanties komen aankloppen om te achterhalen wat klanten van GOOSE VPN online hebben uitgevoerd, dan heeft GOOSE VPN geen informatie om te overhandigen. Deze informatie wordt namelijk niet opgeslagen. Je bent als gebruiker dus gegarandeerd van een veilige, anonieme internetverbinding.

Daarbij komt dat je met het hele gezin gebruik kan maken van een enkel abonnement, want je mag met meerdere devices tegelijk verbonden zijn. Lees eventueel ook de volledige GOOSE VPN review. Je mag GOOSE VPN zonder risico een volle maand gratis uitproberen. Met de promotiecode Privacy krijg je 30% korting op hun Unlimited pakketten. Als je geïnteresseerd ben in Goose VPN kan je een kijkje nemen op hun website.

Veilig internetten met de Tor-browser (enigszins effectief)

TOR voor anoniem internettenTor (The Onion Router) biedt gebruikers een internetbrowser die in veel opzichten te vergelijken is met browsers als Firefox, Chrome of Safari. Maar in tegenstelling tot ‘normale’ internetbrowsers biedt Tor haar gebruikers een beveiligde en versleutelde verbinding, en daarmee een zekere mate van anonimiteit. Tor maakt gebruik van een wereldwijd netwerk van duizenden servers. Als je surft met de Tor-browser wordt jouw internetverkeer als het ware versnipperd en gecodeerd over dit grote netwerk van servers verstuurd. Mocht iemand jouw data onderscheppen, dan valt er door de versleuteling en versnippering moeilijk een coherent geheel van te maken. Ook kan men in principe niet achterhalen wie de data verstuurd heeft.

Toch is de beveiliging van het Tor-netwerk en de Tor-browser al meermaals gekraakt, onder andere door internationale veiligheidsdiensten. Dit is onder andere gebeurd om netwerken van zedendelinquenten op het dark web op te rollen. En ook al is dit een nobel doel, het betekent dus wel dat Tor enkele beveiligingslekken kent.

Werking TOR

Kijken we naar de sleepwet, dan zijn de mogelijkheden van Tor ook enigszins gelimiteerd. Niet al het dataverkeer loopt namelijk via de browser. Denk bijvoorbeeld aan Skype of WhatsApp, of de gmail-applicatie op je smartphone. Het dataverkeer via deze apps loopt niet via de browser en wordt dus ook niet beveiligd middels Tor. En het is belangrijk om te weten dat Tor (in tegenstelling tot normale browsers) heel gemakkelijk toegang verschaft tot het dark web. Dit is het ongereguleerde deel van het internet, waar je bijvoorbeeld illegale online marktplaatsen kan vinden. Voor doorsnee internetgebruikers is het wellicht wijzer het dark web te vermijden, ook door de grote hoeveelheid malware die er circuleert.

Meer informatie over TOR vind je op de volgende subpagina’s:

De incognito modus van de browser (niet effectief)

Het is ook mogelijk om de incognito-modus van je browser in te schakelen. Dit zorgt ervoor dat er in de geschiedenis van je telefoon, tablet of computer niet wordt bijgehouden welke websites je bezoekt. Echter, het gebruik van de incognito modus biedt geen enkele protectie tegen afluisterpraktijken. De anonimiteit wordt niet gewaarborgd en je bent als gebruiker in principe voor iedereen herkenbaar aan de hand van je IP-adres. Het gebruik van de incognito modus doet hier niets aan af. Mensen die zich zorgen maken over de consequenties van de sleepwet zijn hiermee dus niet geholpen.

Een proxyserver (niet effectief)

Sommige mensen gebruiken een proxyserver om anoniem te internetten. Net als bij een VPN maak je bij een proxyserver gebruik van een externe server, en neem je het IP-adres aan van deze server. De sites die jij bezoekt zien dus het IP-adres van de proxyserver, en niet jouw eigen IP-adres. Het grote verschil met een VPN is in principe dat een proxyverbinding niet beveiligd en versleuteld is. Je communicatie is dus veel makkelijk af te tappen dan bij een VPN. Daarom kan een proxyverbinding eigenlijk worden gezien als een lichte versie van een VPN, waarbij je dus ook enkele veiligheids- en anonimiteitsgaranties mist. Voor de sleepwet is een proxyserver geen geschikte manier om je anonimiteit te waarborgen.

Proxyserver

Impact van de nieuwe Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten

SleepwetDe wet behelst dat de AIVD en MIVD een ‘sleepnet’ mogen trekken bij het monitoren en analyseren van communicatiestromen. Waar aftappen en het onderscheppen van data voorheen alleen zéér gericht plaatsvond – bijvoorbeeld het aftappen van een enkele telefoon van een verdachte – mogen de inlichtingendiensten nu in theorie complete woonwijken monitoren met de intentie de communicatie van één verdacht persoon te identificeren.

De belangrijkste punten van de sleepwet:

  • Er zijn geen beperkingen omtrent welke apparatuur gehackt mag worden door de inlichtingendiensten (denk aan smartphones, computers, televisies etc.).
  • Het wordt mogelijk een DNA-databank aan te leggen met daarin de gegevens van iedereen in Nederland.
  • Inlichtingendiensten uit het buitenland kunnen de onderschepte informatie ook in handen krijgen. Onderschepte informatie mag uitgewisseld worden, ook zonder dat er een nauwkeurige analyse plaatsvindt van welke data er precies gedeeld wordt.
  • Onderschepte informatie mag 3 jaar worden bewaard.

Meer informatie over de sleepwet of aftapwet.

Concluderend

De nieuwe sleepwet gaat er komen, in ieder geval in eerste instantie. Het referendum komt sowieso te laat om dit te voorkomen. Vanaf januari 2018 hebben de AIVD en MIVD dus extra bevoegdheden om grootschalig communicatie van burgers af te tappen. Mensenrechten- en privacy-organisaties hebben hun zorgen geuit over de mogelijke consequenties van een dergelijke wet.

Wie dat wil kan zijn privacy dus deels bewaken met de methoden beschreven in dit artikel, maar belangrijk is uiteraard ook dat het maatschappelijk debat aangegaan wordt. Het referendum is daar een uitgelezen kans toe, al is de vraag of het er gaat komen, wat de uitslag gaat zijn en wat de politiek gaat doen met de uitslag. Het Oekraïne-referendum uit 2016 heeft duidelijk gemaakt dat de uitkomst van het sleepwet-referendum mogelijk weinig verschil zal maken, daar de politiek de uitslag in principe naast zich neer kan leggen.

4 reacties

  1. Is Opera VPN ook een goede optie?

  2. Cnockaert Ingrid

    Beste

    Is dit voor Belgie ook mogelijk die beveiligingen

    Gr ingrid

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *