Doxing is een fenomeen waarbij een kwaadwillende zoveel mogelijk persoonlijke, vertrouwelijke en privacygevoelige informatie over een ander verzamelt. Deze gegevens kunnen vervolgens gebruikt worden om iemand te intimideren. Sinds 1 januari 2024 is doxing wettelijk verboden.
Slachtoffers van doxing moeten soms jarenlang leven met de consequenties. Dit kan een enorme impact op hun leven hebben. Met de volgende tips verklein je de kans om slachtoffer te worden van doxing:
- Bescherm je wachtwoorden.
- Deel zo min mogelijk persoonlijke informatie online.
- Stel je privacy-instellingen op sociale media in.
- Blijf anoniem op het internet met een VPN-verbinding.
Hoewel termen als phishing en catfishing inmiddels vrij bekend zijn, hoor je de term doxing minder vaak voorbijkomen. Toch komt doxing net zo vaak voor als andere vormen van cybercrime. Ook brengt het allerlei mogelijke risico’s met zich mee.
Maar wat is doxing nu eigenlijk? Wat voor type doxing-aanvallen zijn er allemaal en welke risico’s zijn daaraan verbonden? We leggen het je graag uit.
Wat is doxing?
Doxing is een afkorting voor het Engelse ‘dropping doxs’, waarbij ‘dox’ staat voor ‘documents‘. Doxing gaat om niets anders dan het verzamelen en delen van iemands privé-informatie op het internet met kwade bedoelingen. Deze informatie komt voort uit allerlei bronnen en is soms al online te vinden op bijvoorbeeld sociale media.
Bij doxing onthullen de daders persoonlijke of vertrouwelijke gegevens met een vooropgezet plan. Intimidatie van het slachtoffer is daar een voorbeeld van. Door bijvoorbeeld het privéadres van iemand bekend te maken, wil de dader zijn doelwit angst aanjagen: “Ik weet waar je woont dus pas op je woorden”.
Een andere mogelijkheid is dat degene die privégegevens online zet anderen probeert aan te sporen om actie te ondernemen, bijvoorbeeld door iemand te bedreigen of te stalken. Dit noemen we ook wel digitaal vigilantisme.
Waarom wordt doxing gebruikt?
Daders kunnen verschillende redenen hebben om privé-informatie van iemand te verzamelen en online bekend te maken. Vaak wordt doxing gedaan om:
- iemand te intimideren of angst aan te jagen.
- iemand ernstige overlast te bezorgen.
- iemand te hinderen in het uitoefenen van zijn beroep, bijvoorbeeld door intimidatie of reputatieschade.
Het openbaar maken van iemands gegevens kan leiden tot stalking en soms zelfs tot ware heksenjachten. Vaak gaat doxing ook samen met andere strafbare feiten zoals smaad, laster of het (seksueel) exposen van het slachtoffer.
Slachtoffers van doxing
Bekende mensen en politici worden bovengemiddeld vaak slachtoffer van doxing. Maar naast bekende, publieke personen kan het iedereen overkomen. Doxing is ook een vorm van online pesten. Kinderen kunnen getreiterd worden omdat nepprofielen aangemaakt zijn met bewerkte, onthullende foto’s.
Wanneer veel persoonlijke informatie openbaar wordt gemaakt, kan dit een grote impact hebben. Hackers kunnen deze informatie gebruiken om toegang te krijgen tot je account en stalkers weten direct waar je woont. Daarnaast heeft doxing ook vaak een grote psychische impact.
Om je een beter beeld te geven van wat doxing is, geven we hier enkele voorbeelden. Deze voorbeelden maken duidelijk wat de doelen van de daders zijn en welke impact het kan hebben op de slachtoffers.
Donald Trump
Naar aanleiding van het proces tegen Donald Trump, die onder andere werd beschuldigd van staatsondermijning bij de presidentsverkiezingen van 2020, zijn de gegevens van de juryleden betrokken bij zijn rechtszaak gedeeld op rechtsextremistische websites.
De namen van de juryleden staan in de openbare aanklacht. Aanhangers van Trump hebben hier aanvullende informatie, zoals woonadressen, bij gezocht. Het doel hiervan is de juryleden te intimideren en de rechtsspraak te beïnvloeden. De juryleden worden hiermee gehinderd in het uitvoeren van hun taak.
Donald Trump zelf is ook ooit slachtoffer geweest van doxing. In dat geval werd doxing gebruikt als een vorm van klokkenluiden, omdat informatie over Trump openbaar werd gemaakt die hij zelf liever achterhield.
Nederlandse politici
Een bekende Nederlandse politicus die het slachtoffer is geworden van doxing, is Sigrid Kaag (D66). Voorman van Viruswaarheid Willem Engel publiceerde in januari de adresgegevens van de voormalige minister van Financiën op Twitter. Daarop besloot Kaag om aangifte te doen tegen Engel.
Helaas staat dit voorbeeld niet op zichzelf. In 2021 circuleerde er binnen een radicaal-rechtse Telegram-groep een lijst met de privéadressen van linkse journalisten en politici. In de chatgroep werd opgeroepen om de personen op de lijst ‘geweldloos op non-actief te stellen’.
Acid en de Reuzegommers
In 2024 stond Nathan Vandergunst, beter bekend als YouTuber Acid, voor de Belgische rechter. In een YouTube-filmpje had hij de namen van de Leuvense studenten die verantwoordelijk waren voor de dood van Sanda Dia openbaar gemaakt. De rechtszaak rondom de dood van Dia riep veel verontwaardiging op, omdat de daders wegkwamen met 300 uur taakstraf en 400 euro boete.
Acid heeft de namen van de daders openbaar gemaakt, naar eigen zeggen om mensen een idee te geven ‘wie hun toekomstige politici, tandartsen en rechters zijn’. Acid is hiervoor veroordeeld tot een voorwaardelijke gevangenisstraf van 3 maanden aangevuld met een boete van 800 euro en een schadevergoeding van 20.000 euro.
Is doxing strafbaar?
Sinds 1 januari 2024 is doxing strafbaar in Nederland. Toen trad de wet ‘Strafbaarstelling gebruik persoonsgegevens voor intimiderende doeleinden’ in werking, een wetsvoorstel waar meer dan twee jaar aan gewerkt was. Wie nu gegevens van een ander verspreidt om die persoon angst aan te jagen, ernstige overlast te bezorgen of te hinderen in het uitoefenen van zijn of haar beroep, is strafbaar.
First time offenders kunnen een geldboete in de vierde categorie of taakstraf opgelegd krijgen. Rechters mogen gevangenisstraffen opleggen aan personen die vaker de fout zijn ingegaan. De maximale gevangenisstraf bedraagt twee jaar, boetes kunnen oplopen tot maximaal 22.500 euro. De straf kan met een derde verhoogd worden indien het slachtoffer een politicus, journalist of rechter is.
Minister Yeşilgöz-Zegerius heeft beloofd om de wet in 2026 te evalueren. Verder heeft ze toegezegd om actief te communiceren met sociale media en andere online platforms over de nieuwe wetgeving. Zij kunnen dan besluiten om zelf in actie te komen tegen mensen die zich schuldig maken aan doxing.
Hoe kun je doxing voorkomen?
Om nu zeker te zijn van veiligheid en anonimiteit op het internet, zijn er een aantal manieren om doxing te voorkomen.
- Bescherm je wachtwoorden: gebruik unieke en sterke wachtwoorden voor elk account. Gebruik een wachtwoordmanager om je wachtwoorden te onthouden en stel 2FA in waar mogelijk.
- Deel zo min mogelijk persoonlijke informatie online: verwijder oude foto’s en profielen en zorg dat al je persoonlijke informatie veilig afgeschermd is op bijvoorbeeld sociale media.
- Stel je privacy-instellingen op social media in: loop de privacy-instellingen van al je social media-profielen na en deel informatie alleen met vrienden.
- Blijf anoniem op het internet: zorg dat je internetgebruik anoniem en veilig is door een beveiligde VPN-verbinding te gebruiken. Daarmee voorkom je dat jouw dataverkeer onderschept kan worden.
Wat kun je doen als je slachtoffer bent van doxing?
Als jouw gegevens online zijn gedeeld met het doel om je te intimideren, kun je een aantal zaken doen:
- Verzamel bewijsmateriaal: maak bijvoorbeeld screenshots van websites en platformen waarop jouw gegevens staan.
- Doe aangifte bij de politie: de politie kan je adviseren en een opsporingsonderzoek starten.
- Zoek gerichter hulp bij organisaties als slachtofferhulp of helpwanted.
- Laat gegevens verwijderen: je kunt hiervoor een verwijderingsverzoek indienen bij het platform waarop de gegevens gedeeld zijn. Doe dit wel in overleg met de politie, want verwijderen van het bewijs kan het opsporingsonderzoek bemoeilijken.
Meer lezen
Wil je meer weten over cybercrime en hoe je jezelf ertegen kunt beschermen? Dan zijn de volgende artikelen ook interessant voor je:
Je kunt ook ons hele cybercrime-dossier bekijken.
Wil je meer weten over doxing? Hieronder hebben we enkele veelgestelde vragen met antwoorden over doxing opgesomd. Staat je vraag er niet tussen? Laat dan een reactie achter onder dit artikel.
Doxing is een samentrekking van ‘dropping docs’. Bij doxing verzamelt iemand zoveel mogelijk persoonlijke informatie over een ander. Deze informatie maakt de dader vervolgens openbaar. De gegevens zijn afkomstig uit openbare bronnen, zoals sociale media, online telefoongidsen en publiekelijk toegankelijke registers.
Door middel van doxing kan de dader zijn slachtoffer:
- intimideren.
- ernstig lastigvallen of laten lastigvallen.
- hinderen in het uitoefenen van zijn/haar beroep.
Doxing kan gepaard gaan met smaad en laster. Anderen kunnen de gedeelde gegevens gebruiken om het slachtoffer te stalken, te bedreigen of te hacken. Daarnaast heeft doxing ook een grote psychische impact op het slachtoffer.
Sinds 1 januari 2024 is doxing wettelijk verboden in Nederland. Wie opzettelijk privégegevens van een ander deelt om hem of haar te intimideren, kan rekenen op forse straffen. First time offenders kunnen een geldboete of taakstraf opgelegd krijgen.
Rechters mogen gevangenisstraffen uitdelen aan personen die vaker de fout in zijn gegaan. De maximale gevangenisstraf bedraagt twee jaar. Boetes kunnen oplopen tot maximaal 22.500 euro.
Om je eigen veiligheid en anonimiteit te garanderen en te zorgen dat je niet het slachtoffer wordt van doxing, kun je een aantal maatregelen nemen.
- Bescherm je wachtwoorden en gebruik unieke en sterke wachtwoorden voor elk account.
- Deel zo min mogelijk persoonlijke informatie online.
- Ga de privacy-instellingen van je social media-netwerken na.
- Zorg dat je anoniem blijft op internet, bijvoorbeeld door een VPN te gebruiken.
Als je slachtoffer bent geworden van doxing, kun je de volgende stappen nemen:
- Verzamel bewijsmateriaal door screenshots te nemen van de gedeelde gegevens.
- Doe aangifte bij de politie.
- Zoek hulp bij slachtofferhulp of helpwanted.
- Probeer de gegevens in overleg met de politie te verwijderen. Hiervoor kun je bij het platform waarop de gegevens staan een verwijderingsverzoek indienen.
Het zou ook handig kunnen zijn wanneer je gewoon je IP adres definitief op je smartphone, iPhone of Android telefoon uitschakelt. Ook je locaties niet delen is ook een optie. Daardoor kunnen internetcriminelen je niet bereiken en ook niet zomaar lastig vallen met treiterijen. Mensen lopen vaak op te scheppen dat hun accounts en IP adresjes veilig zijn, maar schijn bedriegt dus blijkbaar. Wees dus voorzichtig met wat je op internet plaatst, en vaker nee zeggen helpt ook tegen criminelen. Ook geen persoonlijke privé dingen opzetten, zoals codes, adressen, telefoonnummers en e-mailadressen. Dit is een vaak het punt waar ze vaak tegen aanlopen.
Dit zijn inderdaad handige tips. Het is alleen niet mogelijk om een IP-adres uit te schakelen. Dit is namelijk nodig voor internetverkeer. Wat je wel zou kunnen doen is je IP-adres verbergen of veranderen.