Privacyinstellingen op Android: hoe gaat Android 12 om met jouw data?

Smartphone met het Android 12 logo en het Android icoontje
Klik hier voor een samenvatting van dit artikel
Privacyinstellingen in Android 12: samengevat

Door de jaren heen heeft Google kleine, maar belangrijke privacy-gerelateerde veranderingen aangebracht in zijn Android-besturingssystemen. Android 12 is de volgende grote stap in deze evolutie. Deze nieuwste versie beschermt de privacy van gebruikers nog beter met deze vier nieuwe functies:

  • Privacy Dashboard: hiermee geeft Google gebruikers meer controle tot welke data applicaties toegang hebben.
  • Camera- en microfoonindicator: een kleine balk rechtsboven in de hoek geeft aan als een app op dat moment de camera of microfoon gebruikt.
  • Knoppen om camera of microfoontoegang te beheren: via de Quick Settings kun je de toegang van een app tot de camera of microfoon tijdelijk intrekken.
  • Controle over locatiegegevens: hiermee bepaal je zelf of een app je exacte locatie mag weten, of dat deze bij een grove inschatting is.

In het najaar van 2021 rolde Google Android 12 uit naar de eerste smartphones. Wanneer de nieuwste Android-versie voor jouw toestel beschikbaar is, hangt af van de fabrikant van jouw toestel.

Wil je meer weten over Android 12 en de nieuwste privacyopties van dit besturingssysteem? Lees dan hieronder verder.

In het najaar van 2021 lanceerde Google de nieuwster van zijn besturingssysteem: Android 12. Net als ieder jaar heeft de zoekgigant zijn besturingssysteem (“operating system” of OS in het Engels) veel nieuwe functionaliteiten gegeven. Ook op het vlak van onze privacy is het platform voorzien van diverse nieuwe features. In dit artikel staan we stil bij de privacyopties in Android 12.

Marktaandeel en populariteit Android

Android is het meestgebruikte besturingssysteem ter wereld. Dat laten de cijfers van Statcounter duidelijk zien. Volgens de marktonderzoeker draait ruim 70 procent van alle smartphones wereldwijd op Android. Het resterende deel komt nagenoeg geheel voor rekening voor iOS van Apple.

Vooral hier in Europa is Android zeer geliefd onder consumenten. In sommige Europese landen heeft Android een marktaandeel van bijna 90 procent, zo blijkt uit cijfers van Kantar Worldpanel. In landen als Mexico en Brazilië vind je vrijwel alleen Android-telefoons. In werelddelen zoals Noord-Amerika en Australië hebben Google en Apple nagenoeg een even groot aandeel.

Android en privacy in het verleden

Aangezien het marktaandeel van Android zo groot is, heeft Google een grote verantwoordelijkheid om zorgvuldig met onze privacy om te gaan. Het Amerikaanse technologiebedrijf sleutelt regelmatig aan zijn besturingssysteem. Door de jaren heen hebben ontwikkelaars nieuwe functies bedacht om ons leven gemakkelijker te maken, energieverbruik terug te brengen en de veiligheid van onze data te verbeteren.

Privacy krijgt steeds meer aandacht van Google. De eerste stappen om onze privacy op Android-apparaten beter te waarborgen, werden in 2015 gezet. Dat jaar introduceerde Google het app-permissiesysteem in Android 6.0 Marshmallow.

Het werkt dit systeem? Om goed te functioneren hebben applicaties toegang nodig tot bepaalde systeemonderdelen, zoals je camera, microfoon, contacten, galerij of locatie. Het idee achter het permissiesysteem is dat gebruikers per onderdeel kunnen aangeven of ze willen dat een app daar toegang tot heeft of data over verzamelt. Vóór die tijd was het alles of niets. Wilde je bijvoorbeeld niet dat een zaklamp-app toegang had tot je contactlijst? Dan kon je deze applicatie niet installeren.

Android 9, 10 en 11: meer privacyverbeteringen

In de daarop volgende jaren heeft Google meer stappen gezet om onze privacy te verbeteren. Android 9.0 Pie zorgde ervoor dat applicaties die op de achtergrond draaiden niet zomaar toegang hadden tot de camera, microfoon en andere sensoren. Android 10 introduceerde een eigen privacy-tabblad in het instellingenmenu. Hierdoor kregen gebruikers nog meer controle over hun privacy.

Naast het rechtenbeheer van je apps kun je in het privacy-tabblad bijvoorbeeld aangeven of Google je locatiegeschiedenis en web- en app-activiteit mag opslaan. Ook kun je kiezen of je gepersonaliseerde advertenties wilt ontvangen en diagnostische gegevens van het besturingssysteem met Google wilt delen. Voorheen kon dat ook al, maar toen waren de verschillende opties goed verstopt in het instellingenmenu.

Met Android 11 zette Google opnieuw grote stappen op het vlak van privacy. Zo kunnen gebruikers eenmalig aangeven dat applicaties bepaalde rechten hebben. Als je bijvoorbeeld een app opstart die toegang tot je locatie nodig heeft, dan kun je aangeven dat hij jouw locatiegegevens alleen kan opvragen als je de app gebruikt. Sluit je hem af, dan heeft hij niet langer toegang tot jouw locatie.

Een andere manier waarop Google de privacy van gebruikers waarborgt, is door app-permissies automatisch in te trekken als je deze een poos niet gebruikt. En sinds de lancering van Android 11 hebben alleen applicaties die op de voorgrond draaien toegang tot GPS-locaties of systeemonderdelen als de camera en microfoon.

Nieuwe privacyopties in Android 12

Met Android 12 zet Google de volgende grote stap op het gebied van privacy. Het Privacy Dashboard, de Camera- en Microfoonindicator, controle over nauwkeurigheid van je locatiegegevens: dit zijn slechts enkele nieuwe privacyfeatures in het besturingssysteem. Hieronder behandelen we de nieuwe privacyopties in Android 12 met meer diepgang.

1. Privacy Dashboard

Om gebruikers meer controle te geven tot welke data applicaties toegang hebben, heeft Google het Privacy Dashboard bedacht. Hier zie je in een oogopslag welke gegevens, sensoren en hardware-onderdelen apps raadplegen. Door bijvoorbeeld op het camera- of microfoon-tabblad te tikken, zie je een lijst van apps die een beroep doen op de camera of microfoon, plus een tijdlijn op welke momenten dat was. Met het cirkeldiagram zie je hoeveel tijd apps gebruikmaken van bepaalde permissies.

Zie je iets dat je niet aanstaat, bijvoorbeeld een applicatie die informatie verzamelt over je contactpersonen? Met het Privacy Dashboard los je dat in een handomdraai op. Onderaan de pagina staat de knop ‘Manage Permissions’. Hier kun je aangeven welke apps wel of niet gegevens over je contactpersonen mogen bekijken. Permissies beheren was nog nooit zo eenvoudig.

2. Camera- en Microfoonindicator

Weet je welke apps op welk moment toegang hebben tot de camera of microfoon? Waarschijnlijk niet. Via het Privacy Dashboard kun je dit uitzoeken, maar dat is nogal een omslachtige methode. Op het moment dat een applicatie de camera of microfoon gebruikt, wil je dat weten. Niet achteraf.

Daarom heeft Google de Camera- en Microfoonindicator bedacht. Op het moment dat de camera of microfoon actief is, verschijnt er rechtsboven in de hoek een groengekleurde balk met daarin het icoontje van een camera of microfoon. Als je daar op drukt zie je welke app op dat moment gebruik maakt van deze sensoren.

3. Knoppen om camera of microfoontoegang te beheren

In het verlengde hiervan kun je op dat moment de toegang tot de camera of microfoon intrekken. Daarvoor swipe van je van de bovenkant van het scherm naar beneden. De Quick Settings verschijnen dan in beeld, inclusief knoppen waarmee je de camera- en microfoontoegang kunt beperken. Het enige dat je daarvoor hoeft te doen is op de knop of knoppen te drukken.

Op het moment dat je via deze knoppen de toegang tot de camera of microfoon intrekt, heeft de betreffende app nog steeds permissie voor deze sensoren. Het besturingssysteem verstuurt echter een onbruikbare camera- of audiofeed waar de applicatie niet mee uit de voeten kan. Het is alsof de camera en microfoon tijdelijk niet werken. Via het Privacy Dashboard trek je de toegang van de app tot deze sensoren definitief in.

4. Controle over locatiegegevens

In Android 12 geeft Google gebruikers meer controle over met wie ze wel of geen locatiegegevens willen delen. Om verschillende redenen kunnen apps om je GPS-gegevens vragen. Denk aan navigatie-apps die je van A naar B proberen te leiden, apps die een weersvoorspelling geven of apps die je het laatste nieuws of aantrekkelijke aanbiedingen voorschotelen op basis van je locatie. In al deze gevallen moet een app weten waar je bent, want anders kunnen ze hun werk niet doen.

‘Is het hiervoor nodig dat Google en de app-ontwikkelaar mijn exacte locatie kennen?’, kun je je afvragen. Wellicht niet. Met de komst van Android 12 hebben gebruikers zelf in de hand hoe nauwkeurig de locatiebepaling is. Als je een app opstart en gevraagd wordt hoe accuraat de locatiebepaling mag zijn, kun je kiezen uit Precise en Approximate. Precise (precies) geeft tot op enkele meters nauwkeurig door waar jij je bevindt. Approximate (bij benadering) geeft een schatting van de locatie van jouw smartphone in een straal van ongeveer anderhalve kilometer.

Dit klinkt misschien ideaal om je privacy te beschermen tegen datahongerige app-ontwikkelaars en Google, maar er kleeft wel één belangrijk nadeel aan: sommige toepassingen hebben nu eenmaal je exacte locatie nodig om goed te werken. ‘Vind mijn apparaat’ is daar een goed voorbeeld van. Als je locatie bij benadering hebt ingeschakeld, weet Google enkel dat je smartphone ongeveer ergens ligt. Als je vlak daarvoor naar de sportschool bent geweest, is het vrij eenvoudig om te bedenken dat hij daar wel eens zou kunnen liggen. Maar wat als de fitnesszaal slechts één van je vele tussenstops op die dag was? Dan weet je alsnog niet waar je telefoon precies is. Met exacte locatie heb je dat probleem niet.

Overige privacymaatregelen in Android 12

  • Phishing detectie in Berichten-app: om ervoor te zorgen dat hackers of cybercriminelen niet zomaar met jouw gegevens aan de haal gaan, toont de Berichten-app van Google een waarschuwingsvenster bij verdachte berichten en URL’s. Hiervoor wordt on-device machine learning Gebruikers kunnen eventueel feedback geven aan Google. Phishing detectie is alleen beschikbaar op Pixel-telefoons die op Android 12 draaien.
  • Clipboard Access Notifications: je krijgt voortaan een melding wanneer een applicatie klembordgegevens van een andere app opent. Deze waarschuwing verschijnt alleen de eerste keer in beeld.
  • Beperkingen voor bewegingssensoren: het besturingssysteem beperkt voortaan de verversingssnelheid van bewegings- en positiesensoren, zoals de gyroscoop en accelerometer. Op deze manier wil Google de doorgifte van privacygevoelige informatie van gebruikers beperken.
  • App Hibernation: als je bepaalde apps een aantal maanden niet gebruikt, belanden deze in Android 12 in een soort van slaapstand (App Hibernation). Alle rechten die je eerder hebt toegekend, komen daarmee te vervallen. Je ontvangt dan niet langer pushnotificaties op de achtergrond. Alle bestanden en data in de cache van de app (het tijdelijke werkgeheugen) worden eveneens verwijderd. Zodra je de app opnieuw gebruikt, moet je opnieuw goedkeuring geven voor specifieke permissies.

Wanneer kunnen we Android 12 verwachten?

In de eerste maanden van 2021 lanceerde Google diverse Developer Previews van Android 12. Geregistreerde ontwikkelaars konden toen als eerste naar het nieuwe besturingssysteem kijken, eventuele problemen opsporen en verbeteringen voorstellen. De eerste publieke bètaversie van het besturingssysteem verscheen in mei. In de daarop volgende maanden bracht Google meerdere beta releases uit.

Android 12 tijdlijn

De alphaversie of stabiele versie van Android 12 verscheen op maandag 4 oktober. Op dat moment konden alleen eigenaren van een Pixel-telefoon het nieuwe besturingssysteem downloaden. Het ging om de volgende modellen:

  • Google Pixel 3 (XL)
  • Google Pixel 3a (XL)
  • Google Pixel 4 (XL)
  • Google Pixel 4a (5G)
  • Google Pixel 5
  • Google Pixel 5a (5G)
  • Google Pixel 6 (Pro)

Een exacte releasedatum voor de smartphones van andere fabrikanten noemen, is onmogelijk. Dat komt omdat smartphonefabrikanten het besturingssysteem nog geschikt moeten maken voor telefoons uit hun assortiment. Dat is een tijdrovend en arbeidsintensief proces waar maanden overheen gaan. Dit proces bestaat uit vier fasen: (1) ontwikkelen, (2) testen, (3) certificeren en (4) uitrollen.

Of en wanneer Android 12 naar jouw smartphone komt, hang af van de bereidheid van jouw fabrikant om hier werk van te maken. Bedrijven als Samsung, Motorola en HMD Global kiezen er regelmatig voor om de nieuwste Android-versie alleen voor de laatste high-end modellen te ontwikkelen.

Conclusie: meer privacy in Android 12, of toch niet?

Android 12 heeft een aantal nieuwe privacyfuncties die voortbouwen op eerdere initiatieven van Google. De input van ontwikkelaars was daarbij onmisbaar. Google lijkt daarmee steeds meer privacybewust te zijn als het om hun besturingssystemen gaat. Daarbij heeft het Amerikaanse technologiebedrijf ook goed naar de concurrentie gekeken. Een aantal features, zoals de Camera- en Microfoonindicator en controle over de nauwkeurigheid van je locatiegegevens, verschenen eerder in iOS 15.

Vergis je echter niet. Ondanks alle privacyopties die Google introduceert, is het techbedrijf nog altijd een van de grootste dataverzamelaars ter wereld. De zoekmachinegigant heeft niet de beste reputatie als het gaat om privacy. Het bedrijf is immers groot geworden door op grote schaal persoonlijke informatie te verzamelen en verkopen. Zo weet Google precies waar we wonen en werken, welke restaurants of terrasjes we graag bezoeken, wat onze hobby’s zijn, en ga zo maar door.

Deze berg aan informatie wordt ook wel big data genoemd. Door van al deze data een gepersonaliseerd en samenhangend geheel te maken, weet Google precies wat je interessant vindt. Hierdoor is Google in staat gerichte advertenties aan te bieden. Op deze manier komen adverteerders in contact met hun doelgroep en krijgen consumenten relevante advertenties voorgeschoteld.

Privacyinstellingen Android 12 - Veelgestelde vragen

Heb je een vraag over Android 12 of de privacyopties die Google je geeft met dit besturingssysteem? Bekijk onze FAQ hieronder en klik op een vraag om het antwoord te lezen!

Android 12 is de meest recente versie van het besturingssysteem Android. Google komt jaarlijks uit met een nieuwe versie. Hierdoor verbeteren niet alleen de algehele stabiliteit en de snelheid van het besturingssysteem, maar worden ook onze data en privacy beter beschermd. Android is het populairste besturingssysteem onder smartphonegebruikers: bijna driekwart van alle smartphonegebruikers, heeft een Android-telefoon.

Google heeft veel kleine verbeteringen aangebracht in Android 12. De grootste verandering is zonder twijfel het Material You design. De interface is hierdoor kleurrijker en persoonlijker dan zijn voorganger. Ook de widgets van Google hebben een nieuw likje verf gekregen zodat ze beter bij het Material You design passen. Verder kun je voortaan ‘scrollende screenshots’ maken, is de zoekfunctie verbeterd en worden de meeste systeemupdates via de Google Play Store uitgebracht.

Ook op het vlak van privacy heeft Google aanpassingen gedaan. Zo geef het Privacy Dashboard gebruikers meer controle over welke data apps mogen gebruiken en introduceert Google een Camera- en Microfoonindicator. Wil je meer lezen over deze veranderingen in Android’s privacyopties? Lees dan hier verder.

Op maandag 4 oktober rolde Google de stabiele versie van Android 12 uit naar de eerste smartphones, namelijk de Pixel-telefoons van Google. Wanneer je het besturingssysteem op jouw toestel kunt verwachten, is afhankelijk van de fabrikant met wiens smartphone jij rondloopt. Het updateproces neemt enkele maanden in beslag en kost veel tijd, geld en energie.

Techredacteur
Techliefhebber pur sang: Anton is gek op alles wat met technologie en internet te maken heeft. Cybersecurity, privacy en internetcensuur hebben dan ook zijn volle aandacht. Meer over Anton.
Plaats een reactie
Een reactie plaatsen