Jonge treinreizigers die naar hun smartphone staren

NCTV waarschuwt Nederlanders: ‘Pas op met wat je op internet zet’

Laatst bijgewerkt: 13 oktober 2020
Leestijd: 4 minuten, 48 seconden

Statelijke actoren vormen een steeds grotere dreiging voor onze digitale weerbaarheid. Ze struinen het internet af naar (persoonlijke) informatie die ze kunnen gebruiken voor uiteenlopende doeleinden. Daarom is het verstandig om voorzichtig te zijn en van tevoren goed na te denken wat je wel en niet op sociale media en andere delen van het internet zet.

Daarvoor waarschuwt de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV). Ze heeft een folder of infosheet op internet gezet onder de noemer ‘Kennen ze jou ergens van?’. Daarin geeft de dienst allerlei tips om je privacy en apparatuur te beschermen.

‘Cyberdreiging door statelijke actoren is permanent’

De NCTV windt er geen doekjes om. Eind juni schreef NCTV-voorzitter Pieter-Jaap Aalbersberg in het rapport ‘Cybersecuritybeeld Nederland 2020’ dat politieke instanties, het bedrijfsleven en burgers continu geconfronteerd worden met cyberaanvallen. Naast hackers zijn ook statelijke actoren hiervoor verantwoordelijk,

Dit beeld werd eerder deze maand bevestigd door minister van Justitie en Veiligheid Ferd Grapperhaus en staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat Mona Keijzer. Als antwoord op schriftelijke vragen van twee CDA-Kamerleden schreven zij dat de digitale weerbaarheid van het Nederlandse bedrijfsleven ‘niet overal op orde’ is.

De Cyber Security Raad (CSR) adviseerde het kabinet onlangs om nieuwe technologieën in te zetten om de weerbaarheid van ons land en bedrijfsleven te vergroten. Dan kun je denken aan zaken als kunstmatige intelligentie, post-kwantumcryptografie, LiFi en 5G-netwerken. “Zonder de inzet van deze technologieën kunnen we de cyberweerbaarheid niet meer garanderen”, zo zei luitenant-generaal Onno Eichelsheim, raadslid van de CSR.

‘Digitalisering biedt kansen, maar brengen ook risico’s met zich mee’

De NCTV doet opnieuw een duit in het zakje om een bijdrage te leveren aan de aanhoudende discussie over cyberveiligheid en digitale weerbaarheid. Ze heeft een folder gepubliceerd die luistert naar de titel ‘Kennen ze jou ergens van?’. Daarin stelt de NCTV dat digitalisering ons leven vergemakkelijkt, prettiger maakt en allerlei kansen biedt. Denk aan contact leggen en onderhouden met oude bekenden, thuiswerken en online solliciteren.

“Maar met alle kansen nemen ook de risico’s toe”, zo waarschuwt de NCTV. Phishing mails en ransomware-aanvallen zijn twee bekende voorbeelden van de keerzijde van digitalisering. Deze hackmethoden worden niet enkel ingezet door gewiekste hackers: ook statelijke actoren proberen op deze manieren de maatschappij te ontwrichten. Ze verspreiden bijvoorbeeld desinformatie om de publieke opinie of verkiezingsuitslag te beïnvloeden. Ook proberen ze bedrijfsgeheimen te stelen om hun kennis naar een hoger niveau te tillen. En miljoenen of miljarden euro’s te besparen die ze anders kwijt waren geweest aan R&D-kosten.

Sommige landen verzamelen op grote schaal persoonsgegevens

Volgens de NCTV zijn er ook voorbeelden bekend van landen die op grote schaal persoonsgegevens verzamelen. Deze data kan op zijn beurt gebruikt worden voor digitale aanvallen of spionageactiviteiten naar personen die bijvoorbeeld om politieke of economische reden relevant zijn. Denk aan invloedrijke wereldleiders en andere politici, ambtenaren, wetenschappers, journalisten, mensenrechtenactivisten, politieke dissidenten en NGO’s. “Ook familieleden en vrienden rondom deze personen kunnen interessant zijn, als een soort ‘opstap’ naar de persoon om wie het echt draait: degene met toegang tot vertrouwelijke informatie”, aldus de NCTV.

Om dit soort informatie te verzamelen, maken statelijke actoren gebruik van zogeheten scraping software. Dit zijn computerprogramma’s die automatisch het internet doorzoeken op bruikbare gegevens uit openbare bronnen zoals LinkedIn, Facebook, Twitter en andere sociale media. Persoonlijke gegevens zoals een geboortedatum, woonadres, arbeidscarrière en hobby’s zijn op deze manier snel en goedkoop op te slaan. Deze informatie kan gebruikt worden om contact te leggen en mensen te bedonderen.

“Het verzamelen van openbare informatie is op zichzelf niet verboden, maar het is uiteraard onwenselijk als deze informatie wordt gebruikt voor heimelijke of ondermijnende doeleinden”, zo zegt de NCTV. Daarom is het belangrijk dat overheidsinstanties, ondernemers en burgers maatregelen nemen om zich te beschermen tegen statelijke actoren en hackers. Bewustwording van deze gevaren is slechts de eerste stap.

Met deze tips bescherm je je online privacy

De NCTV heeft diverse tips om je online privacy te beschermen. Om te beginnen moet je terughoudend zijn in welke informatie je verstrekt aan de socialemediaplatformen waar je actief op bent. Stel de privacy-instellingen zo in dat alleen jij en bekenden van je deze gegevens kunnen zien. Wordt niet zomaar met iedereen vrienden om je online status of aanzien te vergroten. Het kan immers iemand zijn die jouw persoonsgegevens probeert te bemachtigen.

Daarnaast adviseert de NCTV om zorgvuldig om te gaan met je wachtwoorden. Gebruik alleen sterke wachtwoorden en hergebruik niet voor al je online accounts hetzelfde wachtwoord. Kun je ze niet allemaal onthouden? Wend je dan tot een password manager. Maak, indien mogelijk, gebruik van tweefactorauthenticatie. Daarmee breng je een extra beveiligingslaag aan bij je online accounts.

Al deze maatregelen hebben geen zin als je je apparatuur niet goed beschermt. Installeer een antivirusprogramma op je computer en stel gelijk een firewall in. Kies een sterk wachtwoord voor je internetverbinding en verzend geen gevoelige informatie via een openbaar WiFi-netwerk. Klik niet zomaar op een linkje in je e-mailadres, sms-applicatie, WhatsApp of andere communicatie-app. Hackers proberen je op deze manier te verleiden je persoonsgegevens achter te laten. De nagemaakte pagina’s zijn soms bijna niet van de echte te onderscheiden. Maak regelmatig back-ups van je belangrijkste bestanden en zorg dat alle software regelmatig geüpdatet wordt.

Ook voor ouders heeft de NCTV enkele adviezen. Zij dienen zich te verdiepen in de sociale media accounts waar hun kroost op actief is. Praat met je kind over online privacy en waarschuw ze voor de gevaren van het zomaar verstrekken of achterlaten van privégegevens. Tot slot adviseert de NCTV om altijd kritisch te zijn. Vertrouw je een webshop niet? Moet je teveel privé-informatie opgeven? Of word jij benaderd door iemand met een vreemd verzoek? Ga er dan niet op in.

Privacy en security redacteur
Techliefhebber pur sang: Anton is gek op alles wat met technologie en internet te maken heeft. Cybersecurity, privacy en internetcensuur hebben dan ook zijn volle aandacht. 

Meer artikelen uit het ‘Nieuws’ dossier

Reacties
Plaats een reactie
Een reactie plaatsen