Computerchips op een moederbord

CSR: ‘Zet nieuwe technologieën in om cyberweerbaarheid te vergroten’

Laatst bijgewerkt: 7 oktober 2020
Leestijd: 4 minuten, 5 seconden

Nieuwe technologieën als kunstmatige intelligentie (AI) en post-kwantumcryptografie zijn niet meer weg te denken uit onze digitale samenleving. Deze kunnen en moeten een bijdrage leveren aan het vergroten en verbeteren van de cyberweerbaarheid van onze samenleving. Dat geldt ook voor bestaande technologieën met nieuwe toepassingsmogelijkheden. De overheid moet deze kansen benutten om cybercriminelen aan te pakken en de nationale veiligheid te garanderen.

Dat schrijft de Cyber Security Raad (CSR), een onafhankelijk adviesorgaan over cybersecurity, in zijn adviesrapport ‘Naar structurele inzet van innovatieve toepassingen van nieuwe technologieën voor de cyberweerbaarheid van Nederland’.

Digitalisering biedt kansen, maar brengt ook gevaren met zich mee

Nederland is een land dat in hoge mate gedigitaliseerd is. Een groot deel van de arbeidsbevolking werkt op afstand, studenten volgen onderwijs op afstand en we onderhouden onze sociale contacten op afstand. Ook in de zorgsector heeft digitalisering een vlucht genomen. De CSR constateert dat digitale toepassingen in hoog tempo en op grote schaal in ons land zijn geïntroduceerd. De coronacrisis heeft dit proces versneld.

Een gedigitaliseerd Nederland schept kansen, maar brengt ook gevaren met zich mee. De veiligheid en privacy van deze toepassingen zijn niet altijd gewaarborgd. Het datalek bij de website Infectieradar.nl is daar een goed voorbeeld van, evenals de vele Zoom meetings die door binnendringers ruw werden verstoord (ook wel zoombombing genoemd). Ook neemt cybercriminaliteit sterker toe. Criminelen grijpen de coronacrisis aan om slachtoffers te maken, bijvoorbeeld via (gerichte) phishing- en ransomware-aanvallen en WhatsApp-fraude.

‘Er staat veel op het spel’

Om cybercriminelen te dwarsbomen en nationale veiligheid te garanderen, moet de overheid de cyberweerbaarheid van het bedrijfsleven en ons land vergroten. Zowel nieuwe als bestaande technologieën met nieuwe toepassingsmogelijkheden vervullen daarbij een cruciale rol. “Zonder de inzet van deze technologieën kunnen we de cyberweerbaarheid niet meer garanderen”, zo zegt luitenant-generaal Onno Eichelsheim, plaatsvervangend Commandant der Strijdkrachten bij het ministerie van Defensie en raadslid van de CSR.

Eichelsheim stelt dat kennis over de ontwikkeling en toepassingsmogelijkheden van nieuwe technologieën in ons land versnipperd is. Daardoor missen we kansen, en dat vindt de CSR een zorgelijke ontwikkeling. “Want er staat namelijk veel op het spel”.

Met zijn uitspraak verwijst hij naar de meest recente editie van het Cybersecuritybeeld, dat eind juni is gepubliceerd door de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV). Daarin constateert hij dat cybercriminaliteit toeneemt en dat de georganiseerde misdaad en statelijke actoren een ‘permanente digitale dreiging’ vormen voor ons land. “Daarom is het belangrijk om grip te krijgen op nieuwe technologieën om de dreigingen tegen te gaan, maar zeker ook om te profiteren van alle kansen die de inzet van technologieën met zich meebrengen”, zo zegt Eichelsheim.

Deze kansen bieden nieuwe technologieën

Volgens de raadsman zijn we, mede door de coronacrisis, in een “digitale stroomversnelling” terecht gekomen. Om die reden is het van groot belang dat onze cyberweerbaarheid in gelijke pas blijft lopen. Daarvoor is nauwe samenwerking tussen de overheid en lokale overheden, Europa, het bedrijfsleven en wetenschappers noodzakelijk. Ons land kan immers niet alleen zijn cyberweerbaarheid vergroten. Kennis- en informatiedeling spelen in deze samenwerkingsverbanden een cruciale rol.

Het rapport van de CSR toont aan dat nieuwe technologieën zoals kunstmatige intelligentie, post-kwantumcryptografie, LiFi en 5G-netwerken volop kansen bieden om de cyberweerbaarheid te vergroten. Kunstmatige intelligentie vergemakkelijkt bijvoorbeeld het automatisch traceren en herstellen van kwetsbaarheden in softwareprogramma’s. En post-kwantumcryptografie maakt in de toekomst dataversleuteling mogelijk die bestand is tegen cyberaanvallen waarbij de daders gebruik maken van de rekenkracht van een kwantumcomputer.

CSR constateert toenemende afhankelijkheid van buitenlandse bedrijven

De Raad uit een belangrijk zorgpunt: de groeiende afhankelijkheid van ons land van buitenlandse technologiebedrijven om deze nieuwe technologieën in te zetten. Buitenlandse bedrijven hebben op de meeste een voorsprong ten opzichte van Nederland. In het rapport lezen we dan ook het volgende:

“Hoewel Nederland zelf (zeer) sterk is op gebieden als kwantumcomputing, encryptie, photonics en lithografie, ontstaan op andere gebieden potentieel nieuwe afhankelijkheden aangaande beveiliging, detectie van cyberdreigingen, continuïteit, potentiële vendor lock-in en in uitzonderlijke gevallen mogelijke toegang tot data door buitenlandse mogendheden.”

‘Zet structureel in op verbeteren cyberweerbaarheid’

Om de kansen van nieuwe technologieën optimaal te benutten, heeft de CSR een aantal adviezen voor de overheid op een rij gezet. Om te beginnen moet de regering de laatste technische ontwikkelingen op een rij zetten die relevant zijn om de cyberweerbaarheid te waarborgen en digitale autonomie van Nederland te versterken. “We moeten weten wat er speelt om daar tijdig maatregelen voor te treffen (…) Het kabinet moet hier structureel op inzetten, omdat de bad guys dit ook doen”, aldus Eichelsheim.

Het tweede advies dat de Raad aan het kabinet geeft, is dat ze integraal beleid ontwikkelt rondom nieuwe technologieën. Door “nauwe interdepartementale samenwerking” kan de overheid sneller nieuw beleid ontwikkelen. Verder adviseert de CSR dat de overheid een actief industriebeleid voor cybersecurity voert en dat ze (inter)nationale samenwerking bij relevante technologieën voor cybersecurity stimuleert.

Privacy en security redacteur
Techliefhebber pur sang: Anton is gek op alles wat met technologie en internet te maken heeft. Cybersecurity, privacy en internetcensuur hebben dan ook zijn volle aandacht. 

Meer artikelen uit het ‘Nieuws’ dossier

Reacties
Plaats een reactie
Een reactie plaatsen