Kinderen leren hoe ze veilig gebruik kunnen maken van het internet en sociale media: dat is het thema dat dit jaar centraal staat in de Week van de Lentekriebels. Het digitale domein is een leuke plek die de leefwereld van jongeren vergroot, maar kent tegelijkertijd ook de nodige gevaren. Het basisonderwijs staat deze week uitgebreid stil bij hoe leerlingen hun online weerbaarheid kunnen vergroten.
Het is de negentiende keer dat kenniscentrum Rutgers en lokale afdelingen van de GGD de Week van de Lentekriebels organiseren.
‘Mensen doen zich online soms mooier voor dan ze zijn’
Samen met scholen in het basis- en speciaal onderwijs besteden ze deze week extra aandacht aan online weerbaarheid. “Kinderen brengen een gedeelte van hun vrije tijd online door. Dat is leuk en vergroot hun leefwereld, maar er kleeft ook een keerzijde aan”, waarschuwt Elsbeth Reitzema, expert relationele en seksuele vorming bij Rutgers.
Ze doelt op zaken als grooming, risicovolle internetchallenges, het maken en delen van naaktfoto’s en -video’s en cyberpesten. Elsbeth benadrukt dat het belangrijk is om thuis en op scholen aandacht aan deze onderwerpen te besteden. Je vergroot er de online weerbaarheid van kinderen mee en voorkomt dat ze op latere leeftijd grensoverschrijdend gedrag vertonen.
“Mensen doen zich online soms mooier en anders voor dan ze zijn. Kinderen kunnen zichzelf met dit soort beelden gaan vergelijken. Dit kan bepalend zijn voor hun zelfbeeld en lichaamsbeeld en een negatieve invloed hebben, terwijl zelfwaardering een belangrijke eigenschap is voor weerbaarheid, offline en online”, zo zegt Reitzema.
Steeds meer vragen over sexting onder kinderen
Het thema online weerbaarheid is bedacht in overleg met De Kindertelefoon. Daar merken ze dat kinderen steeds vaker geconfronteerd worden met onwenselijke online content. “Wat ons opvalt bij deze gesprekken is dat kinderen, waaronder ook jonge kinderen tussen 10 en 12 jaar, steeds vaker contact opnemen over onderwerpen als sexting en het onvrijwillig verspreiden van naaktfoto’s door een ander”, zegt Roline de Wilde, directeur van De Kindertelefoon.
Ze vervolgt haar verhaal. “Kinderen vertellen bijvoorbeeld dat ze een verzoek om een naaktfoto of een foto van een ander doorgestuurd hebben gekregen. Vaak schrikken ze, weten niet goed wat ze moeten doen en durven dit niet aan ouders te vertellen. Daarover gaan onze vrijwilligers met ze in gesprek.” Dagelijks krijgt De Kindertelefoon zo’n dertig telefoontjes van kinderen over seksualiteit en online content.
Reitzema wijst erop dat De Week van de Lentekriebels op een positieve manier het gesprek over seksualiteit en online weerbaarheid stimuleert. Door open en eerlijk hierover te praten, maak je volgens haar kinderen zelfbewust en vaardig zodat ze in staat zijn om beter om te gaan met zowel leuke als minder leuke ervaringen op het internet.
Lesmateriaal is ontwikkeld door experts
Deelname aan de Week van de Lentekriebels is vrijwillig. Scholen kiezen lesmaterialen die aansluiten bij de visie van de school. Experts van kenniscentrum Rutgers en de GGD ontwikkelen aanvullende materialen. Dit jaar helpen expertisecentrum Offlimits -voorheen bekend als het Expertisebureau Online Kindermisbruik (EOKM)-, het Nederlands Jeugdinstituut, Bureau Jeugd & Media, en De Kindertelefoon mee met het bedenken van lesmaterialen voor scholen.
Ook is er lesmateriaal gemaakt voor ouders zodat ze thuis over de keerzijde van sociale media en het internet kunnen praten. Didactische tips, de handreiking voor leraren en films over online weerbaarheid vind je op de themapagina van de website van de Week van de Lentekriebels.
