De provincie Groningen staat niet langer toe dat provincieambtenaren, Statenleden en Gedeputeerden TikTok mogen gebruiken op werkapparatuur. Vanaf vandaag kunnen zij de app niet langer downloaden en installeren op apparaten van de provincie. Op privétoestellen mogen zij TikTok wel installeren, al ontraadt de provincie dat wel.
RTV Noord meldde het TikTok-verbod in de provincie Groningen als eerste medium.
Veiligheids- en privacyrisico’s van TikTok
TikTok is een videoplatform dat in handen is van het Chinese moederbedrijf ByteDance. Beveiligingsspecialisten zeggen dat dit veiligheids- en privacyrisico’s met zich meebrengt. Omdat het bedrijf in handen is van een Chinees bedrijf, kan de Chinese overheid eisen dat ze vertrouwelijke of gevoelige informatie van klanten met de inlichtingendienst of het Volksbevrijdingsleger deelt. Met deze gegevens is het mogelijk om iemand op de voet te volgen, maar ook wat hij online en offline uitspookt. En dat kan op zijn beurt weer een gevaar opleveren voor de nationale veiligheid van een land.
Vanwege deze gevaren hebben diverse landen en instanties het gebruik van TikTok verboden. Onder meer België, Canada, de Verenigde Staten, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk hebben inmiddels zo’n verbod. De Amerikaanse staat Montana gaat nog een stap verder en verbiedt de app vanaf 2024 zowel zakelijk als privé. Ambtenaren die voor de Europese Commissie werken mogen de app eveneens niet op hun smartphone, tablet of laptop installeren.
Gedeeltelijk TikTok-verbod in Nederland
Ook in ons land pleiten meerdere politieke partijen voor een TikTok-verbod voor ambtenaren, waaronder D66, het CDA en de PvdD. De ChristenUnie ziet meer in een algeheel verbod: naast medewerkers die voor de Rijksoverheid of het parlement werken, mogen ook mensen als jij en ik de app niet langer gebruiken. De VVD kondigde in april aan te stoppen met de app om te communiceren met de achterban.
TikTok houdt niet alleen de gemoederen in de landelijke politiek bezig. Ook op lokaal en regionaal niveau zijn er initiatieven om het gebruik van TikTok aan banden te leggen. Sinds eind maart mogen medewerkers van de gemeente Amsterdam de app niet langer gebruiken op hun werkapparatuur. Rond dezelfde periode gaf de Belastingdienst haar werknemers de opdracht om de app van hun werktelefoon te verwijderen.
Gedeputeerde over TikTok-verbod: ‘Dit heeft alles te maken met de spionagedreiging vanuit China’
De provincie Groningen wil eveneens af van TikTok. Om die reden mogen provincieambtenaren en leden van de Provinciale en Gedeputeerde Staten niet langer TikTok op apparatuur van de provincie gebruiken. Vanaf vandaag kan de app dan ook niet langer gedownload worden op smartphones en tablets van de provincie.
“Dit alles heeft te maken met de spionagedreiging vanuit China. TikTok heeft het privacystatement aangepast en daarmee kunnen medewerkers inzage krijgen in de gegevens van Europese gebruikers. Dat kan risico’s met zich meebrengen”, zo vertelt Mirjam Wulfse (VVD) tegenover RTV Noord. De Gedeputeerde raadt gemeenten eveneens aan om tot een verbod over te gaan.
Den Haag legt TikTok eveneens aan banden
Dinsdag kondigde Jan van Zanen, de burgemeester van Den Haag, aan dat de gemeente erop gaat toezien dat ambtenaren TikTok niet gebruiken op apparatuur van de gemeente. In een brief (pdf) aan de gemeenteraad vertelt de burgemeester dat ambtenaren de app op dit moment nog wel op hun zakelijke apparaten kunnen installeren. “De gemeente heeft gebruik van TikTok ontraden en kan inzien of TikTok is geïnstalleerd op de zakelijke apparaten van de gemeente. De gemeente gaat hierop monitoren en gaat de applicatie verwijderen van werktelefoons, zoals bij het Rijk ook gebeurt”, aldus Van Zanen. Hij zegt dat het college van B&W bereid is om breder te kijken dan enkel en alleen naar de gevaren van bepaalde apps.
Staatssecretaris van Digitalisering Alexandra van Huffelen schreef afgelopen maart in een brief aan de Tweede Kamer dat het kabinet gaat inzetten op ‘managed apparaten’. Alleen vooraf goedgekeurde applicaties kunnen en mogen dan geïnstalleerd worden op werkapparaten. Volgens Van Huffelen is dat de enige manier om een structurele oplossing te vinden voor potentiële privacy- en veiligheidsrisico’s. Ze wil dit zo spoedig mogelijk realiseren.
Update (25 mei 2023): niet alleen de provincie Groningen, maar alle provincies hebben besloten om TikTok van werkapparatuur te verwijderen. “Bij provincies waarin door de organisatie verstrekte apparaten worden gebruikt, kunnen zulke apps automatisch worden gede-installeerd”, zegt een woordvoerder van het Interprovinciaal Overleg (IPO) tegenover persbureau ANP.
“We volgen het Rijksbeleid en verbieden TikTok en andere apps van staten met een offensief cyberprogramma voor werkgerelateerd gebruik door provincieambtenaren en medewerkers van IPO. Daarnaast wordt het voor privégebruik ook dringend afgeraden.”
Ook een aantal gemeenten, waaronder Den Haag en Eindhoven, heeft ambtenaren verboden TikTok te downloaden op hun werktelefoon. Daarmee geven ze gehoor aan een recent advies van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG).
