Het afgelopen jaar steeg het aantal meldingen van telefonische oplichting met 18 procent in vergelijking met 2021. De financiële schade door misbruik van bedrijfsgegevens bedroeg 12,5 miljoen euro, een stijging van omgerekend 20 procent. Opvallend genoeg halveerde het aantal meldingen over cybercriminaliteit in deze periode.
Bijna een vijfde meer meldingen van telefonische oplichting
De organisatie kreeg in 2022 in totaal 500.000 meldingen binnen via het callcenter, het online aanmeldformulier en de geautomatiseerde valse e-mailcheck. In 7.661 gevallen werd er financiële schade gemeld. De schade kwam uit op een totaalbedrag van 43 miljoen euro. Dat is een daling van 8,5 procent in vergelijking met een jaar eerder. Toen veroorzaakten cybercriminelen voor 47 miljoen euro aan schade.
Het aantal meldingen over telefonische oplichting steeg vorig jaar met ruim 18 procent. Deze klachten gingen voornamelijk over geautomatiseerde telefoontjes met een Engelstalig bandje. Slachtoffers kregen bijvoorbeeld te horen dat er een auto op hun naam was gehuurd, waarin drugs was aangetroffen door de politie. Om vervolging te voorkomen moesten ze een geldbedrag overmaken, of hun BSN-nummer en andere persoonsgegevens afstaan.
De Fraudehelpdesk waarschuwde in 2021 al voor deze vorm van oplichting. Vorig jaar kwamen er 9.997 meldingen van een Engelstalig bandje binnen bij de organisatie. De financiële schade kwam toen uit op 1,7 miljoen euro. In 2022 troggelden oplichters 136 keer geld af van slachtoffers. De schade kwam daarbij uit op ruim 1 miljoen euro.
Deze oplichtingstrucs gebruikten cybercriminelen in 2022
Voorafgaand aan de telefoontjes ontvingen slachtoffers vaak een phishingmail. Wie daar op reageerde, kreeg vervolgens een belletje van een zogenaamde ‘bankmedewerker’. Die vroeg aan de slachtoffers om zo snel mogelijk hun spaargeld over te maken naar een ‘kluisrekening’ of ‘veilige rekening’. Deze vorm van oplichting noemen we ook wel helpdeskfraude.
Fraudeurs gebruikten ook andere trucs om nietsvermoedende mensen op te lichten. Soms vroegen ze om cadeaukaarten te kopen en de code op de achterkant van de kaarten door te geven. Oplichters kunnen dat geldbedrag uitgeven aan digitale aankopen en andere producten. Verder probeerden sommige criminelen mensen over te halen om software als AnyDesk of TeamViewer te installeren, zogenaamd om over de schouder mee te kijken of slachtoffers alles goed deden. De politie waarschuwt regelmatig dat banken nooit aan klanten zullen vragen om software te installeren.
Tot slot ontving de Fraudehelpdesk meldingen van gedupeerden waarbij ‘bankmedewerkers’ bij hen thuis langskwamen om de betaalpas en pincode op te halen. Vervolgens werden er grote geldbedragen van hun rekening geplunderd. Soms vroegen de oplichters om de laptop of smartphone. Deze waren zogenaamd besmet met een virus, die zij wel zouden verwijderen.
Minder meldingen van cybercrime
Als je het bovenstaande verhaal leest, ben je geneigd te denken dat het aantal meldingen van cybercrime toenam. Niets is minder waar. De Fraudehelpdesk zegt dat ze vorig jaar 4.471 meldingen van cybercriminaliteit ontving. Ter vergelijking: in 2021 ging het om 9.933 meldingen. Dat is een halvering in een jaar tijd.
Dat betekent niet dat er sprake is van een dalende trend. Onderzoek van VPNGids.nl, gebaseerd op de meest recente politiecijfers, wijst uit dat het aantal aangiftes van digitale misdrijven als phishing, hacking en WhatsApp-fraude tussen mei en oktober 2022 onverminderd hoog was. De politie ontving in deze periode 7.396 meldingen van cybercrime. Dat komt neer op een stijging van 8,6 procent in vergelijking met dezelfde periode een jaar eerder.
De Fraudehelpdesk meldt tot slot dat het aantal meldingen van hacking het afgelopen jaar steeg van 602 in 2021 naar 827 in 2022.
