De coronapandemie heeft voor een forse toename gezorgd in gesprekken over sexting. Tijdens de verschillende lockdowns was er zelfs sprake van een verdubbeling. Meer kinderen belden en chatten tijdens de coronacrisis over seksueel grensoverschrijdend gedrag. Ook kwamen er meer klachten binnen over bedreiging of chantage met naaktfoto’s en -video’s, ook wel sextortion genoemd.
Dat meldt De Kindertelefoon in een persbericht. Ten opzichte van 2019 steeg het aantal meldingen van sextortion met 52 procent, zo weet de hulplijn.
Van ‘onschuldige flirt’ tot chantage
Ruim de helft van de jongeren die tijdens de coronapandemie naaktbeelden van zichzelf verspreidde, heeft daar achteraf gezien spijt van. Tijdens de lockdowns experimenteerden jongeren volop met het versturen en ontvangen van naaktbeelden. In sommige gevallen zijn de gênante foto’s en video’s onder dwang verkregen.
Slachtoffers kunnen met hun verhaal en ervaring terecht bij De Kindertelefoon. Tijdens de pandemie deden jongeren daar vaak een beroep op. In 2020 steeg het aantal gesprekken over sexting en online seksueel grensoverschrijdend gedrag bij De Kindertelefoon met bijna 30 procent ten opzichte van het gemiddelde in 2019. Binnen de groep van 10- tot 12-jarigen ziet De Kindertelefoon een forse toename in de afgelopen drie jaar.
In 2019 voerden medewerkers van De Kindertelefoon 1.900 gesprekken over grensoverschrijdend gedrag online. In 2020 en 2021 liep dat aantal op tot ruim 2.200 per jaar.
“We horen vaak dat kinderen zichzelf de schuld geven als het fout gaat, er is op dit onderwerp veel angst en schaamte”, vertelt Roline de Wilde, directeur van De Kindertelefoon. Jongeren zijn volgens haar goed op de hoogte van de mogelijke risico’s van sexting en seksueel grensoverschrijdend gedrag online. “Iets wat begint als een onschuldige flirt op social media kan eindigen in dreiging en chantage. Het merendeel van de kinderen durft het niet met ouders te bespreken en is bang dat ze erachter komen.”
‘Praat over hoe je respectvol omgaat met foto’s van een ander’
Simone Belt van Helpwanted herkent de resultaten. “In een wereld waarin ons sociale leven zich zoveel online afspeelt, is het niet gek dat ook je seksuele ontwikkeling (deels) online plaatsvindt. De manier waarop je hier als ouder met je kind over praat is cruciaal.”
Ouders die hun kinderen waarschuwen om géén naaktfoto’s en -video’s te versturen, denken daar goed aan te doen. Volgens Belt werkt het in praktijk echter vaak averechts. “Het kan slachtoffers het gevoel geven dat ze iets fout hebben gedaan, zelfs wanneer ze onder druk zijn gezet om foto’s te maken.”
Zij adviseert ouders om niet alleen stil te staan bij de mogelijke risico’s van sexting. In plaats daarvan moeten ze hun kroost informeren over hoe sexting op een veilige manier kan plaatsvinden, en bij welke instanties ze terecht kunnen als het uit de hand loopt. “En praat over hoe je respectvol omgaat met foto’s van een ander. Want de verspreiders zijn verantwoordelijk, niet de slachtoffers”, aldus Belt.
Jongeren en volwassenen experimenteren met sexting vanwege coronapandemie
Arda Gerkens, directeur van het Expertisecentrum Online Kindermisbruik, vertelde vorig jaar tegen het journalistieke platform Pointer dat tijdens de eerste lockdown (in maart 2020) ruim twee keer zoveel jongeren het slachtoffer waren geworden van sextortion. En dat was hoogstwaarschijnlijk slechts het topje van de ijsberg. Veel slachtoffers durven uit angst of schaamte geen aangifte te doen of melding te maken. “Pas als het water ze aan de lippen staat, zoeken jongeren hulp”, aldus Gerkens.
Uit onderzoek van VPNGids.nl aan het begin van de coronapandemie bleek dat veel jongeren en jongvolwassenen de situatie aangrepen om te experimenteren met sexting. Iets minder dan de helft van de ondervraagde vrouwen (44 procent) zegt meer erotische foto’s van zichzelf te hebben verstuurd door de coronacrisis. Driekwart van de vrouwen zegt de afgelopen periode meer seksuele filmpjes van zichzelf te hebben verstuurd. Eén op de vijf mannen zegt wel eens een ‘dickpic’ te hebben verstuurd.
