Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Hanke Bruins Slot en de Zweedse Eurocommissaris van Binnenlandse Zaken Ylva Johansson zijn de grote winnaars van de Big Brother Awards 2022. Zij wonnen respectievelijk de expertprijs en publieksprijs voor de grootste privacyschending van afgelopen jaar. ‘Erik’, een anonieme klokkenluider, sleepte de Felipe Rodriguez Award in de wacht.
Maandagavond maakte Bits of Freedom de uitslag van de Big Brother Awards bekend.
Bruins Slot krijgt Big Brother Award voor Tijdelijke wet
Minister Bruins Slot mocht de expertprijs in ontvangst nemen “vanwege het faciliteren van de grenzeloze datahonger van het toezicht op diezelfde diensten”. De bewindsvrouw wil de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdienst (Wiv 2017) versoepelen.
Nu is het zo dat dat de Algemene en Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD en MIVD) toestemming moeten vragen aan de Toetsingscommissie Inzet Bevoegdheden (TIB) om gebruik te mogen maken van hun bijzondere bevoegdheden, waaronder de hackbevoegdheid en onderzoeksopdrachtgerichte interceptie (OOG-I).
Om de gevaren van politieke en economische spionage terug te dringen, wil de minister het controlemoment verschuiven van vooraf naar achteraf. Daarvoor heeft ze de Tijdelijke wet bedacht. Het wetsvoorstel ligt momenteel bij de Tweede Kamer. Minister Bruins Slot was niet aanwezig om de Big Brother Award in ontvangst te nemen.
Ylva Johansson wint publieksprijs
Voor het eerst werd er een Award uitgereikt aan een Eurocommissaris. Ylva Johansson was de winnaar van de publieksprijs. Zij was genomineerd voor een Big Brother Award vanwege haar voorstel om de chatberichten van alle Europeanen af te luisteren. Volgens de Eurocommissaris is dat de enige manier om iets aan kindermisbruik te doen.
Bits of Freedom noemde het plan “misschien wel de grootste bedreiging voor vertrouwelijke communicatie” op het internet. “Het betekent namelijk dat platforms, en indirect ook autoriteiten, alle chats, foto’s en video’s van hun gebruikers zullen moeten beoordelen. Als de Europese Commissie kinderen en jongeren echt wil beschermen, zou zij luisteren naar het advies van experts en inzetten op preventie en internationale samenwerking”, aldus de belangenorganisatie.
Felipe Rodriguez Award gaat naar anonieme klokkenluider
Naast een prijs voor de grootste privacyschending, reikte Bits of Freedom tevens een erebokaal uit aan iemand die op een positieve manier een bijdrage heeft geleverd aan privacy, vrijheid van meningsuiting en online mensenrechten. Dat is de Felipe Rodriguez Award.
Deze prijs was dit jaar voor ‘Erik’, een anonieme klokkenluider die de lakse naleving van de Europese privacywetgeving door Nederlandse gemeenten aan de kaak stelde. Om zijn identiteit te beschermen was hij niet aanwezig om de prijs in ontvangst te nemen. Zijn plaats werd ingenomen door Lousewies van der Laan, directeur van Transparancy International Nederland. In haar speech benadrukte ze het belang van klokkenluiders voor de parlementaire democratie.
Halsema en Yeşilgöz-Zegerius vielen buiten de prijzen
Femke Halsema (burgemeester van Amsterdam) en Dilan Yeşilgöz-Zegerius (minister van Justitie en Veiligheid) waren eveneens genomineerd voor een Big Brother Award. Halsema vanwege “de structurele en indringende inmenging in de levens van kinderen en jongvolwassenen in de Top400”.
Yeşilgöz-Zegerius was genomineerd voor het indienen van een wetsvoorstel waarmee het voor de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) mogelijk wordt om informatie over Nederlanders te verzamelen. Aanleiding hiervoor was dat de Nationaal Coördinator jarenlang stiekem prominente burgers volgde op internet en daarbij privacygevoelige informatie verzamelde en deelde met andere instanties.
Beide politici kregen echter te weinig stemmen om een Big Brother Award in ontvangst te nemen.
