Amnesty International: ‘Privacy is volgende slachtoffer coronavirus’

Amnesty International: ‘Privacy is volgende slachtoffer coronavirus’

Laatst bijgewerkt: 5 mei 2020
Leestijd: 3 minuten, 54 seconden

Amnesty International maakt zich grote zorgen over de privacy van Britse burgers als de overheid een app gaat gebruiken in de strijd tegen het coronavirus. Daarmee zet ze de deur op een kier voor “doordringende staatstoezicht en privacyinbreuk”. We moeten dan ook goed oppassen dat privacy niet het volgende slachtoffer wordt van het virus.

Dat zegt de Britse tak van de mensenrechtenorganisatie tegen diverse media.

Privacyzorgen

Net als in andere Europese lidstaten werkt het Verenigd Koninkrijk aan een smartphoneapplicatie om het coronavirus in te dammen. Eind maart kondigde de regering onder leiding van Boris Jonhson aan dat zo’n app er ging komen. Onlangs herhaalde Matthew Gould, algemeen directeur van NHSX, de afdeling binnen de National Health Service (NHS) die verantwoordelijk is voor de ontwikkeling van nieuwe technologie in de gezondheidszorg, dat deze app ‘binnen enkele weken’ gereed is. Deze week gaat de overheid de app testen in de Isle of Wight, een eilandje ten zuiden van Southampton en Portsmouth.

De app die de Britse regering gaat inzetten maakt gebruik van bluetooth. Deze techniek kijkt of gebruikers in contact zijn geweest met mensen die besmet zijn met het coronavirus. Als dat het geval is ontvangen ze een pushnotificatie.

De grootste zorg is niet zozeer de gekozen techniek of de beperkingen van bluetooth. Critici vinden het niets dat data gedeeld wordt via een centrale database van de NHS als gebruikers aangeven dat ze symptomen hebben of ziek zijn. Om onze privacy en anonimiteit te garanderen, beloofde de NHSX dat gebruikers alleen een gedeelte van hun postcode hoeven door te geven als ze de app installeren. Verder verzekert de instantie dat alle data die de app verzamelt anoniem is en dat deze gegevens alleen worden doorgestuurd als een gebruiker daar nadrukkelijk toestemming voor geeft.

‘Privacy is volgende slachtoffer’

De Britse tak van Amnesty International is daar niet gerust op. Kate Allen van Amnesty International UK zegt in de Britse media dat de overheid moet nadenken over een decentraal app-model, waar gebruikersdata de smartphone niet verlaat. “We zijn extreem bezorgd dat de overheid plannen heeft om privédata naar een centrale database te sturen. Daarmee zet ze de deur op een kier voor doordringende staatstoezicht en privacyinbreuk, met mogelijk discriminerende gevolgen”, zo vertelt Allen.

“In deze buitengewone tijden kunnen contact-tracing apps en andere technologieën potentieel nuttige hulpmiddelen zijn tegen COVID-19, maar onze privacy en fundamentele rechten mogen niet het volgende slachtoffer worden van het virus.”

Ze eindigt haar betoog met de opstelling dat een contact-tracing app te allen tijde vrijwillig moet zijn. De Britse overheid mag er geen straffen tegenover stellen als burgers deze app niet willen installeren. Gebruik van de app mag ook niet beloond worden. Alleen dan weet je zeker dat het gebruik honderd procent vrijwillig en een eigen, welbewuste keuze is.

Internationale kritiek

Amnesty International is niet de enige die zich grote zorgen maakt over privacywaarborgen. Aleid Wolfsen, bestuursvoorzitter van de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) sprak zijn zorgen al uit ruim voordat de eerste concrete ideeën voor een corona-app op tafel lagen. Begin april zei hij: “Mensen moeten erop kunnen vertrouwen dat de overheid zorgvuldig met deze gevoelige, medische informatie omgaat. We willen namelijk niet over een paar maanden wakker worden in een samenleving met een soort Chinese toestanden, waar de overheid voortdurend meekijkt, je de hele dag kan volgen, zorggegevens kan inzien en er allerlei consequenties aan kan verbinden. Als dit soort maatregelen worden ingevoerd, moet het echt voor de volle honderd procent privacyvriendelijk zijn.”

In ons land zijn er allerlei initiateven ontplooid waarin privacyvoorstanders, onderzoekers, beveiligingsdeskundigen en gezondheidsprofessionals hun zorgen hardop uitspraken over een corona-app. Onder de noemer Veilig Tegen Corona stelde een consortium van privacyvoorvechters een manifest op waaraan de corona-app moet voldoen. Dataminimalisatie, privacy en anonimiteit staan allemaal hoog op deze eisenlijst. Diverse politici hebben kritiek geuit over de inzet van apps. Zo heeft de PvdA het kabinet opgeroepen om een alternatief te bedenken voor een corona-app.

Ook de European Data Protection Board (EDPB), de Europese toezichthouder voor gegevensbescherming, is kritisch over de inzet van apps tegen het coronavirus. In een open brief schreef Andrea Jelinek, het hoofd van de EDPB, dat de ontwikkeling en vormgeving van de app in de openheid moet plaatsvinden, en niet achter gesloten deuren. Dat betekent niet alleen dat de ontwikkelaars rekenschap afleggen, maar ook dat de broncode open-source wordt gemaakt. “Alleen zo kunnen burgers op individuele basis een keuze maken voor collectieve verantwoordelijkheid”, aldus Jelinek.

Meer weten hoe andere organisaties en politici over de corona-app denken? Lees dan onze liveblog over het coronavirus.

Geïnteresseerd in de vraag hoe privacy- en beveiligingsdeskundige Bruce Schneier en andere experts over de inzet van corona-apps en de achterliggende technieken denken? Lees dan dit artikel.

Tech-journalist
Techliefhebber pur sang: Anton is gek op alles wat met technologie en internet te maken heeft. Cybersecurity, privacy en internetcensuur hebben dan ook zijn volle aandacht. 

Meer artikelen uit het ‘Nieuws’ dossier

Reacties
Plaats een reactie
Een reactie plaatsen