Een veilige en transparante Europese markt: Digital Services Act

Dame kijkt met telescoop naar de Digital Services Act
Klik hier voor een samenvatting
In het kort: de Digital Services Act

De Digital Services Act, of de Wet inzake digitale diensten, heeft als doel digitale diensten transparanter te laten zijn over de procedures rondom het moderatieproces. In essentie stelt de wet dus twee eisen:

  1. Online (handels)platformen moeten illegale inhoud verwijderen.
  2. Online (handels)platformen moeten transparant zijn over hun beleid, ook naar individuele gebruikers.

Nationaal aangewezen autoriteiten, coördinatoren digitale diensten genaamd, zullen moeten toezien op de naleving van de wet. Dit doen zij in samenwerking met de Europese Commissie en de Europese Raad digitale diensten. De eerste deadline voor naleving is 17 februari 2023.

Hoe de wet precies is vormgegeven lees je in de rest van dit artikel. Ook vertellen we je wat voor effect deze heeft op het MKB.

De Digital Services Act is in het Nederlands de ‘Wet inzake digitale diensten: de bepalingen van het handelsrecht en het burgerlijk recht aanpassen voor commerciële entiteiten die online actief zijn’, of ‘Wet inzake digitale diensten’ in het kort. In de woorden van de Europese Commissie roept deze wet op tot meer “billijkheid, transparantie en verantwoordingsplicht voor de procedures van inhoudsmoderatie van digitale diensten”.

De specifieke doelstelling is om de volgende drie zaken te waarborgen met betrekking tot online handel:

De drie doelstellingen van de Wet Inzake Digitale Diensten opgesomd

  1. Een goed functionerende interne markt voor digitale diensten.
  2. De doeltreffende verwijdering van illegale inhoud.
  3. Een passend niveau van informatie en transparantie voor de consument.

Dit is natuurlijk erg vaag. Wat houdt de Digital Service Act, die in 2024 van kracht gaat, dus precies in? Hoe moet deze worden uitgevoerd? En ook niet onbelangrijk: wat voor gevolgen heeft dit voor consumenten en het middel- en kleinbedrijf (mkb)? In dit artikel zullen we je daar alles over vertellen.

Digital Services Act in het kort

Je kunt uiteraard de hele wetgeving zelf lezen. Deze vind je door te klikken op de onderstaande button. Wij hebben de DSA echter al voor je samengevat en de belangrijkste gevolgen voor consument en het mkb benadrukt.

Digital Services Act

In essentie dient de Wet inzake digitale diensten alleen om:

  • Online platformen illegale content te laten verwijderen.
  • Online platformen transparant te laten zijn omtrent hun beleid. Zo moeten ze gebruikers uitleggen waarom inhoud is verwijderd, moeten ze het mogelijk maken klachten in te dienen en deze klachten eerlijk behandelen.

Aangezien het om een Europese wet gaat, heeft deze invloed op bedrijven die opereren in de EU. Ook wanneer het hoofdkantoor elders is gevestigd, moet de dienst zich aan de verplichtingen houden wanneer het een ‘reële band’ met de Europese Unie heeft. Deze band kun je afleiden aan de hand van deze kenmerken:

  • De dienstverlener heeft een vestiging in de Europese Unie.
  • Een aanzienlijk aantal gebruikers van het platform bevindt zich in één of meer Europese lidstaten.
  • Activiteiten van de dienst richten zich specifiek op de EU-lidstaten. Dit kun je niet afleiden uit het feit dat een website vanuit de EU te openen is. Wel is het te zien door bijvoorbeeld:
    • Het platform gebruikt een taal of munteenheid die (alleen) in EU-lidstaten gangbaar is.
    • Er is de mogelijkheid is om producten te bestellen vanuit de EU.
    • Er bestaat een nationale appstore.
    • De dienst plaatst regionale advertenties of advertenties in een Europese taal.
    • De klantenservice opereert in een taal die in een lidstaat algemeen gangbaar is.

Definities

De wet heeft betrekking op specifieke categorieën van tussenhandeldiensten. De Digital Services Act moet bijdragen aan een goede werking van de interne markt van deze diensten en uniforme regels vaststellen voor een veilige online omgeving. Illegale inhoud moet daarom door zogenaamde flaggers gemeld kunnen worden, waarna de tussenhandeldienst adequaat reageert.

In de wet staan wat onbekende of moeilijk te definiëren termen. We zullen daarom eerst deze termen uitleggen voor we dieper ingaan op de specifieke regelgeving en handhaving.

Tussenhandeldienst

Tussenhandeldiensten zijn online diensten die het mogelijk maken voor gebruikers om te communiceren. In het kader van de Wet inzake digitale diensten gaat het specifiek om deze drie types:

Drie typen tussenhandelsdiensten volgens de Wet Inzake Digitale Diensten

In de onderstaande tabel kun je meer lezen over deze tussenhandeldiensten.

Type tussenhandeldienstOmschrijving
‘Mere conduit’-dienstDit is een dienst die toegang geeft tot een communicatienetwerk of de gebruiker laat communiceren met anderen. Denk hierbij aan social media, zoals Facebook. Directe communicatiediensten, zoals WhatsApp en e-mail, vallen echter niet onder deze soort diensten in het kader van de Digital Services Act.
Caching-dienstEen caching-dienst laat ook gebruikers communiceren met anderen. Deze dienst slaat daarbij verkregen informatie automatisch tijdelijk op om communicatie te vergemakkelijken, zonder deze te wijzigen. Denk aan het plaatsen van cookies waardoor een product nog in je winkelmandje blijft staan als je tijdelijk een online webshop verlaat. Ook het online documentuitwisselingsplatform Google Docs valt hieronder.
Hosting-dienstDeze dienst slaat informatie van de gebruiker op wanneer deze daarom vraagt. Het gaat hier om bijvoorbeeld webhostingdiensten en grote chatrooms, zoals Discord. Hosting-diensten vallen niet onder de noemer van online platformen als de verspreiding onder publiek slechts een kleine bijkomstigheid is van een hoofddienst. De reactiesectie van een online krant is bijvoorbeeld duidelijk een klein onderdeel van de hoofddienst ‘nieuwspublicatie’. Dit hoeft niet te voldoen aan de Wet inzake digitale diensten, maar is de verantwoordelijkheid van de uitgever.

Illegale inhoud

Laptop met UitroeptekenIllegale inhoud is binnen de wet breed gedefinieerd om de doelstelling van ‘een veilige, voorspelbare en betrouwbare online omgeving’ te behalen. Het heeft daarom betrekking op illegale inhoud, producten, diensten en activiteiten. In andere woorden, het verwijst naar alle informatie die op zichzelf of door verwijzing naar een activiteit niet in overeenstemming is met het Europees recht of het recht van een lidstaat.

Hoe dit in de praktijk uitgevoerd wordt, ligt voornamelijk bij de nationale handhavers en rechters. Wel kon de Nederlandse Europarlementariër Paul Tang ons al vertellen dat het niet illegaal zal zijn als je op bijvoorbeeld Twitter verwijst naar een Facebookgroep waarin illegale berichten staan. Verwijzen naar een website die alleen maar illegale content publiceert is wel illegaal.

Wel is al duidelijk dat dit onderdeel van de wet voor problemen kan leiden omtrent censuur in specifieke lidstaten. Denk aan Polen en Hongarije, waar LHBTI+-mensen niet worden geaccepteerd. Verwijzing naar het homohuwelijk zou daardoor op verzoek van de Hongaarse overheid verwijderd mogen worden van de Hongaarse variant van sociale mediaplatformen. Dit is echter wel nog een punt van debat binnen het Europese Parlement.

Verspreiding onder publiek

Het begrip ‘verspreiding onder het publiek’ betekent in deze wet dat gebruikers informatie beschikbaar stellen voor een onbeperkt aantal personen. De informatie moet dus toegankelijk zijn voor andere gebruikers van de dienst, als de zender van de informatie dit zou willen.

Communicatiemiddelen die bedoeld zijn voor direct contact, zoals Skype en WhatsApp, vallen onder de telecomwetgeving. Dit soort diensten hoeven dus niet te voldoen aan de eisen van de Digital Services Act.

De mogelijkheid om groepen te creëren op een platform betekent echter niet dat het niet mogelijk is om informatie onder het publiek te verspreiden. Dus ook Facebookgroepen, die bestaan uit een gelimiteerd aantal gebruikers, moeten voldoen aan de wetgeving. Het gaat immers om een openbaar platform waar informatie gedeeld wordt.

Flaggers

Een vlaggetje met een uitroeptekenFlaggers zijn personen en andere entiteiten die melding maken van illegale content of andere overtredingen van de wet. De Digital Services Act stelt dat het goed is als online platformen meldingen van zogenaamde ‘betrouwbare flaggers‘ met prioriteit behandelen.

De status van ‘betrouwbare flagger’ mag niet toegekend worden aan individuele personen. Alleen ‘entiteiten’ die hebben aangetoond over deskundigheid en bekwaamheid te beschikken om illegale inhoud aan te pakken. Ook moeten zij collectieve belangen vertegenwoordigen en zorgvuldig en objectief te werk gaan.

Hoewel ieder persoon en elke organisatie als flagger mogen optreden, mogen alleen de volgende diensten beschouwd worden als betrouwbare flagger:

  • Openbare diensten, zoals nationale rechtshandhavingsinstanties of het het Agentschap van de Europese Unie (Europol).
  • Niet-gouvernementele organisaties en semi-overheidsinstanties, zoals organisaties die deel uitmaken van het INHOPE-netwerk van meldpunten voor seksueel kindermisbruik.
  • Organisaties van het bedrijfsleven en houders van rechten mogen de status van betrouwbare flagger krijgen voor intellectuele eigendomsrechten.

Vereisten van de Wet inzake digitale diensten

De verplichtingen die de Digital Services Act stelt aan alle online tussenhandeldiensten vind je in artikelen 10 tot en met 13 en artikel 23. Deze artikelen eisen het volgende van de platformen:

  • Er moet een centraal contactpunt zijn om met autoriteiten over de informatie te communiceren. De autoriteiten sturen meldingen van illegale inhoud en vragen omtrent de content en informatie naar dit contactpunt, bij grote online platformen de zogenaamde ‘nalevingsfunctionaris’. Wanneer een bedrijf niet in de EU gevestigd is, moet het zo’n wettelijke vertegenwoordiger in de EU aanwijzen.
  • De diensten moeten duidelijk maken in de algemene voorwaarden of Terms of Service (TOS) wat het beleid, de procedures, maatregelen en instrumenten zijn voor inhoudsmoderatie. Hier moeten ze ook vermelden of ze bij besluitvorming gebruikmaken van algoritmes of menselijke controle.
  • Minimaal een keer per jaar moet het bedrijf een rapport over de inhoudsmoderatie publiceren. In dit rapport moeten de volgende zaken zijn opgenomen, inclusief een beschrijving van het ‘hoe, waarom en tijdsbestek’:
    • Het aantal bevelen van autoriteiten dat ze hebben gekregen.
    • De overige meldingen die ze hebben ontvangen.
    • Welke inhoudsmoderatie ze op eigen initiatief hebben uitgevoerd.
    • Hoeveel klachten ze hebben ontvangen over hun inhoudsmoderatie, waarover deze klachten gingen en hoe lang het duurde voordat het bedrijf een besluit nam.
    • Het aantal klachten waarbij de klager hulp zocht van een externe partij; de zogenaamde buitengerechtelijke geschillenbeslechting.
    • Hoeveel accounts (tijdelijk) zijn geblokkeerd of verwijderd.
    • Welke automatische middelen ze hebben gebruikt voor inhoudsmoderatie en hoe ze deze middelen hebben ingezet.
    • Het gemiddeld aantal gebruikers van het platform per Europese lidstaat.

Eisen aan online hostingdiensten

Artikelen 14 tot en met 24 gaan specifiek over de eisen die de wet stelt aan online hostingdiensten. Hier staat het volgende vermeld:

OnderwerpUitleg
Illegale inhoud meldenDe hostingdienst moet een digitale mogelijkheid bieden om illegale inhoud te melden. Wanneer een melder zijn e-mailadres of andere contactgegevens doorgeeft, moet de dienst deze bovendien op de hoogte houden over het besluit. Ook moet de dienst vertellen waarom dit besluit is genomen.
Verwijdering van contentIn het geval dat een hostingdienst content deletet, moet deze de originele plaatser vertellen waarom de content is verwijderd. Als de content is verwijderd of iemands account (gedeeltelijk) is geblokkeerd, dan moet de gebruiker zes maanden de mogelijkheid krijgen hier gratis en elektronisch een klacht over in te dienen. De hostingdienst moet hier gepast op reageren en verwijzen naar beschikbare mogelijkheden om in beroep te gaan.
Strafbare feiten meldenAls een platform informatie krijgt waaruit het af kan leiden dat er een strafbaar feit plaatsvindt, -vond of gaat vinden, moet het de autoriteiten op de hoogte stellen. Het gaat hier specifiek om strafbare feiten die levensbedreigend zijn.
Duidelijke reclameWanneer de hostingdienst reclames toont, moet het enkele zaken altijd duidelijk maken. Zo moet een gebruiker altijd weten dat het om een reclame gaat, wie de afzender is en waarom de reclame aan jou specifiek getoond wordt. Dus welke informatie over je gebruikt wordt door de dienst om te bepalen of deze een reclame op jou richt.

Privacy verkopers

Wanneer het mogelijk is om producten te (ver)kopen op de hostingdienst, moet deze de legitimiteit van de verkoper verifiëren voordat de verkoper producten mag aanbieden aan EU-burgers. Natuurlijk is het fijn dat nep webshops geen mensen kunnen oplichten op grotere hostingdiensten. Aan de andere kant vraagt het verifiëren van een verkoper om veel persoonsgegevens.

Volgens de Wet inzake digitale diensten moet een platform eventuele verkopers vragen om:

  • Zijn naam, adres, telefoonnummer en e-mailadres.
  • Een kopie van het identificatiedocument van de handelaar.
  • De bankrekeninggegevens.
  • De naam, het adres, telefoonnummer en e-mailadres van de marktdeelnemer.
  • Het handelsregister waar de handelaar staat ingeschreven en zijn inschrijvingsnummer. Dit geldt uiteraard alleen als de verkoper staat ingeschreven bij zo’n register.
  • Een zelfcertificering van de handelaar waarin deze verklaart alleen producten en diensten te verkopen die voldoen aan de Europese wetgeving.

Momenteel is het nog de vraag hoe dit er in de praktijk zal uitzien. De DSA is in essentie bedoeld om EU-burgers’ privacy te beschermen. Als je jouw persoonlijke gegevens over moet geven aan Marktplaats op het moment dat je een oude bank wilt verkopen, is dit juist niet goed voor je privacy.

Daarom loopt dit wetsvoorstel parallel aan het voorstel voor een Europese Digital Wallet voor een veiligere identificatie en authenticatie. Met zo’n wallet zou je jezelf kunnen verifiëren, zonder persoonlijke gegevens prijs te geven. Het bedrijf krijgt dan slechts te zien of je bijvoorbeeld wel of niet in de EU woont en of je ouder bent dan 18 jaar.

Zeer grote online platformen

Zeer grote online platformen, platformen die maandelijks minimaal 45 miljoen actieve gebruikers binnen de Europese Unie hebben, moeten aan extra eisen voldoen. Deze eisen staan genoemd in artikelen 26 tot en met 33.

Deze grote platformen moeten in eerste instantie veel rapporten publiceren. Zo wil de Europese Commissie de transparantie vergroten. Een van de rapporten die platformen moeten publiceren is een jaarlijkse risicobeoordeling. Aan de hand van dit rapport moet het risicobeperkingsmaatregelen treffen en daarover rapporteren. Dit laatste doet het in samenwerking met de Europese Commissie.

Het rapport en de maatregelen gaan over de volgende zaken:

  • Een beoordeling van:
    • Het risico op verspreiding van illegale inhoud.
    • Negatieve effecten op de uitoefening van de grondrechten omtrent privéleven, familie en gezinsleven, vrijheid van meningsuiting en informatie, non-discriminatie en de rechten van het kind.
  • Ook moet het platform rapporteren over het risico de dienst te gebruiken op een manier dat het een (voorzienbaar) negatief effect heeft op de volksgezondheid, minderjarigen, het burgerdialoog of op de openbare veiligheid.
  • Het aanpassen van inhoudsmoderatie en besluitvormingsprocessen. Ook de manier waarop content wordt aanbevolen en andere kenmerken van de dienst moeten worden beoordeeld op risico’s en eventueel aangepast.
  • Maatregelen met betrekking tot reclames. Zo kan het nodig zijn om specifieke reclames niet meer te tonen.
  • Samenwerking met betrouwbare flaggers.
  • Samenwerking met andere online platforms.

Daarnaast moeten de zeer grote platformen minstens eens per jaar gecontroleerd worden op de uitvoering van de wet. Dit moet gebeuren door een externe partij van experts, maar op kosten van het platform zelf.

Ook moet een platform informatie verstrekken wanneer de Europese Commissie hierom vraagt voor onderzoek. De Commissie moet de reden van zo’n onderzoek echter wel goed motiveren en mag niet vragen om gegevens die zullen leiden tot aanzienlijke kwetsbaarheden in de beveiliging van het platform of om vertrouwelijke informatie.

Profilering en reclame

Als een zeer groot platform gebruikmaakt van een aanbevelingssysteem – denk aan een ‘For you-page’ op Instagram – moet het platform vermelden welke parameters dit systeem gebruikt. Baseert het platform je interesses bijvoorbeeld op likes die je eerder hebt gegeven of op je zelf-ingevulde persoonsgegevens?

Ook moet het voor gebruikers mogelijk zijn om de parameters te wijzigen en te beïnvloeden. Dit moeten zij kunnen doen op een technisch makkelijke manier binnen het interface. De wijzigingsopties moeten bovendien minimaal één optie bevatten die niet is gebaseerd op profilering. Het moet dus mogelijk zijn om parameters aan te passen zonder persoonsgegevens te wijzigen.

Als het platform reclames toont, moet het een register bijhouden van al deze reclames. Tot een jaar nadat de reclame is vertoond, moeten de volgende gegevens geregistreerd staan:

RegistratieVoorbeeld
De inhoud van de reclame.Een afbeelding van een hamster met de tekst ‘Hamsterééén, 2e gratis’.
Namens wie de reclame is geplaatst.De Albert Heijn.
De periode waarin de advertentie werd getoond.1 februari 2022 tot en met 28 februari 2022.
Of de advertentie getoond moest worden aan een specifieke groep mensen. Zo ja, welke parameters zijn er gebruikt om deze groep samen te stellen?Ja, aan mensen die:
  • Albert Heijn en andere supermarkten geliket hebben op Facebook.
  • Mensen boven de 20 jaar.
Het totaal aantal gebruikers van de dienst en het totaal aantal gebruikers dat de reclame heeft kunnen zien.10,4 miljoen Nederlandse Facebook-gebruikers. 8,6 miljoen hiervan viel binnen de doelgroep en hebben de reclame kunnen zien.

Handhaving van de Digital Services Act

Een computerscherm met daarop een politiepenningIedere Europese lidstaat wijst een of meer bevoegde autoriteiten aan als verantwoordelijk zijnde voor de toepassing van deze wet. Een van deze autoriteiten doet dienst als coördinator voor digitale diensten. De coördinator is verantwoordelijk voor de kwesties die verband houden met de handhaving en toepassing van de Digital Services Act.

Deze coördinatoren moeten uiteraard beschikken over ‘gepaste’ technische, financiële en personele middelen om hun taken uit te voeren. Ook moeten zij onpartijdig en transparant zijn. In Nederland zal deze verantwoordelijkheid waarschijnlijk gegeven worden aan de Autoriteit Consument en Markt (ACM). Ook is het niet ondenkbaar dat de Autoriteit Persoonsgegevens hier een rol in gaat spelen.

De lidstaat waarin de hoofdvestiging van een tussenhandeldienst of waar de wettelijke vertegenwoordiger ervan is gevestigd is de lidstaat met rechtsmacht. Laten we bijvoorbeeld kijken naar Google, waarvan het hoofdkantoor in Ierland staat. In dit geval is het aan de bevoegde autoriteit in Ierland om te zorgen dat Google zich aan de wet houdt.

Wat nu als Google de DSA alleen in Nederland overtreedt? Dan moet de coördinator de Ierse autoriteit vragen om onderzoek. De Ieren zullen dan binnen twee maanden na ontvangst van het verzoek de kwestie moeten hebben onderzocht. Als dit niet op tijd gebeurt, kan Nederland de kwestie bij de Europese Commissie voorleggen. Deze zal de kwestie bespreken met de Ierse autoriteiten of direct doorzetten naar de Europese Raad voor digitale diensten. Dit werkt dus zo:

Stripje waarin wordt uitgelegd hoe de Digital Services Act dient te worden gehandhaafd

Bevoegdheden coördinator digitale diensten

De landelijke autoriteit die dienst doet als coördinator digitale diensten heeft zowel onderzoeks- als handhavingsbevoegdheden. Om tussenhandeldiensten te onderzoeken op naleving van de Digital Services Act en de wet te handhaven mag de coördinator het volgende:

OnderzoeksbevoegdheidHandhavingsbevoegdheid
Deze dienstverleners vragen informatie voor controles binnen een redelijk termijn te verstrekken. Ook mag de coördinator anderen in de branche die waarschijnlijk meer weten over de te onderzoeken tussenhandeldienst om informatie vragen.De door dienstverleners gedane toezegging met betrekking tot de naleving van de wet aanvaarden en bindend maken.
Inspecties ter plaatse uitvoeren of andere openbare autoriteiten dit laten doen. Hierbij mag de coördinator kopieën maken van de nodige informatie en de gegevens in beslag nemen. Dit mag zowel als het om fysieke gegevens gaat als om digitale.Bevelen dat de tussenhandeldienst stopt met de overtreding. Hiervoor mag de coördinator maatregelen opleggen.
Werknemers en vertegenwoordigers van de diensten vragen om uitleg bij de opgevraagde informatie.Boetes en dwangsommen opleggen.
De coördinator mag zelf tijdelijke maatregelen nemen om gevaar van ‘ernstige schade’ te voorkomen.

Sancties voor niet-naleving

Een rechtershamer bij een documentHet kan natuurlijk voorkomen dat bedrijven in eerste instantie niet luisteren naar de autoriteiten. In dit geval is de coördinator digitale diensten bevoegd om:

  • Van de beheerinstantie van de tussenhandeldienst te eisen dat deze de situatie onderzoekt. De beheerinstantie moet dan tevens een actieplan vaststellen met maatregelen die het bedrijf neemt om de overtreding te beëindigen. Dit actieplan moet samen met een verzekering van naleving ervan zwart op wit worden gerapporteerd aan de coördinator.
  • Gerechtelijke autoriteiten van de lidstaat te verzoeken tijdelijke toegangsbeperking voor de gebruikers op te leggen. Dit mag alleen als er sprake is van een ernstig strafbaar feit waarbij mensenlevens in het geding kunnen komen. Als het technisch onhaalbaar is de toegang tot alleen EU-burgers te beperken, zal het online interface van de tussenhandeldienst geheel beperkt moeten worden.

Zoals eerder vermeld mag de coördinator boetes en dwangsommen opleggen. Het maximum bedrag van zo’n boete is 6% van de jaarlijkse inkomsten of omzet van de betrokken aanbieder voor niet-naleving van de wet.

Als een tussenhandeldienst onjuiste, onvolledige of misleidende informatie verstrekt aan de coördinator, of wanneer deze niet reageert op een verzoek, mag de boete maximaal 1% van de jaarlijkse inkomsten of omzet betreffen.

Het maximumbedrag van een dwangsom mag 5% van de gemiddelde dagelijkse omzet bedragen. Elke dag dat de tussenhandeldienst de wet niet naleeft na het verzoek, moet het dus 5% van de dagelijkse omzet betalen.

Verscherpt toezicht op zeer grote online platformen

Wanneer het aankomt op zeer grote online platformen, staan de nationale coördinatoren voor digitale diensten er niet alleen voor. In dit geval kunnen de Europese Commissie en de Europese Raad voor digitale diensten ook op eigen initiatief onderzoek doen en sancties opleggen. Ook kunnen de landelijke coördinatoren de Commissie en de Raad inschakelen voor hulp.

De Europese autoriteiten hebben in dit geval dezelfde onderzoeks- en handhavingsbevoegdheden als de coördinatoren digitale diensten per lidstaat zouden hebben.

Digital Services Act en Digital Markets Act

Zowel de Wet inzake digitale markten als de Wet inzake digitale diensten hebben als doel de online Europese interne markt veilig te stellen. De wetten zijn bedoeld om eerlijke concurrentie mogelijk te maken, de rechten van burgers te verdedigen en om de digitale ruimte veilig te houden voor iedereen.

De Digital Services Act richt zich hierbij op de zorg dat (grote) online platformen transparant zijn. Zo kunnen Europese Consumenten sterker in hun recht staan. Ook is deze wet bedoeld om illegale of onjuiste berichtgeving, producten en diensten te verminderen. De Digital Markets Act richt zich op het creëren van een gelijk speelveld voor alle digitale bedrijven. Of het nu om een multinational gaat of een MKB, elk bedrijf moet op de Europese markt kunnen concurreren.

Ben je geïnteresseerd in wat de DMA inhoudt en wat de gevolgen zijn voor het MKB? Lees dan het artikel ‘De eerlijke interne markt van de EU: de Digital Markets Act‘.

Wet inzake digitale diensten en Algemene verordening gegevensbescherming

Scherm met daarop de tekst AVGDe Digital Services Act is bedoeld om tussenhandeldiensten te laten zorgen voor een veiligere online omgeving. Burgers in de Europese Unie moeten hierdoor beter hun grondrechten uit kunnen oefenen, met name de vrijheid van meningsuiting en informatie. Hiermee doet de wet geen afbreuk aan de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG).

Het onderdeel van de DSA dat zich richt op reclame kun je zelfs zien als een aanvulling op de AVG. Het gaat immers om het moeten geven van expliciete toestemming om je gegevens te verzamelen en te gebruiken. Ook moet het makkelijker worden voor burgers om bezwaar te maken tegen deze verzameling van informatie. Online platformen moeten immers transparanter zijn in hoe en waarom ze gegevens verzamelen en gebruiken.

DSA en het MKB

De nieuwe Digital Services Act geldt niet voor alle bedrijven die digitale diensten bieden. De toepassing is afhankelijk van de aard van de dienst en de omvang ervan. Zo wil de Europese Commissie de problemen aanpakken waar deze zich voordoen. Zo probeert ze de middel- en kleine bedrijven (MKB’s) niet onnodig te belasten.

Daarom zijn bepaalde verplichtingen alleen geldig voor zeer grote online platformen die door hun bereik een centrale rol hebben in het bevorderen van het publieke debat en de digitale economie binnen de EU. Zeer kleine aanbieders zijn bovendien helemaal vrijgesteld.

Wel is het belangrijk dat élke aanbieder van hostingdiensten, ongeacht de omvang, een gebruiksvriendelijke meldings- en actieprocedure invoert. Zo kunnen mensen het altijd gemakkelijk melden als er illegale inhoud wordt verspreid en kan de hostingdienst hier gemakkelijk rechtlijnig op reageren.

Wanneer je bedrijf zelf invloed uitoefent op de informatie die op je website verschijnt, is de Wet inzake digitale diensten sowieso niet van toepassing. Alleen als gebruikers van een platform vrij kunnen communiceren, zonder dat hier een redactie vanuit de organisatie overheen gaat, is de wet toepasbaar.

In het geval dat een middel- of klein bedrijf een website heeft waarop bijvoorbeeld reacties van gebruikers toe zijn gestaan, vallen deze reacties onder de redactionele verantwoordelijkheid van het MKB. Hiermee valt het bedrijf dus niet onder de verplichtingen van de DSA.

Digital Services Act: veelgestelde vragen

Wil je gewoon een kort antwoord op je vraag? Kijk dan eens in onze FAQ. Mocht je nog iets anders willen weten, kun je altijd een reactie achterlaten onderaan dit artikel.

DSA staat voor ‘Digital Services Act’. In het Nederlands noemen we deze Europese wet de Wet inzake Digitale Diensten. Deze wet is bedoeld om online tussenhandeldiensten, zoals socialemediaplatformen en webshops, in het gareel te houden. Deze platformen moeten door deze wet twee dingen doen:

  • Illegale content verwijderen.
  • Transparant zijn over hun beleid richting de gebruikers.

Hoe dit vorm wordt gegeven en hoe dit gehandhaafd kan worden, lees je in ‘Een veilige en transparante Europese markt: Digital Services Act‘.

Tussenhandeldiensten zijn online diensten die het mogelijk maken voor gebruikers om te communiceren. Het DSA onderscheidt drie soorten:

  • ‘Mere conduit’-diensten. Deze laten gebruikers online communiceren.
  • Cashing-diensten. Deze laten gebruikers online communiceren en slaan automatisch gegevens van die gebruikers op.
  • Hosting-diensten. Deze laten gebruikers online communiceren en slaan gegevens op na toestemming van de gebruikers.

Een coördinator digitale diensten is de autoriteit van een Europese lidstaat die verantwoordelijk is voor de handhaving en toepassing van de Digital Services Act, In Nederland zal dit naar alle waarschijnlijkheid de Autoriteit Consument en Markt (ACM) worden.

De Digital Services Act, in het Nederlands ook wel Wet inzake Digitale Diensten, draait in essentie om twee zaken:

  • Online platformen moeten illegale content verwijderen. Het gaat hier om illegale content in de breedste zin van het woord.
  • Online platformen moeten transparant zijn over hun beleid. Zo moeten ze gebruikers bijvoorbeeld uitleggen waarom inhoud is verwijderd.
Techredacteur
Tamara is al jaren bezig met taal en communicatie. De steeds vernieuwde kennis over tech en cybersecurity weet ze zo goed over te brengen op het grote publiek. Tamara is geïnteresseerd in kwesties rondom (overheids)censuur en de balans tussen privacy en vrijheid online.
1
Reacties
Plaats een reactie
  1. Geweldig geschreven! Veel dank! Ik ga dit artikel gebruiken in de lessen voor mijn studenten.

Een reactie plaatsen