Meer dan veertig internationale organisaties maken zich zorgen om de plannen die op tafel liggen om encryptie in te perken. Grondrechten als de vrijheid van meningsuiting, het recht op privacy en persvrijheid komen daardoor in het geding. De organisaties vragen overheden wereldwijd om zich in zetten voor het in stand houden van sterke encryptie.
De open brief is gericht aan beleidsmakers in Europa, het Verenigd Koninkrijk, de VS, Canada, Australië en India. Partijen als Mozilla, Mullvad, Proton, The Tor Project, Threema en Tutanota hebben deze verklaring ondertekend.
De keerzijde van versleuteling
Encryptie of versleuteling is vandaag de dag niet meer weg te denken. Chatdiensten als WhatsApp, Telegram en Signal gebruiken het om de communicatie tussen twee of meerdere mensen te beschermen. Zo is hun privacy gegarandeerd. Aanbieders van clouddiensten en authenticator-apps gebruiken deze technologie om vertrouwelijke informatie beveiligd te versturen. Journalisten en mensenrechtenactivisten die in landen met een autoritair regime wonen, gebruiken encryptie om hun identiteit te beschermen en spionage tegen te gaan.
Helaas kent encryptie ook een keerzijde. Terroristen gebruiken het om aanslagen te beramen. Versleuteling kan ook gebruikt worden om haatzaaiende propaganda, auteursrechtelijk beschermd materiaal of kinderporno te verspreiden. Encryptie maakt het voor inlichtingen- en veiligheidsdiensten een stuk lastiger om hun werk te doen. En dat kan nadelig uitvallen voor de openbare orde of nationale veiligheid.
Om een vuist te vormen tegen deze uitwassen, hebben politici in diverse landen allerlei plannen bedacht om encryptie in te perken. Denk aan de Online Safety Bill in het Verenigd Koninkrijk, de Lawfull Access to Encrypted Data en EARN Bill in de VS, de Surveillance Legislation Amendment Act in Australië, en het wetsvoorstel tegen seksuele exploitatie in de EU. Dat is tegen het zere been van tientallen instanties.
‘Encryptie is noodzakelijk om vrije democratieën in stand te houden’
Meer dan veertig organisaties hebben zich verenigd om een halt toe te roepen aan deze ontwikkelingen. In een open brief benadrukken ze hoe belangrijk sterke encryptie is voor grondrechten als de vrijheid van meningsuiting, persvrijheid, het recht op privacy en andere universele mensenrechten.
“Op de Dag van de Persvrijheid willen we benadrukken dat encryptie nodig is om onze vrije democratieën in stand te houden, niet alleen voor alle burgers, maar vooral voor journalisten en klokkenluiders”, zo schrijven de opstellers. Met deze oproep proberen ze beleidsmakers te overtuigen van het belang van encryptie en een vrij en open internet.
‘Velen zijn afhankelijk van versleutelde diensten’
“Encryptie is een cruciaal instrument voor de privacy van gebruikers, gegevensbeveiliging, online veiligheid, persvrijheid, zelfbeschikking en vrije meningsuiting. Zonder encryptie zijn de gegevens en communicatie van gebruikers toegankelijk voor wetshandhavers en kwaadwillenden.” De organisaties benadrukken dat niet alleen burgers in autoritaire landen het doelwit van overheidsaanvallen vormen: deze dreiging is volgens hen net zo reëel in Westerse landen.
Overheden proberen makers van chatdiensten en aanbieders van versleutelde diensten als Tor juridisch te dwingen om een backdoor in te bouwen in hun software. Een catastrofale vergissing, zo vinden de organisaties die de open brief hebben ondertekend.
“Versleutelde diensten staan in de voorhoede van de strijd voor online privacy, persvrijheid, vrijheid van mening en meningsuiting. Veel journalisten, klokkenluiders en activisten zijn afhankelijk van veilige, versleutelde oplossingen om zowel hun gegevens als hun identiteit te beschermen. Toegang tot deze tools kan letterlijk van levensbelang zijn voor degenen die erop vertrouwen.”
Ondertekenaars: maak een einde aan ‘overhaaste wetgevingsinitiatieven’
De ondertekenaars zijn niet te spreken over de vele wetsvoorstellen die in verschillende Westerse landen worden bedacht om paal en perk te stellen aan versleuteling. Deze wetten proberen het recht op privacy weg te nemen door ontwikkelaars van versleutelde diensten te dwingen om de beveiliging van hun gebruikers te verzwakken. Zo denken beleidsmakers de nationale veiligheid beter te kunnen beschermen, omdat inlichtingen- en veiligheidsdiensten toegang krijgen tot vertrouwelijke gesprekken en andere gebruikersinformatie.
De organisaties zijn bang dat Westerse landen met hun plannen dezelfde richting inslaan als landen als Rusland en Iran. Daar zijn versleutelde diensten geblokkeerd, omdat ontwikkelaars weigerden om de encryptie van hun diensten te verzwakken. De instanties noemen dit “een precedent dat door democratische landen niet mag worden gevolgd”.
Om onze grondrechten te beschermen, mag encryptie niet worden ondermijnd door ‘overhaaste wetgevingsinitiatieven’. Verder mogen technologieën die versleutelde diensten leveren niet worden geblokkeerd of afgeknepen. Tot slot roepen de opstellers op om alle wetsvoorstellen en beleidsmaatregelen die encryptie ondermijnen te herzien.
