De Stichting Data Bescherming Nederland (SDBN) gaat een massaclaim bij Twitter neerleggen voor het schenden van de privacy van miljoenen Nederlanders. Dochteronderneming MoPub verzamelde zonder toestemming privacygevoelige gegevens om vervolgens aan online adverteerders te verkopen. De stichting wil de dagvaarding nog voor het einde van het jaar de deur uitdoen.
Dat meldt de Stichting Data Bescherming Nederland.
‘Twitter heeft veel geld verdiend met onze gegevens’
Van 2013 tot 2022 was Twitter de eigenaar van MoPub. Het advertentieplatform verzamelde in die periode gebruikersgegevens via meer dan 30.000 gratis apps als Buienradar, Wordfeud, Vinted, Shazam, Sudoku, Happn, Grindr en Duolingo. Deze applicaties verzamelden veel meer informatie dan nodig was om goed te functioneren, zonder gebruikers daarover in te lichten. MoPub verkocht deze data vervolgens aan adverteerders, die daarmee zeer gedetailleerde gebruikersprofielen opstelden om persoonsgerichte advertenties mee voor te schotelen.
“Daar heeft Twitter veel geld mee verdiend. Dat moet wat ons betreft naar de gedupeerden”, zo stelt stichtingvoorzitter Anouk Ruhaak. Zij vermoedt dat naar schatting elf miljoen Nederlanders hierdoor zijn gedupeerd. Volgens Ruhaak is het kristalhelder dat de privacy van gebruikers is geschonden.
“Als samenleving moeten we laten zien dat dit onacceptabel is en deze illegale praktijken niet mogen lonen. Met name de aard en schaal van deze inbreuk zijn duizelingwekkend. Het gebeurde jarenlang achter de schermen.”
Schadevergoeding kan oplopen tot 2.500 euro
Voor slachtoffers van de dataverzamelingspraktijken van MoPub is het onmogelijk om individueel een rechtszaak aan te spannen tegen voormalig eigenaar Twitter. Daarom bereidt de stichting een massaclaim voor. Ruhaak hoopt op een schadevergoeding van tussen de 250 en 2.500 euro per persoon. Dergelijke bedragen zijn volgens de voorzitter gebruikelijk bij de Nederlandse rechter.
Het doel is om de dagvaarding vóór 31 december dit jaar de dagvaarding aan de rechtbank voor te leggen. Nederlandse slachtoffers kunnen zich vanaf nu aanmelden bij de stichting. Zij hoeven hiervoor geen instap- of proceskosten te betalen. Mocht de stichting de rechtszaak winnen, dan moeten deelnemers 20 procent van de schadevergoeding afstaan aan het Britse Orchard Global, de partij die het proces financiert.
Uitspraak volgt pas in 2026
De massaclaim volgt op het moment dat Elon Musk Twitter heeft overgenomen voor een bedrag van 44 miljard dollar en het bedrijf een grote ontslagronde aankondigde. Dat mag in de ogen van Ruhaak geen obstakel vormen. “Als Musk echt schoon schip wil maken, gaat hij met ons om tafel voor een schikking”, vertelt ze tegenover Het Parool.
Stichting Data Bescherming Nederland waarschuwt dat het een zaak van lange adem is. Ze verwacht dat er op zijn vroegst in 2026 een uitspraak op tafel ligt. Wie zich bij de stichting aanmeldt voor de massaclaim, hoeft dus niet te rekenen op een quick pay day. Desondanks rekent de stichting op duizenden aanmeldingen.
Lopende massaclaims in Nederland
Het is niet de eerste massaclaim in ons land tegen een internationaal techbedrijf. Stichting Onderzoek Marktinformatie (SOMI) diende vorig jaar juni een schadeclaim van 1,4 miljard euro in tegen TikTok wegens het schenden van de privacy- en consumentenwetgeving.
De Consumentenbond en Stichting Take Back Your Privacy kondigden vorig jaar augustus aan een rechtszaak aan te spannen tegen TikTok. De belangenorganisaties vinden dat het Chinese sociale netwerk de privacy van kinderen niet serieus neemt en eisen daarom een schadevergoeding van 2 miljard euro.
Verder heeft de Consumentenbond Facebook in het vizier. Samen met de Data Privacy Stichting sleept de consumentenorganisatie Facebook voor de rechter voor het verzamelen en verkopen van privégegevens van Nederlandse Facebook-gebruikers. Zij vinden dat het Amerikaanse technologiebedrijf gebruikers nooit expliciet om toestemming heeft gevraagd of zij daarmee akkoord gaan. “Zo verrijkte Facebook zich ongerechtvaardigd en ten koste van zijn gebruikers”, aldus de belangenorganisaties.
Tot slot bereidt Stichting ICAM een massaclaim voor tegen het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport voor het datalek bij de GGD. De stichting meent dat te veel medewerkers toegang hadden tot de persoonsgegevens van Nederlanders die een testafspraak hadden gemaakt. “Mensen konden zonder controle grote bestanden met persoonsgegevens downloaden. Medewerkers waren niet goed geïnstrueerd, niet goed gescreend en wat ze deden werd niet goed bijgehouden. Dan ben je geen slachtoffer, maar had je zelf beter op je winkel moeten letten”, aldus voorzitter en voormalig Tweede Kamerlid namens de PvdA Astrid Oosenbrug.
