Zendmast tegen een blauwe hemel

Minister De Jonge: ‘Locatiegegevens zijn nodig om coronavirus te bestrijden’

Laatst bijgewerkt: 2 september 2020
Leestijd: 4 minuten, 18 seconden

Mobiele locatiegegevens zijn nodig in de strijd tegen het coronavirus. Met deze data kan worden nagegaan hoeveel mensen zich op een bepaald moment op een specifieke locatie bevonden. Aan de hand daarvan kan een inschatting gemaakt worden op de kans dat iemand besmet is geraakt met COVID-19. Verstrekking van deze gegevens is geen inbreuk op de privacy, omdat deze niet te herleiden zijn tot individuele personen.

Dat schrijft minister Hugo de Jonge voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) als antwoord op de schriftelijke vragen van Tweede Kamerlid Thierry Baudet. Daarin stelt de Forum voor Democratie-voorman vragen over de meest uiteenlopende onderwerpen die betrekking hebben op de coronacrisis. Eén van de onderwerpen die hij aanstipt is het verzamelen van locatiegegevens.

Kabinet wil Telecommunicatiewet tijdelijk wijzigen

“Waarom acht u het nog steeds noodzakelijk om telecomdata te verzamelen om het coronavirus te bestrijden? Hoe kunt u volhouden dat de meerwaarde hiervan in verhouding staat tot de grove inbreuk op de privacy van alle Nederlanders?”, zo vraagt Baudet zich af.

Het kabinet werkt al een tijdje aan een wetsvoorstel om de Telecommunicatiewet tijdelijk te wijzigen. Op deze manier wil de regering telecombedrijven verplichten om zendmastdata te verzamelen en door te spelen aan het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Deze instantie bewerkt de gegevens dagelijks tot rapporten, die op hun beurt naar het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) worden doorgestuurd. Met deze data kan het RIVM lokaal ingrijpen.

‘Locatiegegevens zijn essentieel in bestrijding coronapandemie’

Het kabinet wil tijdelijk tellingen houden om per uur en per gemeente het aantal aanwezige telefoons na te gaan. Minister De Jonge stelt dat de epidemie van een infectieziekte sterk geclusterd verloopt. Dat wil zeggen dat het aantal nieuwe gevallen per dag stijgt en daalt met een golfbeweging, maar ook dat het aantal nieuwe gevallen naar locatie zich concentreert op plekken met een hoge intensiteit omgeven door een gebied met lagere intensiteit.

“Om een risico in te schatten van het aantal nieuwe infecties op een bepaalde plaats op een bepaalde tijd is het nodig om te weten hoe veel mensen zich op deze plaats bevinden en hoeveel tijd zij eerder door brachten in een gebied met een hoog risico op besmetting. Deze gegevens zijn daarom noodzakelijk om het virus te kunnen bestrijden”, zo schrijft minister De Jonge.

‘Telecomdata is niet te herleiden naar individuele burgers’

Een ander punt voor FvD-voorman Baudet zich zorgen over maakt, is dat telecomdata herleidbaar zou zijn naar individuele personen. Zo is volgens hem te achterhalen wie, waar en wanneer was, dag en nacht. “Erkent u dat dergelijke informatie voor tal van (kwaadwillende) partijen buitengewoon waardevol is?”, zo vraagt Baudet aan minister De Jonge.

Volgens de bewindsman is de informatie die verzameld wordt door het CBS en RIVM niet te herleiden tot individuele burgers. “Zoals in de memorie van toelichting van het wetsvoorstel tijdelijke wet informatieverstrekking RIVM in verband met COVID-19 uitgebreid is toegelicht, komt de regering tot de conclusie dat de gegevens die aan het RIVM worden verstrekt niet herleidbaar zijn tot individuele personen, en dus als anonieme gegevens moeten worden beschouwd”, zo antwoordt de minister. Hij herinnert Baudet eraan dat de Raad van State, een van de belangrijkste adviesorganen van de regering, deze conclusie onderschrijft.

Veel kritiek op verzamelen telecomdata

Ondanks dat de privacy van burgers geborgen is, is er veel kritiek op het voornemen om zendmastdata op grote schaal te verzamelen. D66, ChristenUnie en de SP hebben bedenkingen bij het wetsvoorstel van de minister. De partijen menen dat de minister genoeg middelen tot zijn beschikking heeft om het coronavirus te bestrijden.

Ook de Autoriteit Persoonsgegevens zet zijn vraagtekens bij het voornemen van minister De Jonge. In een interview met NRC zei bestuursvoorzitter Aleid Wolfsen: “Dit gaat om de privacy van álle Nederlanders, en deelname is niet vrijwillig. Of je nu een smartphone hebt of een oude gsm van 20 jaar terug: je doet mee, je kunt niet weigeren. Je kunt nergens een schuifje omzetten of weigeren een app te installeren. Daarom is extra zorgvuldigheid geboden.”

Telecombedrijven hebben eveneens hun zorgen uitgesproken over het plan. Ze vrezen dat anonimiteit van burgers niet te garanderen is. Tevens hebben ze twijfels over het nut en de noodzaak van het op grote schaal verzamelen van gegevens bij de bestrijding van het coronavirus. Providers hebben aangegeven te zullen meewerken als het wetsvoorstel wordt aangenomen.

‘Vaccinatie wordt niet verplicht’

Verder wil Baudet de garantie van minister De Jonge dat de corona-app “op geen enkel moment verplicht zal worden en dat personen die ervoor kiezen de app niet te gebruiken, op geen enkele wijze benadeeld worden in hun rechtspositie”. De Jonge herhaalt zijn standpunt dat hij al maanden roept: het gebruik van de app is te allen tijde vrijwillig. “Met het oog op onverhoopte overtredingen daarvan zal voor burgers een meldpunt worden ingericht bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd IGJ.”

Tot slot vraagt Baudet zich af of het kabinet vaccinatie tegen het coronavirus wil verplichten op het moment dat er een vaccin beschikbaar is. De Jonge antwoordt dat er geen plannen zijn om dit verplicht te stellen. “Dat geldt op dit moment ook niet voor andere vaccinaties die vanuit de Rijksoverheid worden aangeboden”, zo benadrukt de minister van VWS.

Privacy en security redacteur
Techliefhebber pur sang: Anton is gek op alles wat met technologie en internet te maken heeft. Cybersecurity, privacy en internetcensuur hebben dan ook zijn volle aandacht. 

Meer artikelen uit het ‘Nieuws’ dossier

Reacties
Plaats een reactie
Een reactie plaatsen