Het kabinet ziet er niets in om de privéadressen van journalisten die zijn opgenomen in het Kadaster af te schermen voor de buitenwereld. Het belang van een openbaar register is te belangrijk. Het strafbaar stellen van doxing is in haar ogen een betere oplossing voor intimidatie en geweld.
Dat schrijft de minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening Hugo de Jonge in reactie op schriftelijke vragen van Lisa van Ginneken en Sjoerd Sjoerdsma (beiden D66).
Motie-Verhoeven na twee jaar nog steeds niet uitgevoerd
Voor het begin van deze zaak moeten we twee jaar terug in de tijd. Toenmalig Tweede Kamerlid Kees Verhoeven (D66) diende toen een motie in om de privéadressen van journalisten, advocaten, artsen en politici die daar om vragen onzichtbaar te maken uit het Kadaster en het Handelsregister. Het idee achter deze motie was dat deze beroepsgroepen regelmatig geconfronteerd worden met de gevolgen van doxing.
Bij doxing worden de persoonlijke gegevens of foto’s van iemand gepubliceerd verspreid op het internet. Het doel daarvan is om hem of haar te intimideren en angst aan te jagen. Doxing heeft niet alleen een grote impact op het persoonlijke leven van het slachtoffer: het kan er tevens voor zorgen dat journalisten uit angst voor represailles niet durven te schrijven over bepaalde maatschappelijke onderwerpen of standpunten. Of dat politici een blad voor de mond nemen in het publieke debat. Beide ontwikkelingen zijn zorgelijk in een democratische rechtsstaat.
Om te informeren waarom de motie-Verhoeven, die door een grote meerderheid van de Tweede Kamer werd aangenomen, nog niet is uitgevoerd, stelden Van Ginneken en Sjoerdsma schriftelijke vragen aan minister De Jonge. De D66’ers vroegen het kabinet om in actie te komen en gehoor te geven aan de wens van de Kamer.
Kabinet vestigt hoop op wetsvoorstel tegen doxing
Minister De Jonge heeft de vragen van Van Ginneken en Sjoerdsma beantwoord. In een reactie schrijft hij dat het afschermen van privéadressen van journalisten in de registers van de Kamer van Koophandel en het Kadaster niet de oplossing is om geweld en intimidatie tegen specifieke beroepsgroepen tegen te gaan.
“Ik begrijp goed wat intimidatie of geweld met mensen doet en deel de zorg van de Kamer hieromtrent. De oplossing van het probleem schuilt in mijn ogen echter niet in het afschermen van privéadressen, maar in het strafbaar stellen van doxing en het verantwoord omgaan met gegevens”, zo schrijft de bewindsman.
Vorig jaar zomer stuurde minister van Justitie en Veiligheid Dilan Yeşilgöz-Zegerius een wetsvoorstel over doxing naar de Tweede Kamer. “Journalisten, wetenschappers en politici moeten zich vrij uit kunnen blijven spreken en onbelemmerd hun werk kunnen doen. Dat gezinnen zich vaak niet meer veilig thuis voelen kunnen én mogen we niet accepteren. Met dit wetsvoorstel trekken we dan ook een grens: iedereen kan slachtoffer worden van doxing en moet daartegen kunnen worden beschermd”, zei minister Yeşilgöz-Zegerius destijds.
De Jonge: ‘Afschermen woonadressen biedt weinig soelaas’
Over het verantwoord omgaan met gegevens zegt minister De Jonge dat het belangrijk is dat er openbare registers bestaan. “Het belang van dit openbare register is groot. Dankzij het Kadaster is sprake van een gelijke informatiepositie, kan iedereen onderzoeken wie eigenaar is van een registergoed en welke rechten daarop zijn gevestigd en geldt derdenbescherming. Hierdoor is in Nederland sprake van een transparante en goed functionerende vastgoedmarkt.”
Het afschermen van woonadressen biedt volgens De Jonge geen soelaas. Bij 6,5 miljoen van de 8 miljoen registraties in het Kadaster, komt het objectadres overeen met het privéadres. De minister waarschuwt dat zonder inzage in het objectadres “de essentie van de registratie in het Kadaster” wordt aangetast. Daarom heeft het kabinet in het verleden ingezet op het voorkomen van misbruik van objectadressen.
Een van de maatregelen is dat alleen professionele gebruikers zoals notarissen, advocaten en makelaars tegenwoordig op naam kunnen zoeken in de Basisregistratie van het Kadaster. Daarvoor moeten ze een abonnement nemen op Kadaster OnLine (KOL). In 2022 hadden er 30.700 professionele gebruikers een KOL-abonnement.
Afschermen objectadressen journalisten niet aan de orde
Minister De Jonge is niet bereid om, in afwachting van het Kadasterbesluit, om de woonadressen van journalisten in de Basisregistratie van Kadaster af te schermen. “Een wijziging van het Kadasterbesluit in de zin van het mogelijk maken van het afschermen van objectadressen van mensen behorend tot bepaalde beroepsgroepen, zoals bijvoorbeeld de journalistiek, is niet in voorbereiding”, zo schrijft de minister.
