ICO overweegt boete van 17 miljoen pond voor Clearview

Logo van Clearview AI op een smartphone met profielfoto's op de achtergrond

De Information Commissioner’s Office (ICO) denk erover na om een boete van 17 miljoen pond -omgerekend 20 miljoen euro- uit te delen aan Clearview AI. De Britse toezichthouder vindt dat het Amerikaanse bedrijf de lokale privacywetgeving overtreedt door gezichtsherkenning toe te passen op Britten. De boete is nog niet officieel opgelegd.

Dat schrijft de Britse privacywaakhond in een persbericht.

Gezichtsherkenning Clearview is omstreden technologie

Clearview AI is een Amerikaans bedrijf dat is gespecialiseerd in gezichtsherkenning. Het maakt gebruik van zogeheten scraping software. Dat is een programma dat automatisch openbare bronnen op het internet afstruint en profielfoto’s met bijbehorende informatie verzamelt. Een gepatenteerd gezichtsherkenningsprogramma bouwt vervolgens een gezichtsherkenningsdatabase op, dat momenteel uit ruim drie miljard profielen bestaat.

Opsporings- en handhavingsinstanties mogen tegen betaling gebruik maken van de zoekfunctie van de database. Alleen in de Verenigde Staten zijn er meer dan 2.400 instanties die dat doen. Zo maakte de FBI gebruik van de software om relschoppers die deelnamen aan de bestorming van het Capitool te identificeren en op te sporen. Christopher Asher Wray, de hoogste baas bij de FBI, vond de inzet van deze technologie in dit geval gerechtvaardigd.

Tegenstanders en critici maken zich grote zorgen om de inzet van gezichtsherkenningstechnologie. Zij vinden dat deze technologie de privacy van onschuldige burgers schendt. Bovendien kan gezichtsherkenning leiden tot discriminatie, rassenongelijkheid, massasurveillance en etnisch profileren. Om die reden hebben diverse Amerikaanse techbedrijven hun gezichtsherkenningstechnologie aan banden gelegd, totdat er wetgeving is op dat gebied. Om die reden verlengde Amazon in mei van dit jaar het moratorium op zijn gezichtsherkenningssoftware.

Clearview overtreedt Britse privacyregels

Ook in het Verenigd Koninkrijk heersen er zorgen over gezichtsherkenning en de diensten die Clearview AI biedt. Samen met de Office of the Australian Information Commissioner (OAIC) heeft ICO onderzoek gedaan naar de werkwijze van Clearview.

Daarin is naar voren gekomen dat het Amerikaanse gezichtsherkenningsbedrijf Britse privacywetgeving schendt. Om te beginnen heeft Clearview geen wettelijke grondslag om bijzondere persoonsgegevens te verzamelen. Ook heeft het bedrijf Britse burgers niet geïnformeerd over het feit dat hun gegevens op grote schaal worden verzameld, en wat er met deze data gebeurt. Bovendien hebben ze niet expliciet toestemming gegeven om hun foto’s en persoonsgegevens te verzamelen.

Tot slot is er geen procedure voor Britse burgers om hun gegevens uit de database van Clearview te verwijderen. Ben je eenmaal in de database opgenomen, dan blijf je daar voor altijd in staan.

Clearview mag reageren op mogelijke boete

Van hoeveel Britse burgers Clearview hun profielfoto en persoonsgegevens heeft verzameld, is onbekend. Volgens ICO gaat het om ‘een substantieel’ aantal. En dat allemaal zonder hun medeweten of toestemming. De Britse politie heeft naar verluidt gebruik gemaakt van de diensten van Clearview. Het ging hier echter om een proef, die inmiddels is stopgezet.

ICO overweegt om een boete van 17 miljoen pond op te leggen aan Clearview voor het schenden van de Britse privacywetgeving. Voordat de toezichthouder de knoop definitief doorhakt, krijgt Clearview de gelegenheid om op de beschuldigingen te reageren. Medio 2022 bepaalt de privacywaakhond of ze de boete wel of niet officieel oplegt.

Tweede Kamer bezorgd over gezichtsherkenningstechnologie Clearview

Ook in ons land is de gezichtsherkenningstechnologie van Clearview een heet hangijzer. De Tweede Kamer heeft het kabinet de afgelopen maanden meerdere keren gevraagd of de Nederlandse politie een beroep heeft gedaan op de gezichtsherkenningstechnologie van Clearview. Demissionair minister voor Rechtsbescherming Sander Dekker heeft aangegeven dat de software van het bedrijf nooit gebruikt is in strafzaken in ons land.

“Noch in de financiële administratie van de politie, noch bij de afdelingen die betrokken zijn bij digitaal onderzoek, is een aanwijzing gevonden dat er gebruik gemaakt zou zijn van Clearview”, aldus de bewindspersoon. Hij kon echter niet uitsluiten dat een individuele politiemedewerker mogelijk vragen heeft gesteld aan het bedrijf.

Demissionair minister van Justitie en Veiligheid Ferd Grapperhaus corrigeerde één van de antwoorden. “Biometrische surveillance, in de zin van real time gezichtsherkenning, wordt op dit moment in Nederland niet gedaan”, zo schreef minister Dekker aan de Tweede Kamer. Grapperhaus vond dit te ruim geformuleerd en maakte er van: “Voor het gebruik van biometrische surveillance in de publieke ruimte door de politie, in de zin van real time gezichtsherkenning, wordt op dit moment in de politieorganisatie geen toestemming gegeven”. De Tweede Kamer heeft vragen gesteld over deze correctie.

Europese toezichthouders maken vuist tegen Clearview

Ook in andere Europese landen maakt men zich zorgen over Clearview AI. Toezichthouders en privacyorganisaties uit Frankrijk, Italië, Griekenland, Oostenrijk en het Verenigd Koninkrijk hebben gezamenlijk een klacht ingediend tegen het bedrijf. Zij menen dat Clearview de Europese privacyregels schendt door op grote schaal en geautomatiseerd biometrische gegevens van Europese burgers te verzamelen. Daarvoor is geen expliciete toestemming gegeven en bestaat geen juridische basis. Verder is Clearview AI niet transparant genoeg over wat ze met de vergaarde data doet en voldoet het bedrijf niet aan het beginsel van dataminimalisatie.

“De technologie van Clearview en het gebruik ervan veroorzaken schade die de Europese wetgeving over gegevensbescherming moest verhelpen. Privacy International roept de regelgevers dan ook op om gecoördineerde handhavingsmaatregelen te nemen om personen te beschermen tegen deze zeer invasieve en gevaarlijke praktijken”, schreef Privacy International in mei in een persverklaring.

Techredacteur
Techliefhebber pur sang: Anton is gek op alles wat met technologie en internet te maken heeft. Cybersecurity, privacy en internetcensuur hebben dan ook zijn volle aandacht. Meer over Anton.
Plaats een reactie
Een reactie plaatsen