Het aantal meldingen van fraude door online aan- en verkoop is in de eerste maanden van het jaar fors gestegen. De teller staat nu al op iets meer dan 1.800 meldingen. Daarbij hebben de slachtoffers gezamenlijk meer dan twee ton aan financiële schade geleden.
Dat bevestigt de Fraudehelpdesk tegenover NU.nl.
Fraudehelpdesk: ‘Aan het einde van het jaar twee keer zoveel slachtoffers online shopping fraude’
Tussen 1 januari en 16 maart van dit jaar ontving de Fraudehelpdesk 1.809 meldingen over fraude met online shoppen. Meer dan acht op de tien mensen (1.492 mensen) werd daadwerkelijk slachtoffer. Dat zijn er nu al bijna net zoveel als in heel 2019, toen er 1.571 mensen gedupeerd raakten door cybercriminelen. Oplichters hebben in de eerste twee-en-een-halve maand van het jaar voor 218.023 euro aan schade berokkend.
De Fraudehelpdesk luidt de noodklok. Als deze ontwikkeling zich voortzet, dan verdubbelt komend jaar het aantal slachtoffers van online fraude zich. Een woordvoerder vertelt tegenover NU.nl dat er aan het einde van het jaar naar verwachting ruim 7.100 slachtoffers zijn. Naar verwachting levert dat een financiële schadepost van één miljoen euro op.
In 2020 werden 3.782 Nederlanders het slachtoffer van fraude door online shoppen. De totale schade kwam daarbij uit op 734.269 euro.
Oplichters springen in op de situatie
De Fraudehelpdesk vermoedt dat de coronacrisis verantwoordelijk is voor de explosieve stijging in het aantal meldingen van online aan- en verkoopfraude. “Ook mensen die voorheen hun aankopen niet online deden, waren aangewezen op webwinkels en handelsplaatsen”, vertelt een woordvoerder.
Daarnaast spelen fraudeurs handig in op de huidige situatie. Ze zetten een malafide webshop op en verkopen via het platform populaire producten als mondmaskers, desinfecterende zeep, coronazelftests of fitnessapparatuur. Hoe gewiekst cybercriminelen zijn, blijkt wel uit de waarschuwing van het RIVM. De instantie sloeg alarm toen het merkte dat er e-mail de ronde ging waar mensen werden opgeroepen om zich tegen betaling te laten vaccineren tegen corona.
Schade door cybercrime rijst de pan uit
In vergelijking met andere vormen van cybercriminaliteit valt de schade door fraude met online shopping nog meer. De Nederlandse Vereniging van Banken en Betaalvereniging Nederland berekenden afgelopen dat phishing en spoofing voor 40 miljoen euro aan schade veroorzaakten voor de samenleving. De financiële schade door phishing steeg in een jaar tijd met 62 procent naar 12,8 miljoen euro. In 2019 deden cybercriminelen nauwelijks aan spoofing. Telefoonnummer spoofing en spoofing via sms veroorzaakten vorig jaar voor maar liefst 26,7 miljoen euro aan schade.
Vriend-in-noodfraude of hulpvraagfraude is eveneens een groot probleem in ons land. Deze vorm van fraude vindt steeds vaker via WhatsApp plaats. Tot en met begin december 2020 ontving de Fraudehelpdesk meer dan 11.000 meldingen van WhatsApp-fraude, ruim vier keer zoveel als in heel 2019. WhatsApp-fraude leverde naar schatting een schadepost van 3,5 miljoen euro op. Demissionair minister van Justitie en Veiligheid Ferd Grapperhaus werkt daarom aan een wetsvoorstel om WhatsApp-fraude harder aan te pakken. De totale omvang van betaalfraude wordt geschat op 20 miljoen euro.
Vorige week presenteerde de Cyber Security Raad een rapport waarin de instantie de overheid adviseerde om de komende jaren 833 miljoen euro te investeren in het vergroten van onze cyberweerbaarheid. Volgens het adviesorgaan hebben de meeste bedrijven en organisaties in ons land hun informatiebeveiliging niet op orde. Daardoor zijn ze vatbaar voor datalekken en cyberaanvallen. De Cyber Security Raad stelde dat onze samenleving voortdurend wordt blootgesteld aan digitale dreigingen en dat het daarom nodig is om er snel iets aan te doen. De Nationale Politie ondersteunde deze oproep en zei dat een snelle uitbreiding van de capaciteit van de politie noodzakelijk is.
