Voetbal ligt op de middellijn van een voetbalveld

VoetbalTV hoeft AVG-boete niet te betalen van de rechter

Laatst bijgewerkt: 24 november 2020
Leestijd: 4 minuten, 1 seconde

De rechtbank in Utrecht heeft bepaald dat VoetbalTV de boete die de Autoriteit Persoonsgegevens eerder dit jaar oplegde niet hoeft te betalen. Het op voorhand uitsluiten van een commercieel belang als gerechtvaardigd belang, is volgens de rechter in strijd met Europese privacywetgeving. De toezichthouder laat weten het vonnis te bestuderen en kijkt daarna of het in hoger beroep gaat.

Dat blijkt uit het vonnis van de rechtbank van Utrecht en berichtgeving in de media.

VoetbalTV en Autoriteit Persoonsgegevens hebben lange voorgeschiedenis

VoetbalTV en de Autoriteit Persoonsgegevens liggen al geruime tijd met elkaar in de clinch. Eind vorig jaar stelde de toezichthouder een onderzoek in naar mogelijke privacyschending door het videoplatform. VoetbalTV gebruikte honderden slimme camera’s om wedstrijden van het amateurvoetbal vast te leggen en live te streamen. Jaarlijks ging het om 80.000 voetbalwedstrijden van meer dan 150 amateurclubs.

De Autoriteit Persoonsgegevens concludeerde dat VoetbalTV de privacy van de spelers op grote schaal schendt, omdat het platform geen afspraken heeft gemaakt met individuele spelers. Omdat sommige deelnemers nog maar 13 of 14 jaar oud zijn, is het volgens de privacywaakhond extra belangrijk om de privacy van minderjarigen te waarborgen. Het argument van VoetbalTV dat er sprake was van een gerechtvaardigd belang, ging er bij de toezichthouder niet in: die meende dat een commercieel belang per definitie nooit een gerechtvaardigd belang kan zijn. Omdat VoetbalTV onrechtmatig persoonsgegevens verwerkte, legde de toezichthouder het videoplatform een boete op van 575.000 euro.

VoetbalTV was het niet eens met deze boete en wilde met de toezichthouder in gesprek. Omdat de Autoriteit Persoonsgegevens geen officieel sanctiebesluit had opgelegd, was dit onmogelijk. Voor het videoplatform was dit een groot probleem, omdat ze geen nieuwe contracten kon afsluiten of verlengen met sponsors en amateurclubs. In de hoop de privacywaakhond te bewegen om in overleg te treden, spande VoetbalTV afgelopen zomer een rechtszaak aan.

Rechter: ‘Toezichthouder mag niet bij voorbaat gerechtvaardigd belang uitsluiten’

Deze zitting vond plaats op maandag 12 oktober. Maandag publiceerde de rechtbank Midden-Nederland de uitspraak. Daarin voerde VoetbalTV het verweer aan dat de redactionele werkzaamheden onder de journalistieke exceptie zouden vallen, die in artikel 85 van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) wordt verwoord. Deze vlieger gaat volgens de rechtbank niet op, omdat dit voor de Autoriteit Persoonsgegevens niet de aanleiding was om een boete op te leggen. Daarnaast beschouwt de rechter het opnemen en uitzenden van voetbalwedstrijden niet als een journalistiek doel, omdat er geen informatie, meningen of ideeën worden bekendgemaakt aan het publiek. Anders gezegd: de beelden bevatten te weinig nieuwswaarde.

De Autoriteit Persoonsgegevens zei dat het videoplatform enkel een commercieel belang had, en dat is onvoldoende om beelden te mogen maken en streamen. “Het te gelde maken van persoonsgegevens [kan] nooit een gerechtvaardigd belang opleveren”, aldus de toezichthouder in zijn verweer. Volgens de advocaat van VoetbalTV kunnen een commercieel belang en gerechtvaardigd belang prima naast elkaar bestaan. Het feit dat je organisatie een commercieel belang heeft, betekent niet zonder meer dat er niet ook gelijktijdig een gerechtvaardigd belang kan zijn.

Daarin gaf de rechtbank het videoplatform gelijk. “Het op voorhand uitsluiten van een bepaald belang als gerechtvaardigd belang, is in strijd met de Europese rechtspraak”, aldus de rechter. Hij verwijst daarbij naar diverse arresten van het Europees Hof van Justitie die stellen dat het begrip ‘gerechtvaardigd belang’ niet in beton is gegoten, maar “flexibel en open van aard” is. Om aan te tonen dat VoetbalTV geen gerechtvaardigd belang heeft, moet de toezichthouder volgens de rechter een onderzoek naar de belangen van de voetbalstreamingdienst en vervolgens een afweging maken of zij door het uitzenden van de amateurvoetbalwedstrijden de privacy van de spelers ontoelaatbaar schendt.

Rechtbank verwerpt boete van toezichthouder

De rechtbank laat er geen misverstand over bestaan. “Omdat verweerder de verwerking van persoonsgegevens niet volledig heeft onderzocht en gestopt is bij de vaststelling dat eiseres geen gerechtvaardigd belang heeft, is het besluit voor het overige niet voldoende zorgvuldig genomen en is daarmee in strijd met artikel 3:2 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb). De boeteoplegging kan daarom niet in stand blijven”, zo lezen we in het vonnis.

De toezichthouder heeft in zijn beoordeling niet gelet op proportionaliteit en subsidiariteit van de gegevensverwerking en ook geen belangenafweging gemaakt. De door de Autoriteit Persoonsgegevens opgelegde boete van 575.000 euro hoeft dus niet betaald te worden door VoetbalTV. De belangenorganisatie moet daarentegen het betaalde griffierecht en de proceskosten van het videoplatform betalen. Dat is bij elkaar opgeteld bijna 2.000 euro.

Onduidelijkheid over de toekomst van VoetbalTV

De uitspraak van de rechtbank komt mogelijk te laat voor het voetbalplatform. In september vroeg VoetbalTV faillissement aan en is destijds bekrachtigd door de rechtbank. “Wij gaan nu kijken naar de mogelijkheden die dit vonnis ons biedt en welke betekenis dit heeft voor de toekomst van VoetbalTV”, zo zegt Maarten Hoffer, directeur van VoetbalTV, tegenover de NOS.

De Autoriteit Persoonsgegevens gaat het vonnis bestuderen en besluit dan of het in hoger beroep gaat of niet.

Privacy en security redacteur
Techliefhebber pur sang: Anton is gek op alles wat met technologie en internet te maken heeft. Cybersecurity, privacy en internetcensuur hebben dan ook zijn volle aandacht. 

Meer artikelen uit het ‘Nieuws’ dossier

Reacties
Plaats een reactie
Een reactie plaatsen