Man met mondmasker op het treinstation kijkt naar zijn smartphone

Veilig Tegen Corona: ‘Maak de landelijke uitrol van CoronaMelder ongedaan’

Laatst bijgewerkt: 7 oktober 2020
Leestijd: 3 minuten, 56 seconden

De actiegroep Veilig Tegen Corona roept minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) op om de landelijke uitrol van CoronaMelder ongedaan te maken. Volgens de gelegenheidscoalitie ziet de app er technisch gezien mooi uit, maar is het op een aantal fundamentele punten niet goed geregeld. De groep, bestaande uit meer dan veertig privacy- en beveiligingsexperts, zet vraagtekens bij onder meer de betrouwbaarheid en tijdelijke aard van de app.

Dat schrijft Veilig Tegen Corona op zijn website. Het oproep om de landelijke uitrol van de corona-app te staken is ondertekend door Amnesty International, Platform Burgerrechten, Bits of Freedom en Waag.

CoronaMelder is het resultaat van maanden zwoegen

Minister De Jonge werkt al maanden aan een app die hij kan inzetten tegen het coronavirus. Om de beste ideeën op tafel te krijgen, vond in april de ‘appathon’ plaats. Deze verliep gehaast en chaotisch en wordt door velen als een faliekante mislukking beschouwd. Daarop besloot de minister om een nieuw team aan te stellen dat aan de slag ging met de werking, beveiliging en privacy van de app.

Na maanden van bouwen is CoronaMelder het eindresultaat. In september stemde een meerderheid van de Tweede Kamer in met de Tijdelijke wet notificatie-applicatie COVID-19, die de landelijke uitrol van de app een juridische basis geeft. Dinsdag ging een ruime meerderheid van de Eerste Kamer eveneens akkoord met het wetsvoorstel. De officiële landelijke introductie staat gepland voor zaterdag 10 oktober.

Veilig Tegen Corona niet tevreden over CoronaMelder

Niet iedereen is daar blij mee. Veilig Tegen Corona (VTC) roept minister De Jonge op om de landelijke uitrol te staken. Op verzoek van de minister formuleerde de belangengroep in april tien uitgangspunten waaraan de corona-app van het kabinet minimaal aan moest voldoen om de vrijheden, privacy en bescherming van gebruikers te garanderen.

De privacy- en securityexperts van VTC hebben CoronaMelder getoetst aan de hand van deze criteria. Ze loven de transparantie van het totstandkomingsproces, maar zijn niet te spreken over een aantal punten. “Hoewel het proces van ontwikkeling relatief open en transparant is geweest, de app technisch mooi in elkaar zit, zijn er fundamentele punten niet goed geregeld”, zo schrijft de VTC-coalitie. “Zo heeft het ministerie nagelaten essentiële randvoorwaarden te organiseren, waardoor de app onmogelijk effectief kan zijn.”

‘Meerwaarde en effectiviteit van CoronaMelder zijn nihil’

Eén van de randvoorwaarden die volgens Veilig Tegen Corona niet goed geregeld is, is dat gebruikers zich bij een melding niet direct kunnen laten testen. “Nu wordt slechts geadviseerd tien dagen thuis te blijven, waardoor de meerwaarde van de app nihil wordt”, zo vertelt Rejo Zenger, beleidsadviseur bij Bits of Freedom.

Ook Tijmen Wisman van Platform Burgerrechten is niet tevreden over de app, in het bijzonder om het feit dat de regering een beroep doet op Apple en Google. “Met de keuze voor hun framework heeft het ministerie zich afhankelijk gemaakt van twee dominante Amerikaanse techreuzen. Zij bepalen hoe de technologie werkt en hebben daarmee grote invloed op de effectiviteit van de app. Zij bepalen ook wanneer de onderliggende code van de CoronaMelder weer wordt weggehaald.”

Marleen Stikker, directeur van Waag, is ervan overtuigd dat de app beter en veiliger is geworden door de transparantie. “Maar de app bestaat niet in een vacuüm”, zo waarschuwt ze. “Technologie moet ingebed zijn in sociaal-maatschappelijke voorwaarden. Als dat niet op orde is, levert de app schijnveiligheid. Ook leidt het ons af van de vraagstukken die we eerst hadden moeten adresseren: voorkomen van besmettingen door voldoende testcapaciteit en bevorderen van gedragsverandering, het opleiden en inzetten van mensen voor persoonlijke begeleiding bij bron- en contactonderzoek.”

‘Stop met de landelijke uitrol van CoronaMelder’

De kritische opmerkingen van de VTC-coalitie zijn naar eigen zeggen niet bedoeld om mensen te ontmoedigen de app te downloaden. “We hopen dat deze analyse houvast biedt voor mensen die graag zelf een geïnformeerd oordeel willen vellen over of ze de CoronaMelder wel of niet willen installeren en gebruiken”, zo zegt Zenger. “Dat neemt niet weg dat we veel liever zien dat het ministerie inzet op maatregelen die bewezen effectief zijn in de bestrijding van dit virus.”

Minister De Jonge heeft in april toegezegd dat de geformuleerde uitgangspunten van Veilig Tegen Corona centraal zouden staan bij de ontwikkeling van de app. Volgens de gelegenheidscoalitie heeft de minister zijn belofte maar gedeeltelijk ingelost. Daarom vragen de belangenorganisaties die verenigd zijn in de VTC-coalitie om de landelijke uitrol van CoronaMelder ongedaan te maken en de uitrol alleen opnieuw te overwegen als aan alle uitgangspunten voldaan kan worden.

Minister De Jonge heeft niet gereageerd op de uitspraken van Veilig Tegen Corona. Zoals gezegd vindt aankomende zaterdag de officiële introductie van CoronaMelder plaats. De app is wekenlang getest in diverse veiligheidsregio’s in Overijssel, Drenthe en Gelderland.

Privacy en security redacteur
Techliefhebber pur sang: Anton is gek op alles wat met technologie en internet te maken heeft. Cybersecurity, privacy en internetcensuur hebben dan ook zijn volle aandacht. 

Meer artikelen uit het ‘Nieuws’ dossier

Reacties
Plaats een reactie
Een reactie plaatsen