Man met mondmasker in de trein die naar zijn smartphone staart

Meerderheid Eerste Kamer steunt tijdelijke wet CoronaMelder

Laatst bijgewerkt: 6 oktober 2020
Leestijd: 4 minuten, 40 seconden

Een meerderheid in de Eerste Kamer lijkt in te stemmen met de Tijdelijke wet notificatie-applicatie COVID-19. Daarmee krijgt minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) het groene licht om CoronaMelder landelijk uit te rollen. Toch zijn sommige fracties op een aantal punten kritisch.

Dat blijkt uit de wetsbehandeling, die maandag plaatsvond in de Senaat.

Update: Na de Tweede Kamer is ook de Eerste Kamer akkoord gegaan met het wetsvoorstel voor een corona-app van minister De Jonge. Een ruime meerderheid van 51 senatoren stemde in met de wet, 19 stemden tegen. VVD, CDA, D66, ChristenUnie, GroenLinks, PvdA, SP en SPG stemden voor het wetsvoorstel. De PVV, Forum voor Democratie en de groep-Otten stemden tegen. Vanaf zaterdag 10 oktober zijn de functionaliteiten van CoronaMelder toegankelijk voor alle Nederlanders. Dan wordt de app officieel landelijk geïntroduceerd.

Juridische basis voor corona-app wet bijna geregeld

CoronaMelder is de app van het kabinet in de strijd tegen het coronavirus. Enerzijds is de applicatie een tool voor de GGD-afdelingen om bron- en contactonderzoek te verrichten. Anderzijds waarschuwt de app mensen die recentelijk in contact zijn geweest met mensen die besmet zijn met corona.

Het heeft maanden geduurd om CoronaMelder te ontwikkelen en ging niet bepaald zonder slag of stoot. Minister De Jonge kreeg van alle kanten kritiek, waaronder van de Autoriteit Persoonsgegevens. De toezichthouder is tevreden over de waarborging van de privacy, maar stelt dat de minister aanvullende afspraken moet maken met Apple en Google over de gegevens die via hun framework worden verzameld. Ook vraagt de privacywaakhond zich af of alles goed gereld is aan ‘de achterkant’ en constateert ze dat de juridische basis voor de applicatie ontbreekt.

Met dit laatste aspect is minister De Jonge druk bezig. Begin september wist hij een meerderheid in de Tweede Kamer ervan te overtuigen dat de Tijdelijke wet notificatie-applicatie COVID-19 een belangrijk instrument is om het coronavirus het hoofd te bieden. Het wetsvoorstel werd maandag besproken in de Eerste Kamer. Vandaag stemmen de Senatoren over de wet. Het ziet ernaar uit dat er ook in de Senaat een meerderheid voor de invoering is.

Minister vindt het begrijpelijk dat privacy een belangrijk issue is

Minister De Jonge verdedigde met hand en tand de tijdelijke wet. Een aantal Eerste Kamerleden maakt zich zorgen over de privacy van de gebruikers. Afgelopen week ontdekten onderzoekers van Radically Open Security (ROS) dat medewerkers van de GGD kunnen controleren of iemand, waarbij is vastgesteld dat hij besmet is met het coronavirus, de app heeft gebruikt om dit door te geven aan de mensen met wie hij onlangs in aanraking is geweest. Een ernstig privacyprobleem, zo concludeerde ROS.

De Jonge benadrukte dat het om een ‘bewuste functionaliteit’ gaat die voor de officiële lancering wordt verwijderd. Deze was ingebouwd om te controleren of de app naar behoren werkte. De minister begrijpt dat privacy een gevoelig onderwerp is. Dat is de reden waarom ontwikkelaars de afgelopen maanden in alle openheid en transparantie aan de applicatie hebben gewerkt. Zo werd de broncode van de app gedeeld op GitHub en kon iedereen meekijken en meedenken.

De minister van VWS stelde in het debat dat CoronaMelder eigenlijk niets meer is dan een ‘domme app’. “Hij weet niet wie je bent en waar je bent geweest”, zo zei hij in de Eerste Kamer. Ook benadrukte hij dat de installatie van de app geheel op vrijwillige basis plaatsvindt. Een werkgever of horeca-uitbater mag bijvoorbeeld niet eisen dat je de app op je smartphone hebt staan. Ernaar vragen is wat de minister betreft al not done. Wel mag een werkgever een “moreel appel” doen om de app te installeren, bijvoorbeeld door een poster op te hangen.

Eerste Kamer stelt kritische kanttekeningen bij CoronaMelder

Sommige fracties in de Eerste Kamer zijn bang dat de vrijblijvendheid van de app er snel van af is en hij op termijn verplicht wordt. Volgens minister De Jonge klopt deze bewering niet. In het wetsvoorstel staat nadrukkelijk dat de applicatie geheel vrijwillig is. Mocht het kabinet besluiten om de app te verplichten, dan moet er een nieuwe wet worden opgesteld en goedgekeurd door zowel de Tweede als de Eerste Kamer.

De meeste kritiek tijdens de behandeling van het wetsvoorstel ging echter niet over privacy. De meeste partijen in de Eerste Kamer vrezen dat de app zinloos is als mensen zich niet direct kunnen laten testen zodra ze een notificatie van de app ontvangen. “Ook zonder klachten moeten mensen zich kunnen laten testen”, zo zei Annelien Bredenoord van coalitiepartij D66. PvdA, GroenLinks en CDA denken dat het draagvlak voor de app afneemt als zij zich niet kunnen laten testen bij een melding.

Kabinet druk bezig met opschalen van testcapaciteit

Het probleem van de geringe testcapaciteit kwam in het debat in de Tweede Kamer ook al ter sprake. Minister De Jonge zei destijds dat de landelijke richtlijn om je te kunnen laten testen bij de invoering van de app leidend is. Hij herhaalde dit standpunt in de Eerste Kamer. Volgens hem doet dit echter niets af aan het doel van de app, namelijk het vereenvoudigen van bron- en contactonderzoek en mensen erop wijzen dat ze in contact zijn geweest met iemand die besmet is met corona. “Kunnen mensen na een melding ten onrechte thuis komen te zitten? Ja, dat gebeurt bij bron- en contactonderzoek ook. Dat is de enige manier om het te doen”, zo zei de minister.

De Jonge zei dat hij zijn uiterste best doet om de testcapaciteit op korte termijn op te schalen. De introductie van sneltesten kan dit probleem wellicht oplossen. Die zouden vanaf volgende maand beschikbaar moeten zijn.

De Eerste Kamer stemt vanmiddag over de Tijdelijke wet notificatie-applicatie COVID-19.

Privacy en security redacteur
Techliefhebber pur sang: Anton is gek op alles wat met technologie en internet te maken heeft. Cybersecurity, privacy en internetcensuur hebben dan ook zijn volle aandacht. 

Meer artikelen uit het ‘Nieuws’ dossier

Reacties
Plaats een reactie
Een reactie plaatsen