Uitkeringsinstantie UWV draait 703 boetes terug die eerder waren uitgedeeld met behulp van de omstreden risicoscan. Uitkeringen die naar aanleiding van de boete waren stopgezet, worden weer hersteld. Tot slot draait de instantie uitgereikte waarschuwingen terug.
Dat schrijft het Algemeen Dagblad.
UWV verzamelde jarenlang onrechtmatig gegevens van uitkeringsgerechtigden
De risicoscan was een algoritme dat het UWV hanteerde om mensen die een werkloosheidsuitkering ontvingen en in het buitenland verbleven op te sporen. De NOS en actualiteitenprogramma Nieuwsuur deden onderzoek naar het omstreden hulpmiddel en kwamen tot de ontdekking dat de uitkeringsinstantie jarenlang onrechtmatig gegevens van uitkeringsgerechtigden verzamelde. Het ging om onder meer IP-adressen: aan de hand daarvan kon men zien of iemand in Nederland of buiten de landsgrenzen verbleef.
Ook plaatste het UWV stiekem cookies op apparaten van WW-ontvangers om hun online activiteiten te monitoren. Deze gegevens werden gekoppeld aan hun IP-adressen. Zo wist de uitkeringsinstantie precies wanneer iemand waar was en wat hij op het internet uitspookte. Dit gebeurde zowel bij uitkeringsgerechtigden die waren ingelogd op uwv.nl en werk.nl, als werkzoekenden die niet waren ingelogd op deze websites.
Het UWV wist al jarenlang dat ze met deze werkwijze de Europese privacyregels overtrad. De functionaris gegevensbescherming waarschuwde in 2020 al om te stoppen met de “grootschalige, heimelijke en onrechtmatige” dataverzamelingspraktijken. In februari 2023 werd het systeem stilgelegd.
UWV draait boetes terug vanwege ongelijke behandeling
In juni besloot het UWV om openstaande fraudezaken, waarvan de uitkeringsinstantie vermoedde dat men in het buitenland verbleef toen ze een WW-uitkering ontvingen, te sluiten. Tegelijkertijd besloot de instantie om reeds afgesloten zaken niet te heropenen. Echter, op aandringen van demissionair minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Katrien van Gennip kwam het UWV terug op dit besluit.
Een ander gevolg is dat reeds uitgedeelde boetes vanwege mogelijke uitkeringsfraude worden teruggedraaid. Volgens het Algemeen Dadblad gaat het om 703 boetes. Reden daarvoor is dat zaken rondom uitkeringsfraude gelijk behandeld moeten worden. Een groep had namelijk een boete en een strafblad gekregen, maar er was ook een groep waarvan de zaak nog niet was afgesloten. “Om te voldoen aan die eis van gelijke behandeling zijn alle beslissingen op basis van de verboden risicoscan teruggedraaid”, zo schrijft het AD.
Mensen die de boete reeds betaald hebben, krijgen het geld teruggestort op hun rekening. Het UWV kan tevens besluiten om uitkeringen die waren stopgezet weer te herstellen. Tot slot draait de uitkeringsinstantie waarschuwingen terug.
AP dreigt met ingrijpen
De Autoriteit Persoonsgegevens laat in een reactie weten toe te zien op de belofte van het UWV. “Mensen zomaar online volgen, mag in Nederland natuurlijk niet. Dat inzicht is er nu hopelijk ook bij het UWV. De AP vertrouwt erop dat het UWV de zaak rechtzet. Zo niet, dan kan dat reden zijn voor verscherpt toezicht of een controlerend onderzoek en handhaving door de AP”, aldus Katja Mur, bestuurslid van de Autoriteit Persoonsgegevens.
