Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Raymond Knops zegt dat er geen privé-informatie is uitgelekt via callcenters van overheidsinstanties als de Belastingtelefoon, het UWV en DUO. Hoewel een groot aantal medewerkers extern zijn ingehuurd, betekent dit nog niet dat persoonsgegevens aan criminelen worden verkocht. Vrijwel alle medewerkers houden er een goed salaris op na.
Dat schrijft staatssecretaris Knops in zijn antwoord op schriftelijke vragen van SP-Kamerlid Ronald van Raak.
Illegale handel in persoonsgegevens
In juni ging er een scholgolf door Nederland. Uit onderzoek van RTL Nieuws bleek dat callcentermedewerkers regelmatig persoonsgegevens verkopen aan cybercriminelen. Voor hun opdrachtgevers werken ze voortdurend met vertrouwelijke gegevens van klanten. Gegevens als naam, adres, telefoonnummer en bankrekeningnummers kopiëren en plakken ze in Excel-bestanden. Criminelen kopen deze data voor een paar honderd euro. Zij vullen deze gegevens aan met informatie uit openbare bronnen, zoals sociale media. Vervolgens bieden ze deze collectie aan gegevens aan op diverse fora en chatgroepen als ‘verse leads’ (mensen die nog nooit benaderd zijn door cybercriminelen). Afhankelijk van de veiling krijgen criminelen 25 cent tot 2 euro per lead. Met name vijftigplussers zijn een geliefd doelwit: zij hebben kinderen en geld.
De politie zei zich grote zorgen te maken over de illegale handel in persoonsgegevens, omdat deze tot grootschalige WhatsApp-fraude kan leiden. Om de callcentermedewerkers op te sporen die deze praktijken mogelijk maken, heeft de politie extra rechercheurs ingezet.
Ronald van Schijndel, voorzitter van de Werkgeversvereniging voor Facilitaire Contactcenters (WFC) reageerde geschokt op het nieuws. Hij kon zich niet voorstellen dat callcenters zich hieraan schuldig maken. “Contactcenters zijn professionele organisaties waarbij security hoog in het vaandel staat”, aldus Van Schijndel.
Geen gevallen bekend van doorspelen van persoonsgegevens aan criminelen bij overheidsinstanties
Voor SP-Kamerlid Ronald van Raak was dit aanleiding om schriftelijk vragen te stellen aan staatssecretaris Knops van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Zijn belangrijkste vraag was of callcentermedewerkers in dienst van de overheid zich schuldig maken aan de illegale handel van persoonsgegevens. Ook had hij vragen over de externe inhuur van personeel bij diverse overheidsinstanties, het aantal tijdelijke aanstellingen en de salariëring van de medewerkers.
Staatssecretaris Knops heeft de vragen van de SP’er beantwoord. Volgens de bewindsman zijn er bij de Belastingtelefoon, het UWV en DUO geen gevallen bekend van callcentermedewerkers die privégegevens doorverkopen aan criminelen. Ondernemers, uitkeringsgerechtigden en studenten kunnen dus opgelucht ademhalen.
Veel externe inhuur, weinig tijdelijke aanstelling en goed salaris van callcentermedewerkers
Bij het klantcontactcentrum van de Belastingtelefoon worden de meeste medewerkers extern ingehuurd. Het gaat om 1.350 medewerkers, ongeveer 55 procent van het totaal aantal medewerkers. Bij het UWV ligt dat aandeel met 50 procent net iets lager. Daar zijn ongeveer 600 medewerkers extern ingehuurd. De staatssecretaris benadrukt dat de externe inhuur bij het UWV momenteel hoger ligt vanwege het coronavirus. Ondernemers doen massaal een beroep op een van de vele financiële overbruggingsmaatregelen die door het kabinet in het leven zijn geroepen. Doorgaans is 40 procent van de medewerkers bij het UWV een flexkracht. Bij DUO is dat 20 procent.
Het aantal medewerkers met een tijdelijke aanstelling is volgens de staatssecretaris te verwaarlozen. Bij de Belastingtelefoon is dat minder dan 1 procent, bij het UWV ongeveer 5 procent. Bij DUO heeft geen van de interne medewerkers een tijdelijke aanstelling.
Tot slot gaat Knops in op de vraag hoeveel procent van de medewerkers die bij de hierboven genoemde overheidsinstanties werkt, meer dan 1.991 euro bruto per maand verdient. De reden waarom SP-Kamerlid Van Raak daar om vroeg, heeft te maken met de gedachte dat het salaris van callcentermedewerkers dusdanig laag ligt dat ze makkelijk zijn om te kopen door criminelen. “Als je elke maand krap bij kas zit omdat je zo weinig salaris krijgt, dan is een extraatje erg aantrekkelijk”, zo zei Elly Heemskerk, bestuurder van FNV Callcenters, in juni tegen RTL Nieuws.
De staatssecretaris schrijft dat alle medewerkers bij zowel de Belastingtelefoon als het UWV meer dan 1.991 euro bruto per maand verdienen. Volgens het klantcontactcentrum van DUO verdient 95 procent van de medewerkers meer dan dit bedrag.
