Premier Erdogan houdt een toespraak met Turkse vlag op de achtergrond

Sociale media nagenoeg ontoegankelijk in Turkije bij overtreding nieuwe internetwet

Laatst bijgewerkt: 29 juli 2020
Leestijd: 3 minuten, 45 seconden

De Turkse premier Recep Tayyip Erdoğan heeft woensdag een nieuwe wet aangenomen die leven van sociale media die in het land actief een stuk lastiger maakt. Als zij teveel tijd nodig hebben om illegale content te verwijderen, riskeren ze dat ze nagenoeg op slot gaan. Ook kunnen ze hoge boetes oplopen en advertentie-inkomsten mislopen als ze zich niet aan de nieuwe regels houden. Burgerrechtenorganisaties vrezen dat de Turkse regering op deze manier critici en dissidenten de mond probeert te snoeren.

Dat meldt het Turkse persbureau Anadolu.

Sociale media riskeren blokkades en hoge boetes

In de nieuwe wet staat dat sociale media die in Turkije actief zijn zich aan strenge regels moeten houden. Als zij een melding ontvangen van ‘illegale content’ -wat daar precies onder verstaan wordt laat de wet in het midden- dan moeten zij dat binnen 48 uur van hun platform verwijderen. Doen zij dit niet, dan kan het internetverkeer tot hun site in grote mate afgeknepen worden.

De wet stipuleert dat sociale media minimaal die vanuit het buitenland opereren en dagelijks meer dan één miljoen bezoekers hebben, minimaal één vertegenwoordiger in Turkije moeten hebben. Het gaat om een aanspreekpunt die voor iedereen toegankelijk is. Om daarvoor te zorgen moeten sociale media zijn contactinformatie op de site worden opgenomen. Tot slot moet het aanspreekpunt de Turkse nationaliteit hebben en in Turkije woonachtig zijn.

Naast het nagenoeg blokkeren van de toegang tot de site van sociale media, riskeren de platformen bij overtreding hoge boetes. In het verleden konden sociale netwerken boetes tot 15.000 lira opgelegd krijgen, omgerekend zo’n 1.835 euro. Volgens het Turkse persbureau Anadolu zijn de boetebedragen in de nieuwe wet aanzienlijk verhoogd. Voortaan bedragen de boetes tussen de 1 miljoen en 10 miljoen lira, oftewel grofweg tussen de 120.000 en 1,2 miljoen euro.

De wet is door het parlement geloodst door de AK partij van premier Erdoğan en de Turkse nationalistische partij MHP.

Belangenorganisaties vrezen censuur en inperking van het vrije woord

Burgerrechtenbewegingen maken zich grote zorgen om de nieuwe Turkse wetgeving. Zij vrezen dat dat premier Erdoğan Turkse burgers monddood probeert te maken. Volgens Amnesty International is de wet een “brutale aanval” op de vrijheid van meningsuiting. “Journalisten riskeren jarenlange gevangenisstraffen als ze kritisch zijn in hun reportages. Nu moeten ook socialemediagebruikers zich verdedigen tegen de Turkse autoriteiten”, zo zegt Turkije-specialist van Amnesty International Andrew Gardner.

Nu de wet is aangenomen, krijgt de Turkse overheid volgens hem een enorm machtsmiddel in handen om online censuur toe te passen en burgers te vervolgen. “Dit is overduidelijk in strijd met de vrijheid op meningsuiting op het internet en maakt inbreuk op internationale mensenrechten”, aldus Gardner.

Ook Human Rights Watch kijkt met argusogen naar de nieuwe wet in Turkije. Volgens de mensenrechtenorganisatie probeert de overheid met de wet zijn grip te vergroten op sociale media. Tegelijkertijd vergroot de regering hiermee censuur en kan ze zijn pijlen richten op willekeurige gebruikers. “Sociale media zijn voor velen een reddingslijn die de platforms gebruiken om het laatste nieuws te lezen. Dit luidt een nieuw en duister tijdperk in voor online censuur”, aldus Tom Porteous van Human Rights Watch.

“Het is essentieel voor iedereen die voorvechter is van vrije meningsuiting om te zien dat de nieuwe restricties zeer beschadigend zijn. Zeker in een land waar een autocratie wordt gebouwd door sociale media en kritische burgers het zwijgen op te leggen.” Volgens Porteous moeten sociale media luid en eensgezind aan de Turkse regering vragen om de wet in te trekken. De EU moet hen daarin steunen.

Turkije heeft diverse blokkades op zijn naam staan

Turkije heeft een nare reputatie als het gaat om het opleggen van internetblokkades. In augustus 2016 blokkeerde de Turkse regering Facebook, Twitter, YouTube en Vimeo, omdat de platforms kritische geluiden over premier Erdoğan toelieten. In oktober 2019 deed de premier hetzelfde langs de Syrische grens met Facebook, Twitter en WhatsApp. Dit was tijdens een militaire operatie om de Koerden uit de grensstreek te verdrijven. Op deze manier probeerde hij waarschijnlijk om informatieverspreiding tegen te gaan.

Begin dit jaar kwam er na 991 dagen eindelijk een einde aan de blokkade van Wikipedia. De online encyclopedie werd geblokkeerd nadat enkele pagina’s suggereerden dat hoge Turkse regeringsambtenaren nauwe banden hadden met IS en oliedeals met hen sloten. Ook zou Turkije volgens deze pagina’s terroristische organisaties steunen. Turkije probeerde via de rechter af te dwingen dat de inhoud van deze pagina’s gewijzigd moest worden. Toen dit niet lukte besloot de Turkse overheid dat de website volledig geblokkeerd moest worden, omdat het een bedreiging voor het land vormde.

Privacy en security redacteur
Techliefhebber pur sang: Anton is gek op alles wat met technologie en internet te maken heeft. Cybersecurity, privacy en internetcensuur hebben dan ook zijn volle aandacht. 

Meer artikelen uit het ‘Nieuws’ dossier

Reacties
Plaats een reactie
Een reactie plaatsen