Raad van State positief over strafbaarstelling doxing

Voorzittershamer op het slaghout

De Raad van State is positief over het wetsvoorstel van het kabinet om doxing strafbaar te stellen. De impact van doxing op de persoonlijke levenssfeer en het functioneren van de democratie kan groot en schadelijk zijn. Wel heeft de instantie enkele kritische noten over de reikwijdte en uitvoeringslasten.

Dat schrijft het adviesorgaan in een advies aan het kabinet.

‘Verspreiden van privégegevens meer dan schofterig’

Doxing is een fenomeen waarbij iemand persoonlijke gegevens over een ander op internet verspreidt, met als doel om het slachtoffer te intimideren en angst aan te jagen. Het kan gaan om contactgegevens, maar ook het woonadres of privéfoto’s. Deze informatie is vaak afkomstig uit openbare bronnen, zoals sociale media en openbare registers zoals het Kadaster of het Handelsregister.

Het delen van privégegevens is momenteel niet strafbaar in Nederland, enkele uitzonderingen daargelaten. Toenmalig minister van Justitie en Veiligheid Ferd Grapperhaus zei in de zomer van 2021 aan een wetsvoorstel te werken om doxing strafbaar te stellen. Een gevangenisstraf van maximaal één jaar vond hij een toepasselijke straf.

“Het grote gemak waarmee sommigen denken te kunnen intimideren door privégegevens over anderen te verspreiden is meer dan schofterig”, zo zei de bewindsman over de kwestie.

Doxing schadelijk voor functioneren democratie

Grapperhaus legde zijn wetsvoorstel neer bij de Raad van State, een van de belangrijkste adviseurs van het kabinet bij wetsvoorstellen. Het adviesorgaan heeft maandag zijn advies op internet gepubliceerd. Daaruit blijkt dat ze positief is over het wetsvoorstel ‘Strafbaarstelling gebruik persoonsgegevens voor intimiderende doeleinden’, zoals de conceptwetgeving voluit heet.

De Raad van State vindt het een goed idee om doxing strafbaar te stellen. De impact van doxing op de persoonlijke levenssfeer voor journalisten, wetenschappers, politici en hulpverleners is groot. “Daarnaast kan doxing schadelijk zijn voor het functioneren van de democratische rechtsstaat en de instituties die daarvan deel uitmaken”, zo schrijft het adviesorgaan.

Strafbaarstelling te ruim geformuleerd

Wel heeft de Raad van State enkele opmerkingen over het wetsvoorstel van het kabinet. Hoewel de instantie de wens van de regering steunt om doxing met intimiderende doeleinden strafbaar te stellen, is de strafbaarstelling te ruim geformuleerd.

In de huidige bewoordingen geldt deze ook in situaties waarin iemand niet vanwege zijn beroep, ambt of maatschappelijke positie het slachtoffer wordt van doxing. Voorbeelden daarvan ontbreken op dit moment in het wetsvoorstel. De Raad van State denkt dan bijvoorbeeld aan personen die een foto en telefoonnummer van hun ex op internet zetten, of een buurtbewoner die naam en adresgegevens van een zedendelinquent via de buurtapp deelt.

Het kabinet doet er goed aan om dergelijke voorbeelden in het wetsvoorstel op te nemen om zo de wenselijkheid van strafbaarstelling te verduidelijken. “De Afdeling adviseert in de toelichting nader in te gaan op de strafbaarstelling van doxing in gevallen waarin dit geen verband houdt met het ambt, beroep of de maatschappelijke functie van slachtoffer en hiervan voorbeelden te noemen in de toelichting”, aldus het adviesorgaan.

Zorgen om uitvoeringslasten

De Raad van State stelt dat er te weinig informatie beschikbaar is over de omvang van doxing in Nederland. “Het is echter bekend dat online criminaliteit toeneemt, terwijl de capaciteit bij politie en het OM beperkt is. Als capaciteit wordt ingezet voor doxing, kan deze niet worden gebruikt voor de aanpak van andere criminaliteit”, zo vreest de instantie. Het kabinet moet daarom de uitvoeringslasten van het wetsvoorstel beter onderbouwen.

De Raad van State adviseert daarbij in te gaan op de vraag “hoe er voor voldoende capaciteit gezorgd wordt en wat de prioritering van de aanpak van deze criminaliteit moet zijn in de strafrechtketen”. Verder krijgt het kabinet het advies mee om een jaar na de inwerkingtreding van het wetsvoorstel een invoeringstoets uit te voeren. Zo ontstaat er een beter beeld over de uitvoering en financiële gevolgen van de wet.

Uitzondering voor journalisten en klokkenluiders

Verder raadt de Raad van State aan om het verschaffen van persoonsgegevens met intimiderende doeleinden (zonder daadwerkelijke publicatie van deze informatie) niet strafbaar te stellen. In de ogen van het adviesorgaan biedt dit “geen directe meerwaarde” aan het wetsvoorstel.

Tot slot wil de Raad van State dat er een uitzondering komt voor journalisten, klokkenluiders en andere goedwillenden die persoonsgegevens moeten kunnen gebruiken. Als zij deze informatie nodig hebben om hun werk te doen of maatschappelijke misstanden aan de kaak te stellen, moeten zij niet vervolgd worden wegens doxing.

De huidige minister van Justitie en Veiligheid, Dilan Yeşilgöz-Zegerius, hoopt het wetsvoorstel om doxing strafbaar te stellen deze zomer naar de Tweede Kamer te kunnen opsturen.

Techredacteur
Techliefhebber pur sang: Anton is gek op alles wat met technologie en internet te maken heeft. Cybersecurity, privacy en internetcensuur hebben dan ook zijn volle aandacht. Meer over Anton.
Plaats een reactie
Een reactie plaatsen