Jongedame houdt smartphone in haar hand met WhastsApp op het beeldscherm

Openbaar Ministerie eist celstraffen en schadeloosstelling voor WhatsApp-fraude

Laatst bijgewerkt: 12 augustus 2020
Leestijd: 3 minuten, 57 seconden

Het Openbaar Ministerie eist celstraffen tegen twee 28-jarige mannen, uiteenlopend van drie jaar tot 28 maanden. Ook wil de officier van justitie dat de slachtoffers schadeloos worden gesteld. Volgens de officier hebben de verdachten tussen september 2019 en februari 2020 in totaal ruim 82.000 euro afhandig gemaakt via WhatsApp-fraude. De mannen maakten zeker 24 slachtoffers.

Dat schrijft het Openbaar Ministerie in een persbericht.

WhatsApp-fraude eist steeds meer slachtoffers

WhatsApp-fraude of vriend-in-nood fraude wordt met de dag een bekender fenomeen. Het verschijnsel eist steeds meer slachtoffers. Uit cijfers van de Fraudehelpdesk blijkt dat er vorig jaar 2.663 meldingen van WhatsApp-fraude zijn gedaan. Een jaar eerder kwam het aantal meldingen niet verder dan 665. Uit onderzoek van VPNGids.nl blijkt dat er in de eerste helft van het jaar al heel wat meldingen zijn gedaan van fraude via WhatsApp. De huidige coronacrisis speelt daarbij wellicht een rol.

Zo werkt WhatsApp- of vriend-in-noodfraude

Bij WhatsApp-fraude doen criminelen zich voor als een bekende uit jouw omgeving. Dat kan een buurman zijn, maar ook bijvoorbeeld een collega, vriend(in) of familielid. De daders gebruiken de naam en soms zelfs de profielfoto van de betreffende persoon en zeggen dat ze een ander nummer hebben. De reden: ze zijn overgeschakeld, telefoon is kapot gevallen, smartphone is gestolen, en ga zo maar door.

Met het nieuwe nummer leggen ze contact met hun slachtoffer. Nadat de criminelen het vertrouwen van hun slachtoffer hebben gewonnen, zeggen ze dat financiële problemen hebben. Het energiebedrijf dreigt de stroom af te sluiten, een telefoonrekening is ongemerkt opgelopen, ze hebben schulden die direct afgelost moeten worden, de pinpas is gestolen en nu zit hij vast in het buitenland, verzin het maar. Deze rekening dient direct betaald te worden. Zo niet, dan heeft dat ernstige (financiële) consequenties.

WhatsApp- of vriend-in-noodfraude is zeer effectief. Vanwege de persoonlijke band met degene aan de andere kant, maken slachtoffers vaak zonder argwaan geld over naar een rekeningnummer. Uiteraard weten ze op dat moment niet dat het geld bij criminelen terecht komt. Soms zijn de daders zo brutaal dat ze nogmaals om geld vragen. Bij de meesten gaat er op dat moment een lampje branden en beseffen ze dat ze in de maling zijn genomen. De schade is dan al geleden en is het slachtoffer zijn geld kwijt. Vaak gaat het om enkele honderden tot soms duizenden euro’s.

Sommige slachtoffers verloren 12.000 euro door de vriend-in-noodfraude

Volgens het Openbaar Ministerie gingen twee 28-jarige mannen uit Deventer volgens een vast patroon te werk. Via zogeheten geldezels regelden zij bankpassen en kregen zij toegang tot hun bankrekeningen. Geldezels zijn (veelal) jongeren die hun bankrekening ter beschikking stellen voor criminele activiteiten in ruil voor een deel van de opbrengst. Vaak zeggen ze niet te weten dat de criminelen hun rekening gebruiken om mensen op te lichten via vriend-in-noodfraude.

De verdachten in deze zaak zeggen dat zij bankpassen regelden in opdracht van derden. De mannen weigerden om te vertellen aan wie ze het geld overmaakten, wel dat ze een percentage van de opbrengst mochten houden. Via deze vriend-in-noodfraude wisten zij in een half jaar tijd ruim 82.000 euro buit te maken. De bedragen waarmee de nietsvermoedende slachtoffers werden opgelicht, varieert tussen de 500 en 12.000 euro. De verdachten hebben volgens de officier zeker 24 slachtoffers gemaakt.

De officier van justitie zegt dat de slachtoffers veel hinder hebben ondervonden van de fraudepraktijken. “Ze zijn uren bezig geweest om alles in kaart te brengen, om de politie te voorzien van informatie. En dan de ellende van het feit dat je bent bestolen, opgelicht, dat je je geld kwijt bent. Het zijn grote bedragen die zijn afgepakt. Veel slachtoffers geven aan het vertrouwen kwijt te zijn in de digitale wereld, in het internetbankieren, in WhatsApp”, aldus de officier.

Officier van justitie eist celstraffen en schadeloosstelling van de slachtoffers

Vanwege de ernst van de feiten, de impact voor de slachtoffers, het enorme schadebedrag en het georganiseerde verband eist de officier van justitie drie jaar cel voor de een en 28 maanden celstraf voor de ander. De mannen worden verdacht van onder meer witwassen, oplichting en hacken. Volgens de officier hebben ze “een cruciale en bewuste rol” vervuld. Een van de twee is daarnaast het bezit van een verboden wapen ten laste gelegd, de ander wordt verder nog verdacht van mishandeling en woninginbraken.

Naast de celstraffen wil de officier dat de slachtoffers schadeloos worden gesteld. Dat betekent dat de twee mannen uit Deventer alles tot op de laatste cent moeten terugbetalen. Daar moet bovendien “een fors aantal dagen gijzeling” aan worden gekoppeld, zodat “terugbetaling de enige mogelijkheid is”.

Wil je meer weten over WhatsApp-fraude en weten hoe je het kunt voorkomen? In ons achtergrondartikel ‘WhatsApp-fraude: wat is het en hoe voorkom je het?’ geven we diverse tips zodat je niet het slachtoffer wordt van een gewiekste cybercrimineel.

Privacy en security redacteur
Techliefhebber pur sang: Anton is gek op alles wat met technologie en internet te maken heeft. Cybersecurity, privacy en internetcensuur hebben dan ook zijn volle aandacht. 

Meer artikelen uit het ‘Nieuws’ dossier

Reacties
Plaats een reactie
Een reactie plaatsen