Het Openbaar Ministerie eist een gevangenisstraf van drie jaar tegen een 24-jarige man uit Amsterdam. Maandenlang verstuurde hij valse betalingsherinneringen uit naam van de ANWB. Op die manier zou hij meer dan 85.000 euro hebben verdiend.
Dat laat het Openbaar Ministerie weten in een persverklaring.
Miljoenen Nederlanders slachtoffer van cybercriminelen
Cybercrime is aan een opmars bezig, zo zei de officier van justitie afgelopen mei. Cijfers lijken dat de bevestigen. Volgens de Veiligheidsmonitor 2021 van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) kreeg 17 procent van de Nederlanders van 15 jaar of ouder in 2021 te maken met cybercrime. Hoogstwaarschijnlijk is dat slechts het topje van de ijsberg: uit berekeningen blijkt dat slechts één op de vijf slachtoffers aangifte doet bij de politie.
PanelWizard voerde in opdracht van ABN AMRO onderzoek uit naar cybercriminaliteit in Nederland. In het onderzoek kwam naar voren dat zo’n 2,5 miljoen Nederlanders vorig jaar het slachtoffer was van een cybercrimineel. Niet voor niets maakt de meerderheid van de Nederlanders zich zorgen om hun online veiligheid. We maken ons de meeste zorgen om ransomware-aanvallen, DDoS-aanvallen en datalekken.
Niet voor niets hebben consumenten vandaag de dag weinig vertrouwen in gegevensbescherming, zo bleek eerder deze week uit onderzoek van Thales. Daarnaast hebben dergelijke misdrijven een grote maatschappelijke impact, om nog maar te zwijgen over wat het doet met het zelfvertrouwen van slachtoffers.
Politie komt verdachte op het spoor door foutieve URL
De officier van justitie vindt het daarom passend dat de verdachte een forse straf krijgt. De 24-jarige Amsterdammer verstuurde uit naam van de ANWB nepberichten over zogenaamde betalingsachterstanden. Hiervoor kopieerde hij de teksten van e-mails die hij zelf van de ANWB ontvangen had. Deze zette hij in een ander bericht en verstuurde deze naar nietsvermoedende slachtoffers. Daarbij deed de man zich voor als de ANWB.
Op een gegeven moment liep hij echter tegen de lamp aan. De gekopieerde tekst bevatte een URL die bezoekers doorstuurde naar een gepersonaliseerde webversie. Daar was de naam en het lidmaatschapsnummer van de verdachte te zien. Toen de ANWB daarachter kwam deed de organisatie aangifte bij de politie.
Uit het onderzoek van de politie bleek dat de verdachte tussen januari en april 2021 valse betalingsherinneringen verstuurde. Op 15 april van dit jaar werd de man gearresteerd. Vlak voor zijn aanhouding gooide hij zijn laptop uit het raam. Daarop had hij phishingsoftware geïnstalleerd. De politie wist de computer veilig te stellen.
Rechtbank doet over twee weken uitspraak
De politie confisqueerde meerdere smartphones. Op een telefoon ontving de verdachte pushberichten van een phishing beheerpaneel. Op de andere mobiele telefoon vond de politie een chatgesprek dat de man voerde via Telegram. Daaruit bleek dat hij voor meer dan 6.000 euro aan benodigdheden had besteld voor zijn oplichtingspraktijken. Naast phishingpanels ging het om onder meer neppagina’s van banken en lijsten met e-mailadressen om de nepberichten aan te versturen.
Uit financieel onderzoek van het Openbaar Ministerie blijkt dat de verdachte ruim 85.000 euro aan onverklaarbare inkomsten heeft. Dat geld heeft hij vermoedelijk verdiend met zijn oplichtingspraktijken. De Amsterdammer wilde daar niets over kwijt in de rechtbank. Hoeveel slachtoffers hij heeft gemaakt is onbekend.
Vanwege de ernst van zijn misdrijven vroeg de officier van justitie aan de rechtbank van Amsterdam om een gevangenisstraf van drie jaar op te leggen. De rechter doet over twee weken uitspraak.
Update (9 november 2022): de rechtbank van Amsterdam heeft de 24-jarige Amsterdammer veroordeeld voor het bezit van phishingpanels, valsheid in geschrifte, computervredebreuk en witwassen. Voor deze vergrijpen moet de man drie jaar de gevangenis in. Daarnaast moet hij de ANWB een schadevergoeding van 75.000 euro betalen.
Tot slot start het Openbaar Ministerie een ontnemingszaak tegen de veroordeelde. Het OM wil op deze manier de illegaal verkregen inkomsten van de man afpakken. Het is aan de rechtbank om het afpakbedrag vast te stellen. De verdachte is verplicht dit geldbedrag aan de Staat over te maken.
De rechtbank wil dat de veroordeling een afschrikwekkende werking heeft. Door het handelen van de man heeft het vertrouwen van de samenleving in het betalingsverkeer een deuk opgelopen. “Wanneer dit vertrouwen niet meer aanwezig is, bestaat het risico van ontwrichting van het maatschappelijk en economisch verkeer”, aldus de rechter.
