Het nieuwe kabinet dat nu in de maak is moet serieus werk maken van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). De wet wordt slecht nageleefd, beschermt kinderen onvoldoende en handhaving ontbreekt. De Autoriteit Persoonsgegevens legt te weinig boetes op.
Dat zegt de Consumentenbond in een persbericht dat vandaag op de website is gepubliceerd. Morgen debatteert de Tweede Kamer over de Europese privacywetgeving.
AVG schiet tekort in praktijk
In mei 2018 trad de AVG in werking. In die drie jaar heeft de Consumentenbond verschillende onderzoeken gedaan naar de Europese privacywet. In praktijk blijkt de wet niet altijd goed te werken. Zo constateerde de Consumentenbond dat de helft van de Nederlandse websites zich niet aan de cookieregels houdt die in de AVG zijn vastgelegd. Een kwart van de sites plaatst een tracking cookie zonder toestemming. En één op de vijf websites plaatst toch een volgcookie, ook al geeft de bezoeker daar geen toestemming voor.
Afgelopen maand riep de Consumentenbond dat de AVG de privacy van kinderen onvoldoende beschermt. Platformen als Facebook, Instagram, TikTok en YouTube verdienen geld aan het profileren van kinderen en tonen van gepersonaliseerde advertenties. “Wat ons betreft zouden van kinderen helemaal geen marketingprofielen gemaakt mogen worden”, zo zei Sandra Molenaar, directeur van de Consumentenbond. Zij vindt dat er extra regels nodig zijn om de privacy van kinderen beter te beschermen.
Tot slot concludeerde de Bond onlangs dat dating-apps te veel persoonlijke informatie van gebruikers verzamelen. Sommige dating-apps vragen het spreekwoordelijke hemd van het lijf en informeren naar zaken als lengte, gewicht, opleidingsniveau, rookgedrag en kinderwens. Ook bleek de beveiliging van sommige apps niet op orde, bijvoorbeeld omdat het mogelijk was om een brute force attack uit te voeren.
‘AP legt te weinig boetes op voor afschrikwekkende werking’
Een ander punt waar de Consumentenbond forse kritiek op heeft, is de handhaving. De Autoriteit Persoonsgegevens heeft de bevoegdheid om hoge bestuurlijke boetes op te leggen aan bedrijven en organisaties die zich niet aan de AVG houden. In de afgelopen drie jaar heeft de toezichthouder negen keer een boete opgelegd. Volstrekt onvoldoende, zo oordeelt Molenaar.
“De wet geeft de toezichthouder de mogelijkheid om hoge boetes met een afschrikwekkende werking op te leggen, maar die maakt daar nauwelijks gebruik van. De Autoriteit Persoonsgegevens deelde slechts een handvol boetes uit. En we wachten nog steeds op een uitspraak over Google, waarover we al in 2018 een klacht indienden. Dat moet echt anders. De AP moet veel meer slagkracht krijgen. Dus moet het nieuwe kabinet moet aan de bak. Met geld en een duidelijke opdracht.”
Tweede Kamer debatteert over AVG
De timing van het persbericht van de Consumentenbond is niet toevallig. Donderdag debatteert de Tweede Kamer over de AVG. Begin februari vertelde Katja Mur, bestuurslid bij de Autoriteit Persoonsgegevens, aan het parlement dat de toezichthouder in 2020 maar liefst 27.800 privacyklachten ontving. Daarvan werd slechts 0,04 procent afgehandeld. Van de 1.173 gemelde datalekken werd in slechts 0,3 procent van de gevallen een onderzoek ingesteld.
Geschrokken door de cijfers stelde Maarten Hijink (SP) een motie op. Daarin vroeg hij het kabinet om meer geld uit te trekken, zodat de Autoriteit Persoonsgegevens meer personeel kan aannemen. Op korte termijn moet de capaciteit uitbreiden van 184 fte naar 470 fte. De komende jaren moet het budget groeien van 24,6 miljoen euro naar 66 miljoen euro. Een ruime meerderheid van 96 stemmen stemde in met de motie.
Demissionair minister voor Rechtsbescherming Sander Dekker weigerde echter om de motie uit te voeren. Daarvoor deugt de onderbouwing in zijn ogen niet. Tevens vond hij het, gezien de demissionaire status van het kabinet, niet passend om gehoor te geven aan de motie. “Investeringen als deze vragen om fundamentele beleidskeuzes die aan een volgend kabinet zijn. Ik laat de besluitvorming over de uitvoering van deze motie daarom over aan een volgend kabinet”, aldus minister Dekker.
Donderdag waagt de Tweede Kamer wellicht opnieuw een poging om minister Dekker op andere gedachten te brengen.
