Nederlanders die een zogeheten CTER-registratie hebben en daarvan niet op de hoogte zijn, kunnen in het buitenland voor nare verrassingen komen te staan. In praktijk blijkt dat het zeer moeilijk is om van deze lijst te komen. De Nationale Ombudsman wil weten of de overheid op een behoorlijke manier met deze gegevens omgaat.
Reinier van Zutphen kondigt het onderzoek aan via een persverklaring.
CTER-registratie kan grote gevolgen hebben
De Nationale Ombudsman ontving een tiental klachten van burgers die vermoeden dat ze een CTER-registratie hebben. ‘CTER’ staat voor Contraterrorisme, Extremisme en Radicalisering. Wie op deze lijst genoemd wordt, kan ernstig in de problemen komen als hij naar het buitenland reist. Zo is het mogelijk dat hij bij de grens te horen krijgt dat hij niet welkom is om het land te bezoeken. Het komt ook voor dat personen op deze lijst worden vastgezet.
Vermelding op de terrorismelijst kan grote gevolgen hebben voor mensen. Het is voor Nederlanders echter vaak onduidelijk dat ze een CTER-registratie hebben. Ze weten evenmin waar ze terecht kunnen met vragen. En van deze lijst afkomen is makkelijker gezegd dan gedaan, waardoor registratie hen blijft achtervolgen.
Waarom staan Nederlanders geregistreerd? Wie heeft dit gedaan? En hoe kunnen ze aanvechten dat de registratie eventueel onterecht is? De Nationale Ombudsman wil antwoord op deze en andere vragen. Daarom start hij een onderzoek naar de manier waarop de overheid omgaat met deze gegevens.
‘Burgers worden van het kastje naar de muur gestuurd’
De politie kan informatie over met een CTER-registratie delen met veiligheidsdiensten in binnen- en buitenland. “Je moet er als burger vanuit kunnen gaan dat de overheid zorgvuldig met je gegevens omgaat. Juist ook als je zelf niet op de hoogte bent dat je gegevens gedeeld worden en met wie. Ik maak mij hier grote zorgen over en wil nu wel eens weten of dit voldoende gewaarborgd is”, zo vertelt Nationale Ombudsman Reinier van Zutphen.
Uit de klachten die hij ontving blijkt dat burgers niet weten waar ze terecht kunnen om te klagen over een CTER-registratie. Via reguliere procedures, zoals een inzageverzoek bij de politie of beroep bij de rechter, krijgen ze moeilijk informatie over hun vermelding op de terrorismelijst of de besluitvorming die daartoe geleid heeft.
“We spreken burgers die het gevoel hebben van het kastje naar de muur te worden gestuurd. Dat is onacceptabel. Iedere burger heeft het recht om gehoord te worden als zij het vermoeden hebben dat hun recht geschonden is. En dat begint bij weten waar je daarvoor terecht kan”, aldus Van Zutphen. Met zijn onderzoek wil hij de overheid tot de orde roepen.
Minister Yeşilgöz-Zegerius ontvangt Big Brother Award voor CTER-registratie
Demissionair minister van Veiligheid en Justitie Dilan Yeşilgöz-Zegerius werd bij de meest recente editie van de Big Brother Awards genomineerd voor de CTER-registratie. “De registratie lijkt te zijn gebaseerd op onderbuikgevoelens en de creatieve interpretaties van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV), foutieve informatie die te snel wordt gedeeld en de betrokkenheid van schimmige particuliere onderzoeksbureaus”, zo zei Bits of Freedom over de nominatie.
Omdat slachtoffers die onterecht op de CTER-lijst worden genoemd aan hun lot worden overgelaten, ging de Big Brother Award 2023 naar de bewindsvrouw. “De minister moet zorgen voor veiliger beleid bij de politie als het gaat over wanneer mensen op een terreurlijst terechtkomen en wanneer er een signalering naar Interpol uitgaat. Daarnaast moet er een plan komen hoe mensen hier bij een onterechte registratie direct vanaf worden gehaald. Dat geldt dus óók voor de mensen die nu nog onterecht op een terreurlijst staan”, aldus Bits of Freedom directeur Evelyn Austin bij de uitreiking.
