Meer Nederlanders slachtoffer van cybercrime in 2019

Meer Nederlanders slachtoffer van cybercrime in 2019

Laatst bijgewerkt: 17 juni 2020
Leestijd: 3 minuten, 47 seconden

Van ‘ouderwetse’ inbraken tot mensensmokkel, van geweldsdelicten tot online oplichting: op alle fronten is de geregistreerde criminaliteit het afgelopen jaar toegenomen. Na jaren van daling zien we voor het eerst in lange tijd een opleving. Tegelijkertijd zijn er in 2019 meer mensen vervolgd voor cybercrime. Dat is te danken aan de toegenomen aandacht voor online fraude en andere vormen van cybercriminaliteit.

Dat staat in het Jaarbericht 2019 van het Openbaar Ministerie (OM). Daarin blikt ze terug op het afgelopen jaar, enerzijds om verantwoording af te leggen, anderzijds om lessen te trekken uit het verleden.

Kansen voor criminelen

Of je peperdure smartphone tijdens het sporten uit je kluisje wordt gestolen, of dat je online iets bestelt en nooit geleverd krijgt. Het is nooit leuk om het doelwit te zijn van een gewiekste crimineel, ongeacht op welke manier hij zijn slachtoffers maakt. De politie en rechercheurs zetten alles op alles om ons voor dit soort praktijken te behoeden, maar ook zij kunnen niet alles voorkomen.

Het OM stelt dat de meeste klassieke delicten tegenwoordig een digitaal component hebben. Dat hebben we te danken aan de digitalisering van de samenleving. WiFi- en mobiele dataverbindingen zijn eerste levensbehoeften geworden. “Het internet heeft compleet nieuwe markten gecreëerd en maakt dienstverlening mogelijk die het leven voor veel burgers gemakkelijker en comfortabeler maakt”, zo schrijft het OM in haar jaarverslag.

Tegelijkertijd biedt digitalisering nieuwe kansen voor cybercriminelen om mensen op te lichten. Denk aan ‘babbeltrucs’ via WhatsApp of Facebook Messenger, het gebruik van social media om mensen te chanteren, online producten kopen maar nooit leveren, phishing, spoofing, CEO-fraude, identiteitsfraude, cyberaanvallen, en ga zo maar door. “Deze vormen van criminaliteit zijn veel minder zichtbaar op straat, maar de impact is er niet minder door”, zo zegt het OM.

Verschuiving

Volgens het OM is er een verschuiving zichtbaar in de statistieken. Steeds minder Nederlanders gaven afgelopen jaar aan het slachtoffer te zijn geworden van traditionele vormen van criminaliteit (geweld, inbraak, vernieling, diefstal). Meer en meer burgers zijn daarentegen het doelwit van cybercriminelen. Ongeveer één op de acht Nederlanders (13 procent) zei het afgelopen jaar het slachtoffer te zijn geweest van cybercrime. Het gaat dan om zaken als koop- en verkoopfraude, hacken en cyberpesten. In 2017 was dat nog 11 procent van de Nederlandse bevolking.

Er is ook goed nieuws. In 2019 hebben de keten van ministerie van Justitie en Veiligheid, het OM, de Nationale Politie, regioburgemeesters en het college van procureurs-generaal een nieuwe, gemeenschappelijke Veiligheidsagenda opgesteld. Daarin is er meer aandacht voor cybercrime.

De eerste resultaten van deze gezamenlijke agenda zijn direct zichtbaar. Het afgelopen jaar startte politie en arrondissementsparketten meer dan drie keer zoveel onderzoeken naar cybercrime in vergelijking met voorgaande jaren. Daarnaast arresteerde de politie 381 cybercriminelen, bijna een kwart meer verdachten dan geanticipeerd. Verder zijn 19 hightechcrime-onderzoeken afgerond. Het OM benadrukt dat de aanpak van specifieke vormen van cybercriminaliteit -ook wel fenomeenonderzoek genoemd- nog “enige aanlooptijd” vergt.

Weerbaarheid

De digitalisering van de samenleving brengt voor- en nadelen met zich mee voor burgers. Dat geldt ook voor het OM. “Niet alleen burgers, ook organisaties hebben in toenemende mate te maken met de dreiging van cybercriminelen”, zo schrijft het OM in haar jaarverslag. Het OM zegt de nodige maatregelen te hebben genomen om niet het slachtoffer te worden van cybercriminelen. Welke maatregelen dat zijn, daarover wil het OM niets kwijt. Ook zegt ze dat ze er alles aan gedaan heeft om het bewustzijn onder haar medewerkers te vergroten. Op deze manier wil het Ministerie haar digitale weerbaarheid vergroten.

De uitgaven voor ICT zijn in de afgelopen 5 jaar met meer dan 75 procent toegenomen tot bijna 68 miljoen euro. Volgens het OM is dit geen weggegooid geld. “Een verdergaande digitalisering levert een essentiële bijdrage aan het primair proces (informatie is vindbaar, traceerbaar en toegankelijk waar en wanneer nodig) en de maatschappelijke opgave waar het OM voor staat.”

Cybercrime anno 2020

Hoe is het gesteld met cybercrime in 2020? Hoewel we pas halverwege het jaar zijn, laten de cijfers duidelijk zien dat cybercriminaliteit in de lift zit. Deels heeft dat met de coronacrisis te maken, deels met het feit dat oplichters steeds geraffineerder te werk gaan. Een oplichtingstruc via internet is steeds moeilijker te herkennen, waardoor er meer slachtoffers te betreuren zijn.

VPNGids heeft uitgebreid onderzoek gedaan naar cybercrime in Nederland. Uit onze bevindingen blijkt dat deze vorm van criminaliteit in de eerste helft van het jaar explosief is gestegen. En dat beperkt zich niet tot bepaalde regio’s of de grote steden. Tevens staan we uitgebreid stil bij verschillende vormen van cybercrime en laten we diverse experts aan het woord om de cijfers te duiden.

Privacy en security redacteur
Techliefhebber pur sang: Anton is gek op alles wat met technologie en internet te maken heeft. Cybersecurity, privacy en internetcensuur hebben dan ook zijn volle aandacht. 

Meer artikelen uit het ‘Nieuws’ dossier

Reacties
Plaats een reactie
Een reactie plaatsen