Van spamberichten tot phishingmails, van WhatsApp-fraude tot CEO-fraude. Cybercriminelen laten geen middel onbenut om geld te verdienen aan hardwerkende en goedgelovige burgers en ondernemers. Met de feestdagen voor de boeg zetten ze een ander instrument in om slachtoffers te maken: malafide webshops.
Topdrukte voor webshops vanwege de coronacrisis
Als gevolg van de coronapandemie zitten we massaal thuis en is het straatbeeld een stuk leger. Onze behoefte om te shoppen is echter onverminderd groot. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) kenden de internetverkopen in het tweede kwartaal van dit jaar -toen we midden in de eerste golf van de coronacrisis zaten- een ongekende groei. De internetomzet van de detailhandel lag in het tweede kwartaal 54,8 procent hoger dan een jaar eerder. De Thuiswinkel Markt Monitor bevestigt dit beeld en stelt dat we in deze periode gezamenlijk 6,4 miljard euro uitgaven aan online aankopen.
Veel webwinkels profiteren flink van de coronacrisis. En met de Sinterklaas, kerstmis, oud en nieuw en speciale kortingsacties als Black Friday en Cyber Monday voor de deur, zal de omzet voor de meeste online winkels nog vele malen hoger uitvallen. PostNL voorziet topdrukte en verwacht op de piekmomenten dagelijks tussen de anderhalf en twee miljoen pakketten af te leveren, twee keer zoveel als op een reguliere bezorgdag.
In korte tijd zoveel mogelijk slachtoffers maken
Cybercriminelen zijn niet dom en zien hun kans schoon om hier een slaatje uit te slaan. Volgens de politie staan ze in de startblokken om nietsvermoedende consumenten via internet geld af te troggelen. Gijs van der Linden, teamleider bij het Landelijk Meldpunt Internetoplichting van de politie, vreest voor een hausse aan malafide webshops. Hij denkt dat oplichters al lang en breed nepwinkels hebben klaarstaan waar ze hun slag mee willen slaan.
Van der Linden stelt dat criminelen weten dat de politie een website niet zomaar uit de lucht kan halen. Met deze kennis in het achterhoofd proberen de daders in zo kort mogelijke tijd zoveel mogelijk slachtoffers te maken. Webhosting en betaalpartners in het buitenland maken dit proces nog complexer. En doordat de daders gebruikmaken van ronselaars en geldezels blijven ze zelf veelal buiten schot voor politie en andere opsporingsinstanties.
Stilte voor de storm
Stichting Internet Domeinnaamregistratie Nederland (SIDN) zei onlangs dat ze momenteel maar een handjevol nepwinkels heeft waargenomen. Afgelopen jaar lag het aantal malafide webwinkels rond deze tijd aanzienlijk hoger. Dat wil niet zeggen dat we ons geen zorgen hoeven te maken. “Wat niet is kan nog komen”, zo waarschuwt SIDN. Volgens de organisatie ervaren we nu de stilte voor de storm en schieten de nepwinkels binnenkort mogelijk als paddenstoelen uit de grond. Dit soort zaken registreert zich vaak namelijk kort van tevoren. Daarom is het belangrijk om alert te zijn en te blijven.
Tot slot
Om het cybercriminelen zo lastig mogelijk te maken om mensen via een malafide webshop op te lichten, werkt de politie nauw samen met banken en online betaaldiensten als iDeal en PayPal. Als zij vijf klachten ontvangen over een verdachte webshop, dan mogen ze de bijbehorende rekening tijdelijk bevriezen. Er kan dan geen geld gestort of opgenomen worden.
Maar uiteindelijk is het de taak en verantwoordelijkheid van de consument om goed op te letten. “We kunnen nog zo veel maatregelen nemen, zolang mensen denken dat ze voor een schijntje een nieuwe iPhone 11 kunnen kopen, roeien we de fraude niet uit”, zo waarschuwt Van der Linden van het Landelijk Meldpunt Internetoplichting van de politie. In ons artikel ‘Veilig webwinkelen: zo herken je een malafide webshop’ geven we 10 signalen waaraan je een nep webshop kan herkennen.
Bronnen:
Thuiswinkel Waarborg
Consumentenbond
Kamer van Koophandel
