Malafide webshops: zo herken je een nepwinkel

Close-up van een vrouw met een creditcard in haar handen die met haar laptop afrekent

Van spamberichten tot phishingmails, van WhatsApp-fraude tot CEO-fraude. Cybercriminelen laten geen middel onbenut om geld te verdienen aan hardwerkende en goedgelovige burgers en ondernemers. Met de feestdagen voor de boeg zetten ze een ander instrument in om slachtoffers te maken: malafide webshops. In dit artikel vertellen we je hoe je een nepwinkel kunt herkennen, inclusief een aantal tips om jezelf hiertegen te wapenen.

Topdrukte voor webshops vanwege de coronacrisis

Als gevolg van de coronapandemie zitten we massaal thuis en is het straatbeeld een stuk leger. Onze behoefte om te shoppen is echter onverminderd groot. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) kenden de internetverkopen in het tweede kwartaal van dit jaar -toen we midden in de eerste golf van de coronacrisis zaten- een ongekende groei. De internetomzet van de detailhandel lag in het tweede kwartaal 54,8 procent hoger dan een jaar eerder. De Thuiswinkel Markt Monitor bevestigt dit beeld en stelt dat we in deze periode gezamenlijk 6,4 miljard euro uitgaven aan online aankopen.

Veel webwinkels profiteren flink van de coronacrisis. En met de Sinterklaas, kerstmis, oud en nieuw en speciale kortingsacties als Black Friday en Cyber Monday voor de deur, zal de omzet voor de meeste online winkels nog vele malen hoger uitvallen. PostNL voorziet topdrukte en verwacht op de piekmomenten dagelijks tussen de anderhalf en twee miljoen pakketten af te leveren, twee keer zoveel als op een reguliere bezorgdag.

In korte tijd zoveel mogelijk slachtoffers maken

Cybercriminelen zijn niet dom en zien hun kans schoon om hier een slaatje uit te slaan. Volgens de politie staan ze in de startblokken om nietsvermoedende consumenten via internet geld af te troggelen. Gijs van der Linden, teamleider bij het Landelijk Meldpunt Internetoplichting van de politie, vreest voor een hausse aan malafide webshops. Hij denkt dat oplichters al lang en breed nepwinkels hebben klaarstaan waar ze hun slag mee willen slaan.

Van der Linden stelt dat criminelen weten dat de politie een website niet zomaar uit de lucht kan halen. Met deze kennis in het achterhoofd proberen de daders in zo kort mogelijke tijd zoveel mogelijk slachtoffers te maken. Webhosting en betaalpartners in het buitenland maken dit proces nog complexer. En doordat de daders gebruikmaken van ronselaars en geldezels blijven ze zelf veelal buiten schot voor politie en andere opsporingsinstanties.

Stilte voor de storm

Stichting Internet Domeinnaamregistratie Nederland (SIDN) zei onlangs dat ze momenteel maar een handjevol nepwinkels heeft waargenomen. Afgelopen jaar lag het aantal malafide webwinkels rond deze tijd aanzienlijk hoger. Dat wil niet zeggen dat we ons geen zorgen hoeven te maken. “Wat niet is kan nog komen”, zo waarschuwt SIDN. Volgens de organisatie ervaren we nu de stilte voor de storm en schieten de nepwinkels binnenkort mogelijk als paddenstoelen uit de grond. Dit soort zaken registreert zich vaak namelijk kort van tevoren. Daarom is het belangrijk om alert te zijn en te blijven.

Deze signalen geven aan dat je (mogelijk) met een nepwinkel te maken hebt

Waakzaam blijven is een goed advies, maar hoe doe je dat? Hoe weet je of je een webwinkel kunt vertrouwen? Waar moet je op letten om te beoordelen of een webshop echt is of niet? Hieronder hebben we tien aanwijzingen op een rij gezet waar je malafide webwinkels aan kunt herkennen, inclusief tips om je hiertegen te wapenen.

1. De webshop heeft een vreemde naam

Merken als Bol.com, Coolblue en VidaXL zijn gevestigde namen in het retaillandschap. Maar wat als je op een webwinkel stuit waarvan je nog nooit gehoord hebt? Dan is verstandig om eerst te controleren of het een legitiem bedrijf is.

Daarvoor bestaan verschillende hulpmiddelen. Via de ledenlijst van Thuiswinkel.org kun je controleren of een webwinkel of verkoper is aangesloten bij het Thuiswinkel Waarborg. Via de politie kun je de verkoopgegevens van een webshop controleren. Door de website, rekeningnummer, e-mailadres of telefoonnummer in te voeren, zie je of er meldingen zijn gedaan over de eigenaar van de online shop. Tot slot kun je ook in de database van de Kamer van Koophandel (KvK) kijken of de shop geregistreerd is.

Let op: soms misbruiken cybercriminelen de naam van een webwinkel met een goede reputatie. De URL lijkt als twee druppels water op die van de bekende webshop, maar wijkt op subtiele details af. In plaats van coolblue.nl heb je dan te maken met coolbleu.nl, bijvoorbeeld. Het is een kwestie van goed lezen.

2. De webwinkel heeft geen veiligheidscertificaat

Een winkel die zijn producten online verkoopt, verwerkt persoonsgegevens. Om ervoor te zorgen dat dit veilig gebeurt, moet hij een beveiligde verbinding regelen. Hiervoor heeft hij een SSL- of TLS-certificaat nodig. Dit zijn veiligheidscertificaten die worden uitgeven door een onafhankelijke derde partij, ook wel de certificatieautoriteit (CA) genoemd. Dit certificaat garandeert dat er een versleutelde verbinding is tussen jouw apparaat en de site van de verkoper, zodat niemand jouw gegevens kan onderscheppen.

Een beveiligde verbinding is in een oogopslag te herkennen. In de adresbalk of onderin het scherm staat het icoontje van een hangslot. Door erop te klikken kun je de geldigheid van het certificaat controleren. Ook staat er geen http, maar https in de adresbalk. De extra -S op het einde staat voor Secure, wat betekent dat je je in een beveiligde omgeving bevindt. Zie je geen hangslot of https in de adresbalk staan? Dan is er mogelijk iets niet in de haak en kun je beter elders je online aankopen doen.

Thuiswinkel Waarborg logoHet Thuiswinkel Waarborg logo is het kwaliteitskeurmerk dat de organisatie toekent aan legitieme webwinkels en wordt ondersteund door de Consumentenbond. Als een online winkel dit logo toont, voldoet het aan de geldende wet- en regelgeving in ons land (compliance) en biedt het een veilige betaalomgeving. Zo weet je zeker dat de winkel bestaat, duidelijk is over zijn prijzen, een bedenktijd van minimaal 14 dagen hanteert, zorgvuldig omspringt met je gegevens, een goed beveiligd bestelproces heeft en beschikt over een onafhankelijke geschillencommissie.

Webshops die aan alle strenge regels voldoen, krijgen een certificaat van Thuiswinkel Waarborg. De winkel moet het logo van het keurmerk op zijn website plaatsen, inclusief een link naar de ledenpagina van Thuiswinkel Waarborg waar staat dat de shop het waarborg mag voeren. Kom je het Thuiswinkel Waarborg logo niet tegen? Dan is het verstandig om uit te wijken naar een andere webshop.

Ook als je het logo wel op de site van de webwinkel ziet, moet je opletten. Soms komt het voor dat de verkoper het logo toont en zelfs de certificaatpagina namaakt. Door op de ledenlijst van Thuiswinkel Waarborg te kijken, weet je zeker of een webshop is aangesloten bij het keurmerk.

4. De site van de webwinkel staat vol met taal- en schrijffouten

Het kan altijd voorkomen dat je een schrijffout tegenkomt bij een webshop. Het zijn immers mensen die de teksten aan de productpagina’s toevoegen en een typefout is snel gemaakt. Zie je daarentegen voortdurend rare zinsconstructies, kromme zinnen en taal- of schrijffouten? Dan is dat een aanwijzing dat de teksten niet door een redacteur of copywriter zijn geschreven, maar door Google Translate zijn gehaald. Cybercriminelen die vanuit het buitenland opereren en in ons land slachtoffers proberen te maken, werken vaak op deze manier. De kans is groot dat je dan met een onbetrouwbare verkoper te maken hebt.

5. De aanbiedingen zijn te mooi om waar te zijn

Dit signaal is lastig te herkennen, zeker nu (web)winkels stunten met hoge kortingen. In november en december bieden veel winkeliers producten in hun assortiment aan tegen sterk gereduceerde tarieven. Aanbiedingen met vijftig procent korting of meer zijn geen uitzondering in deze periode. Hoe weet je dan of het een realistische verkoopprijs is?

Om daar een antwoord op te krijgen is het slim om een prijsvergelijker te raadplegen. Hiermee zie je in een oogopslag de prijs van het product waar je je zinnen op hebt gezet bij andere aanbieders. Als zij het item tegen een vergelijkbare prijs aanbieden, mag je er van uitgaan dat de prijs correct is. Zie je daarentegen dat de meeste webshops honderd euro voor iets rekenen en een andere webwinkel slechts vijftig euro voor hetzelfde product, dan kan dat een lokkertje zijn om je zuurverdiende centen af te pakken. Als iets te mooi is om waar te zijn, dan is dat vaak ook zo. Gebruik je gezonde verstand voordat je ingaat op een aanbieding en doe vooraf wat research.

6. Een product dat overal is uitverkocht kun je zonder problemen bestellen

Sony PlayStation 5 gameconsole met controllerSoms komt het voor dat een product zo populair is, dat het vrijwel nergens verkrijgbaar is. Misschien is het overal uitverkocht, misschien heeft de fabrikant te weinig exemplaren laten maken. Dat laatste is het geval bij de PlayStation 5, de nieuwste generatie gameconsole van Sony. Door de schaarste is het op dit moment bijna onmogelijk om aan de PS5 te komen. Zie je een webshop die er een aanbiedt, dan heb je alle reden om daar vraagtekens bij te plaatsen. In plaats van hem snel te bestellen, kun je beter het geduld opbrengen en wachten totdat Sony een nieuwe lading levert aan (online) verkopers die je vertrouwt.

7. De webwinkel heeft geen contactpagina

Als een webshop geen pagina met contactgegevens heeft, dan kun je deze beter mijden. Een webwinkel moet altijd bereikbaar zijn voor klanten die bijvoorbeeld vragen hebben over hun bestelling, een beschadigd product hebben ontvangen of een zending willen retourneren. Alleen een e-mailadres vermelden of chatfunctie integreren op de website is volgens de wet onvoldoende: er moet ook een postadres en telefoonnummer vermeld worden, evenals het KvK- en BTW-nummer. Bij de Kamer van Koophandel kun je controleren of deze gegevens kloppen.

8. De webshop is onlangs geregistreerd

Een webwinkel die zich onlangs heeft laten registreren, is de grootste waarschuwing die je kunt krijgen. Dat wil niet vanzelfsprekend zeggen dat het geen zuivere koffie is, maar veel vertrouwen geeft het ook niet. Webwinkels die zich in november of december laten registreren, zijn extra verdacht. Het is dan beter om je boodschappen elders te doen.

Via het SIDN is eenvoudig na te gaan wanneer een site is vastgelegd. Gaat het om een website met .com in de domeinnaam? Ga dan naar Who.is.

9. Je kan geen reviews over een webwinkel vinden

Op internet zijn er tal van sites te vinden waar gebruikers kunnen vertellen over hun ervaringen met een webshop. Denk aan Trustpilot, Yelp of Google. Sommige reviewsites richten zich op hun eigen niche. Zo vind je op TripAdvisor alleen reviews over reizen en op thefork.nl gebruikerservaringen over restaurants. Als je op internet geen enkele review van een webshop vindt, kan dat verdacht zijn. Wellicht is dat een teken dat je beter ergens anders je boodschappen kunt doen.

10. Het is alleen mogelijk om vooraf te betalen

Een webwinkel is verplicht om klanten de mogelijkheid te bieden om (een deel van) het bedrag achteraf te betalen, bijvoorbeeld met een eenmalige machtiging of met betaaldiensten als AfterPay en Klarna. Zij nemen het betaalrisico van de verkoper over. Een webshop die eist dat je het volledige bedrag vooraf betaalt, kun je beter vermijden. Volgens de wet mag een verkoper je niet dwingen om meer dan vijftig procent van het totaalbedrag vooraf te betalen. En als een webshop alleen betaalmethoden aanbiedt zonder aankoopbescherming voor kopers (zoals bitcoin), dan moet je daar ver uit de buurt blijven.

Tot slot

Om het cybercriminelen zo lastig mogelijk te maken om mensen via een malafide webshop op te lichten, werkt de politie nauw samen met banken en online betaaldiensten als iDeal en PayPal. Als zij drie klachten ontvangen over een verdachte webshop, dan mogen ze de bijbehorende rekening tijdelijk bevriezen. Er kan dan geen geld gestort of opgenomen worden.

Maar uiteindelijk is het de taak en verantwoordelijkheid van de consument om goed op te letten. “We kunnen nog zo veel maatregelen nemen, zolang mensen denken dat ze voor een schijntje een nieuwe iPhone 11 kunnen kopen, roeien we de fraude niet uit”, zo waarschuwt Van der Linden van het Landelijk Meldpunt Internetoplichting van de politie. De bovenstaande waarschuwingen en tips geven je hopelijk meer houvast om veilig en verantwoord online te shoppen.

Bronnen:
Thuiswinkel Waarborg
Consumentenbond
Kamer van Koophandel

Techredacteur
Techliefhebber pur sang: Anton is gek op alles wat met technologie en internet te maken heeft. Cybersecurity, privacy en internetcensuur hebben dan ook zijn volle aandacht. Meer over Anton.
Plaats een reactie
Een reactie plaatsen