Het kabinet heeft nog geen officieel standpunt ingenomen over een Europees elektronisch patiëntendossier. Dat komt mede doordat het onderwerp nog besproken moet worden in de Tweede Kamer. De ministers van Sociale Zaken, Werkgelegenheid en Volksgezondheid van de EU-lidstaten spreken daar morgen over in Europees verband. Nederland zal daarbij een voorbehoud innemen.
Dat schrijft minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Ernst Kuipers in een verslag van een schriftelijk overleg over het onderwerp.
Europese Commissie presenteert plannen voor EHDS
Begin mei presenteerde de Europese Commissie een wetsvoorstel voor een European Health Data Space (EHDS), ook wel beter bekend als het Europees elektronisch patiëntendossier. Op deze manier wil de Commissie zorgspecialisten toegang geven tot geanonimiseerde medische gegevens om onderzoek te doen naar nieuwe behandelingen, vaccins en geneesmiddelen. Stella Kyriakides, Eurocommissaris voor Gezondheid en Voedselveiligheid, noemde het wetsvoorstel “een historische stap voorwaarts in de richting van digitale gezondheidszorg in de EU”.
Margaritis Schinas, vicevoorzitter van de Europese Commissie, is positief over de komst van een Europees patiëntendossier. “De Europese ruimte voor gezondheidsgegevens zal een nieuwe start betekenen voor het digitale gezondheidsbeleid van de EU, waarbij gezondheidsgegevens ten dienste komen te staan van de burgers en de wetenschap.”
VVD stelt vragen over Europees wetsvoorstel
De VVD was onaangenaam verrast door de aankondiging en stelde een aantal schriftelijke vragen aan minister Kuipers. De fractie wilde onder meer weten waarom de Tweede Kamer niet van tevoren was ingelicht over de plannen van de Europese Commissie, en of de behandeling van de Wet elektronische gegevensuitwisseling in de zorg (Wegiz) om die reden was uitgesteld.
In een reactie op de vragen van de VVD benadrukte minister Kuipers dat het voorstel van de Europese Commissie twee doelen voor ogen heeft: burgers meer controle geven over hun medische gegevens en medisch wetenschappelijk onderzoek stimuleren. Het uitstellen van de parlementaire behandeling van Wegiz was in zijn ogen gerechtvaardigd. “Ik vind het namelijk belangrijk dat in de voorbereiding op de plenaire behandeling van de Wegiz ook rekening wordt gehouden met deze Europese ontwikkeling”, zo schreef de minister.
Minister Kuipers zegde de Tweede Kamer toe dat het voorstel voldoen aan de Europese privacyregels die zijn vastgelegd in de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG).
Tweede Kamer is bang voor ‘onomkeerbare stappen’
Dinsdag 14 juni gaan de Europese ministers van Werkgelegenheid, Sociale Zaken, Volksgezondheid en Consumentenzaken (EPSCO) met elkaar om tafel om over de EHDS te spreken. Voorafgaand aan dit debat kregen de fracties in de Tweede Kamer de gelegenheid om minister Kuipers hierover aan de tand te voelen via een schriftelijk overleg. In het verslag laat hij doorschemeren positief te zijn over de elektronische gegevensuitwisseling in de Nederlandse zorg.
Verschillende partijen zijn echter bang dat het kabinet “onomkeerbare stappen” zet. De PVV en GroenLinks vragen dan ook aan minister Kuipers om geen standpunt in te nemen zolang het wetsvoorstel niet in de Tweede Kamer is besproken. “Op dit moment heeft de Tweede Kamer een behandelvoorbehoud geplaatst op het Europese voorstel. Tijdens de EPSCO zal ik ook aangeven dat ik nog geen specifieke positie kan en zal innemen totdat het voorstel met de Tweede Kamer is besproken en het behandelvoorbehoud is opgeheven”, zo belooft Kuipers.
Tevens zetten diverse fracties, waaronder de VVD, vraagtekens bij de toegevoegde waarde van het voorstel. Ook bestaan er zorgen over de mogelijke inbreuk van onze privacy en informatieveiligheid. “De AVG blijft onverminderd van kracht”, zo belooft minister Kuipers. “Daarnaast worden de principes privacy-by-design en data minimalisatie gehanteerd en worden aan de voorziene infrastructuren de hoogste beveiligingseisen gesteld. Bovendien beslissen burger straks zelf of en met wie hij/zij de eigen gegevens willen delen. Tot slot zijn de gezondheidsgegevens voor het gebruik in wetenschappelijk onderzoek, innovatie en beleid gepseudonimiseerd.”
Commissiedebat over EHDS aanstaande woensdag
Op woensdag 15 juni staat het Commissiedebat over de EHDS op de agenda van de Tweede Kamer. Daarin geeft minister Kuipers antwoord op vragen als de interoperabiliteit van het Europees elektronisch patiëntendossier, zelfbeschikking van patiënten over hun persoonlijke gezondheidsgegevens, en de toegang tot, de privacy en bescherming van medische gegevens.
