Inspectie onderzoekt fraude met QR-codes door artsen

Man op het vliegveld toont zijn QR-code

Een aantal artsen van wordt momenteel onderzocht door de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ). Het vermoeden bestaat dat zij zich schuldig hebben gemaakt aan fraude met QR-codes. Tegen betaling zouden zij een coronatoegangsbewijs hebben verstrekt aan burgers.

Dat bevestigt een woordvoerder van de IGJ tegenover NU.nl.

Dit moet je weten over fraude met QR-codes

Fraude met QR-codes is een fenomeen dat we, sinds het uitbreken van de coronapandemie, vandaag de dag steeds vaker zien. Dat komt omdat QR-codes tegenwoordig bijna niet meer uit het straatbeeld zijn weg te denken. Je treft ze niet alleen aan in reclamefolders, tijdschriften en op visitekaartjes, je ziet ze vaak ook in winkels, theaters en de kroeg.

Door de QR-code te scannen, betaal je in een handomdraai voor je drankje. Of je wordt direct doorgestuurd naar een specifieke pagina. Niet voor niets staan de letters ‘QR’ voor Quick Response. Deze technologie werd afgelopen jaar ingezet door uitbaters in de horecawereld. Iedereen die een terrasje of restaurant wilde bezoeken, werd gevraagd om zijn of haar persoonsgegevens door te geven. In het geval van een coronabesmetting konden zij dan snel door de eigenaar daarvan op de hoogte gebracht worden.

QR-codes worden echter ook door cybercriminelen en internetoplichters gebruikt om slachtoffers te maken. De parkeerautomaat babbeltruc is een berucht voorbeeld. Een fraudeur spreekt een willekeurige voorbijganger op straat aan. Hij zegt dat hij niet kan betalen bij de parkeerautomaat, omdat deze geen cash accepteert. De ‘man in nood’ vraagt aan de passant of hij een QR-code op zijn telefoon wil scannen om zo geld naar hem over te maken. Het bedrag krijgt de voorbijganger in cash uitgekeerd. Later blijkt het slachtoffer duizenden euro’s lichter te zijn.

GGD-medewerkers op non-actief voor fraude met QR-codes

Ondanks dat QR-codes door kwaadwillenden ingezet kunnen worden om mensen op te lichten, vertrouwt de overheid op deze techniek. Sinds zaterdag 25 september mogen Nederlanders weer naar de kroeg, bioscoop en andere uitgaansgelegenheden. Om binnen te komen moeten ze echter wel een coronatoegangsbewijs kunnen overhandigen. Dat is in feite niets meer dan een QR-code waarmee je aantoont dat je volledig gevaccineerd, hersteld of negatief getest bent tegen het coronavirus.

Als iemand twee weken na zijn tweede prik via de CoronaCheck-app zijn coronatoegangsbewijs opvraagt, verschijnt een QR-code met groengekleurde achtergrond in beeld. Deze wordt opgehaald uit een centrale database, waarna deze 28 dagen lokaal wordt opgeslagen (op je smartphone). Op deze manier is de QR-code ook zonder internetverbinding te raadplegen.

Dat dit systeem niet waterdicht is, bleek afgelopen maand wel. Toen plaatste koepelorganisatie GGD GHOR een aantal medewerkers op non-actief. De instantie vreesde dat zij tegen betaling valse QR-codes aanmaakten voor mensen die zich niet hebben laten vaccineren. Het proces terugdraaien bleek helaas onmogelijk.

Een woordvoerder verklaarde er alles aan te doen om fraude met vaccinatiebewijzen te voorkomen. “Helaas kunnen we, ondanks alle waarborgen, niet volledig uitsluiten dat er medewerkers zijn die misbruik maken van het systeem waartoe ze vanwege hun werkzaamheden toegang hadden. Indien een overtreding ontdekt wordt, wordt hier direct op geacteerd. Hetgeen kan leiden tot aangifte en ontslag op staande voet”, aldus de woordvoerder. Voor Maarten Hijink van de SP was dat aanleiding om schriftelijke vragen te stellen aan demissionair minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Hugo de Jonge.

Onderzoek ingesteld naar mogelijk frauduleuze artsen

Naast verschillende GGD-medewerkers worden nu ook artsen verdacht van fraude met coronatoegangsbewijzen. Zij zouden naar verluidt voor enkele honderden euro’s valse toegangsbewijzen aanmaken. Wie deze valse coronatoegangspas laat zien, mag dan bij alle horecagelegenheden probleemloos naar binnen.

Een woordvoerder van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) bevestigt tegenover NU.nl dat er momenteel een onderzoek loopt naar “minder dan vijf artsen”. Omdat het onderzoek nog gaande is, wil de IGJ er niet veel over kwijt. Zo is het onder meer onduidelijk of het huisartsen of andere specialisten zijn die frauderen met coronatoegangsbewijzen. Tevens is onbekend hoelang dit mogelijk al gaande is. Wanneer het onderzoek is afgerond, is onbekend.

Strijd tegen valse toegangsbewijzen gaat door

Vorige week deed het ministerie van Volksgezondheid aangifte tegen een website, die de handel in valse toegangsbewijzen faciliteerde. De site maakte valse QR-codes aan in een nagemaakte CoronaCheck-app. Naast een werkende QR-code werden ook de initialen en de geboortemaand en -dag vermeld, voor het geval dat een horecaondernemer er naar vroeg. De kans om door de mand te vallen was hierdoor klein.

De betreffende website is inmiddels offline, maar daarmee is de handel in en strijd tegen valse toegangsbewijzen nog niet voorbij. Zo worden nagemaakte toegangspassen onder meer via de chat-app Telegram verhandeld. Het ministerie van minister De Jonge heeft een forensisch onderzoeksbureau in armen genomen om bewijsmateriaal te verzamelen.

Techredacteur
Techliefhebber pur sang: Anton is gek op alles wat met technologie en internet te maken heeft. Cybersecurity, privacy en internetcensuur hebben dan ook zijn volle aandacht. Meer over Anton.
Plaats een reactie
Een reactie plaatsen