Phishing via e-mail is de meest voorkomende vorm van bankfraude. Eén op de drie Nederlanders heeft hier wel eens mee te maken gehad. De financiële schade door deze vorm van fraude is gelukkig veelal beperkt.
Dat blijkt uit onderzoek van de Consumentenbond onder ruim 11.000 consumenten.
6 procent van de Nederlanders trapt in phishing
Phishing is een vorm van oplichting waarbij hackers of cybercriminelen zoveel mogelijk privégegevens of inloggegevens van nietsvermoedende mensen proberen buit te maken. Ze benaderen hun slachtoffer door zich voor te doen als een betrouwbare instantie. De fraudeurs doen er alles aan om zo betrouwbaar en authentiek mogelijk over te komen. Als de oplichters het vertrouwen van hun slachtoffer hebben gewonnen, hopen ze dat hun doelwit hen geeft wat ze willen weten. Deze gegevens misbruiken ze veelal om geld van hun slachtoffer te stelen.
Phishing is een hardnekkige vorm van fraude, zo concludeert de Consumentenbond. In een enquête komt naar voren dat 36 procent van de ondervraagden hier wel eens mee te maken heeft gehad. De meeste mensen worden via e-mail benaderd, gevolgd door sms (15 procent) en WhatsApp (10 procent). Gemiddeld trapt 6 procent van de consumenten hierin.
Bij andere vormen van fraude ligt het percentage hoger. Bij aan- of verkoopfraude bij een malafide webshop of oplichting via Marktplaats ligt het aantal slachtoffers een stuk hoger. Zes op de tien ondervraagden (62 procent) zegt op deze manier wel eens te zijn opgelicht. De schade bleef vaak beperkt tot maximaal 100 euro.
Helpdeskfraude goed voor schadebedrag van gemiddeld 5.000 euro
Een andere vorm van fraude die steeds meer slachtoffers maakt, is helpdeskfraude. Een oplichter benadert dan een slachtoffer -veelal telefonisch- en doet alsof er iets mis is met zijn bankrekening. Om ervoor te zorgen dat hij zijn spaargeld niet kwijtraakt, dient hij onmiddellijk in actie te komen. Bijvoorbeeld door zijn geld over te maken naar een ‘kluisrekening’. In werkelijkheid maakt het slachtoffer zijn geld over naar de daders of een geldezel.
In het onderzoek van de Consumentenbond komt naar voren dat 6 procent van de Nederlanders wel eens benaderd is met de vraag om geld over te maken naar een andere rekening. Slechts 8 procent van hen trapte daar daadwerkelijk in. Het absoluut aantal slachtoffers is misschien gering, de financiële schade is dat niet: het gemiddelde schadebedrag door middel van helpdeskfraude bedraagt 5.000 euro.
‘Banken zouden niet-bancaire fraude altijd moeten vergoeden’
Bij 30 procent van de slachtoffers van phishing of helpdeskfraude werd de schade vergoed. Bij aan- en verkoopfraude was dat vaak niet het geval, omdat de nepwinkel niet reageerde, of omdat gedupeerden niet wisten bij welke instantie ze hiervoor moesten aankloppen. Creditcardmaatschappijen vergoeden nagenoeg altijd de geleden schade. Banken doen dit ook steeds vaker.
Toch is Sandra Molenaar, directeur van de Consumentenbond, nog niet tevreden over het vergoedingsbeleid van banken. “Consumenten hebben geen zekerheid. Banken zouden altijd moeten vergoeden, tenzij de klant aantoonbaar grof nalatig is geweest. Onze Europese koepelorganisatie BEUC pleit voor betere Europese wetgeving waarin wordt vastgelegd dat het risico bij niet-bancaire fraude niet alleen bij de consument mag liggen”, zo zegt Molenaar.
